Nguồn vật liệu trở thành phép thử tiến độ
Nguồn cung vật liệu xây dựng là khả năng đưa đủ loại khoáng sản, đất đắp và vật liệu cần thiết đến công trường đúng lúc, đúng quy định, với giá sát thị trường. Đây không còn là việc phụ trợ khi nhiều công trình lớn cùng khởi động: thiếu nguồn cung có thể làm chậm thi công và đẩy chi phí dự án lên.
Trước nhu cầu tăng cao và tình trạng thiếu hụt cục bộ, giá vật liệu tăng gây ảnh hưởng tiến độ, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười chỉ đạo tăng cường quản lý khoáng sản, bảo đảm vật liệu cho các công trình trọng điểm, cấp bách. Yêu cầu không để thiếu vật liệu là cần thiết, nhưng kết quả sẽ phụ thuộc vào việc cơ quan chức năng biến chỉ đạo thành mỏ hoạt động, nguồn hàng lưu thông và thông tin giá đáng tin cậy.

Quy mô công trình đòi hỏi nguồn cung đi trước
Áp lực thể hiện rõ ở hai tuyến cao tốc. Bảo Lộc – Liên Khương dài khoảng 73,62 km, quy mô bốn làn xe, tổng mức đầu tư sau điều chỉnh khoảng 18.900 tỷ đồng; dự kiến thông xe kỹ thuật trong quý III/2028 và đưa vào khai thác trong quý IV/2028. Tuyến Tân Phú – Bảo Lộc dài gần 66 km, tổng mức đầu tư khoảng 17.561 tỷ đồng. Cùng với hàng trăm dự án khác, nhu cầu tập trung vào nhiều loại vật liệu và có thể tạo điểm nghẽn nếu khâu cấp phép, vận chuyển hoặc điều phối chậm.
Vì vậy, tỉnh giao Sở Công thương phối hợp Sở Xây dựng và cơ quan thuế khảo sát nhu cầu, khả năng cung cấp và tiềm năng khoáng sản để mở mỏ mới trước ngày 15/11/2026. Đây là bước đúng hướng: dự báo phải dựa trên nhu cầu thực tế của từng công trình, thay vì đợi thiếu hàng mới xử lý. Mở thêm nguồn cung cũng cần gắn với giám sát khai thác và kế hoạch phân phối, nếu không tác dụng sẽ khó đến được công trường.

Cấp phép trực tiếp: rút khâu trung gian, không nới kỷ luật
Với công trình có nhu cầu vật liệu lớn, chủ đầu tư, nhà thầu hoặc đơn vị thi công có thể được cấp phép thăm dò, khai thác trực tiếp theo quy định để rút ngắn thời gian và khâu trung gian. Cách làm này có thể giúp dự án chủ động hơn, nhưng điều kiện tuân thủ pháp luật phải được giữ nguyên: tiến độ không thể là lý do để buông lỏng quản lý khoáng sản.
Tỉnh cũng yêu cầu hướng dẫn, cấp phép cho các mỏ đã đấu giá thành công và xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản tại các khu vực được chấp thuận theo cơ chế liên quan trước ngày 20/11/2026; hồ sơ không được tồn đọng vì nguyên nhân chủ quan. Với công trình nhỏ, nhu cầu thấp, tỉnh định hướng lựa chọn đơn vị có kinh nghiệm để thăm dò, khai thác và cung ứng. Phân luồng theo quy mô là hợp lý, miễn tiêu chí lựa chọn và trách nhiệm của từng bên được công khai.

Tăng nguồn hàng phải đi cùng chống găm giá
Cấp phép nhanh chỉ giải quyết một phần bài toán. Lâm Đồng còn yêu cầu rà soát các mỏ đã cấp phép, xem xét nâng công suất nếu đủ điều kiện, đồng thời kiểm tra khai thác và lưu thông để ngăn găm hàng, đội giá, thao túng thị trường. Kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường cũng phải được đẩy nhanh trước ngày 20/11/2026, bảo đảm công khai, minh bạch và công bằng.
Sở Xây dựng được giao cập nhật sát nhu cầu, nguồn cung, giá và chi phí vận chuyển; việc công bố giá phải phản ánh thực tế khu vực xây dựng, kể cả nơi không có mỏ. Điều đó quan trọng với người dân và doanh nghiệp: dự toán thiếu sát thực có thể gây khó cho lựa chọn nhà thầu và kéo dài công trình. Kết quả cuối cùng cần được đo bằng vật liệu đến được nơi cần, giá được giám sát và dự án không chậm vì thiếu nguồn cung. Muốn đạt mục tiêu ấy, tỉnh phải thực hiện đồng bộ cả cấp phép, điều phối và kiểm tra thị trường.







