An toàn dân cư phải đi trước
Mưa lũ Lào Cai là đợt mưa lớn gây ngập úng và sạt lở đất tại tám xã từ đêm 6 đến sáng 7/11, làm hư hại nhà cửa, tài sản, sản xuất và một số công trình thiết yếu. Quy mô ảnh hưởng đòi hỏi ứng phó không dừng ở dọn dẹp sau mưa: ưu tiên trước hết phải là đưa người dân khỏi nơi có nguy cơ, rồi mới tính đến khôi phục sinh hoạt và giao thông. Tỉnh yêu cầu các xã ứng phó theo phương châm “Bốn tại chỗ”, huy động lực lượng, phương tiện và kiên quyết di dời người khỏi khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở; nơi sơ tán cần có chỗ ở tạm trong thời gian khắc phục. Chính quyền cơ sở đồng thời rà soát điểm nguy hiểm, chủ động sơ tán khi điều kiện không còn bảo đảm an toàn.
Tám xã chịu ảnh hưởng gồm Bắc Hà, Bảo Nhai, Bản Liền, Cao Sơn, Lùng Phình, Si Ma Cai, Văn Bàn và Võ Lao. Yêu cầu trực 24/24 giờ, bám sát dự báo thời tiết là cần thiết, bởi mưa đã ngớt không đồng nghĩa nguy cơ lũ ống, lũ quét hay đất đá tiếp tục sạt xuống đã chấm dứt.
Thiệt hại cho thấy áp lực khắc phục còn lớn
Đến 17 giờ ngày 7/11, mưa lớn đã ảnh hưởng 57 căn nhà; khối lượng đất đá sạt lở được xác định khoảng 4.055 m³, còn thiệt hại sơ bộ ước tính trên 2,8 tỷ đồng. Bắc Hà chịu ảnh hưởng nặng nhất với 42 hộ. Tại đây, sáu điểm giao thông bị ngập, tập trung ở khu vực cầu Tà Chải, đường Tà Chải và đường 20/9. Những con số này không chỉ phản ánh hư hại vật chất: đường bị chia cắt có thể làm chậm việc đi lại, vận chuyển hàng hóa và tiếp cận hỗ trợ. Vì vậy, khắc phục thiên tai cần song hành giữa sửa chữa hạ tầng, kiểm đếm thiệt hại và giúp từng hộ dọn nhà, bảo vệ tài sản còn lại.
Tỉnh yêu cầu các xã thống kê, phân loại thiệt hại và thực hiện chính sách hỗ trợ đúng quy định, kịp thời để gia đình bị ảnh hưởng sớm ổn định cuộc sống. Đây là phần không thể xem nhẹ: thông tuyến có thể giải quyết một trở ngại trước mắt, nhưng người dân vẫn cần hỗ trợ thiết thực để khôi phục sinh hoạt và sản xuất.
Bắc Hà xử lý điểm ngập, sạt lở
Chiều 7/11, Chủ tịch UBND xã Bắc Hà Bùi Minh Hải chủ trì cuộc họp Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự để đánh giá thiệt hại và triển khai ứng phó, khắc phục. Lãnh đạo xã cùng các đơn vị kiểm tra khu vực bị ảnh hưởng, thăm hỏi hộ dân và rà soát nơi có nguy cơ sạt lở, ngập úng. Cách làm này cần được duy trì sát thực địa: đánh giá tại chỗ giúp xác định điểm nào cần cảnh giới, điểm nào phải xử lý trước, thay vì chỉ trông vào báo cáo tổng hợp.
Nước tại các điểm ngập cơ bản đã rút; lực lượng tiếp tục vệ sinh, khơi thông cống rãnh, cắm biển và trực tại điểm sạt lở lớn. Theo thông tin từ địa phương, các điểm sạt lở trên tuyến đường bị ảnh hưởng đã được xử lý bước đầu, bảo đảm thông tuyến; lực lượng chức năng phối hợp với người dân tiếp tục khắc phục phần việc còn lại. Sự phối hợp này là thiết yếu, nhưng biển cảnh báo, rào chắn và trực gác vẫn phải được duy trì ở nơi nguy hiểm.
Không để khắc phục dừng ở thông tuyến
Ở các địa bàn khác, lực lượng chức năng hỗ trợ dọn bùn đất, xử lý sạt lở và đưa người cùng tài sản đến nơi an toàn; các tuyến đường bị tắc được ưu tiên huy động máy móc khơi thông. Các địa phương tiếp tục theo dõi diễn biến mưa, cảnh giới và phân luồng tại ngầm tràn, điểm sạt lở, trong đó có các tuyến cần ưu tiên như Tỉnh lộ 154 và đường tại Cao Sơn, Bản Liền. Đây là việc cấp bách, nhưng kết quả ứng phó không nên chỉ được đo bằng việc xe cộ đi lại được: cần bảo đảm người dân có chỗ ở an toàn, được hỗ trợ phù hợp và không phải quay lại khu vực còn nguy cơ.
Đợt mưa lũ cho thấy cảnh báo sớm và sơ tán người dân không thể chờ đến khi thiệt hại xuất hiện. Khi trực 24/24 giờ, rà soát nguy cơ và hỗ trợ hộ dân được triển khai liên tục, công tác khắc phục mới có thể chuyển từ xử lý tình thế sang ổn định đời sống. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là dọn sạch bùn đất hay mở lại đường, mà là giúp các gia đình trở về sinh hoạt an toàn và sớm khôi phục cuộc sống.
