Lâm Đồng đổi vai: từ cao nguyên du lịch thành cực tăng trưởng công nghiệp – năng lượng
Lâm Đồng dự án tỷ USD là cụm mô tả chiến lược mới của tỉnh: chuyển từ một địa phương được biết đến chủ yếu với thế mạnh nông nghiệp và du lịch sang định vị là điểm đến đầu tư hạ tầng, công nghiệp và năng lượng trong khu vực, thông qua việc thu hút chuỗi dự án xanh quy mô gần 55.000 tỷ đồng, quy hoạch 15 khu công nghiệp, 64 dự án nguồn điện cùng loạt dự án khai thác bô xít Lâm Đồng có thể khai thác trong hàng trăm năm, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động và đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Điểm đáng chú ý là sức bật đầu tư Lâm Đồng không còn nằm ở lời mời gọi hay khẩu hiệu, mà ở những nhà máy, công trình đã hiện hữu. Nhà máy điện phân nhôm tại Nhân Cơ đã vận hành, đưa sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam ra thị trường và dự kiến tạo giá trị sản xuất hàng năm tương đương 35.000 - 36.000 tỷ đồng, sử dụng hơn 1.000 lao động trực tiếp và tạo thêm 3.500 - 4.000 việc làm gián tiếp. Đây là câu trả lời rõ ràng cho câu hỏi: liệu Lâm Đồng có đủ năng lực để trở thành trung tâm công nghiệp – năng lượng mới hay không.
Chuỗi 10 dự án xanh gần 55.000 tỷ đồng: bước đi chiến lược cho năng lượng Lâm Đồng
Nếu phải chọn một minh chứng cho cách Lâm Đồng định vị lại mình, chuỗi 10 dự án xanh của Tập đoàn Thái Bình Dương là ví dụ thuyết phục nhất. Tại buổi làm việc chiều 8/6, lãnh đạo tỉnh khẳng định các dự án này phù hợp với tiềm năng, lợi thế, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và kinh tế biển, và mang tính đột phá trong mở rộng không gian phát triển. Chuỗi dự án gồm 10 dự án với tổng vốn gần 55.000 tỷ đồng, trong đó 2 dự án là Cảng quốc tế Vĩnh Tân và Nhà máy điện gió Thái Hòa đã đi vào vận hành.
Quan trọng hơn các con số là tác động lên đời sống người dân và cấu trúc kinh tế địa phương. Chuỗi dự án xanh dự kiến đóng góp bình quân khoảng 1.300 tỷ đồng mỗi năm vào ngân sách và tạo việc làm ổn định cho khoảng 2.500 lao động địa phương, qua đó nâng thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh. Năng lượng Lâm Đồng vì thế không chỉ là câu chuyện về quy hoạch nguồn điện, mà là trụ cột mới cho an sinh và sức chống chịu kinh tế. Việc tỉnh cam kết hỗ trợ tối đa trong khuôn khổ pháp luật cho nhà đầu tư cũng cho thấy lựa chọn rõ ràng: coi cộng đồng doanh nghiệp là đối tác đồng hành, chứ không chỉ là người mang vốn đến rồi đi.
Khai thác bô xít Lâm Đồng: ‘mỏ vàng’ trăm năm và tham vọng chuỗi công nghiệp nhôm
Song song với năng lượng, Lâm Đồng đang đặt cược lớn vào công nghiệp khai thác bô xít – alumin như một lợi thế khác biệt mà ít địa phương có được. Tỉnh từ lâu được xem là “thủ phủ” bô xít khi sở hữu trữ lượng quặng nguyên khai ước tính gần 5,9 tỷ tấn, chiếm khoảng 99% tổng trữ lượng bô xít cả nước, phân bố trên diện tích hơn 61.200ha với tổng tài nguyên khoảng 333,2 triệu tấn. Với quy mô này, nguồn tài nguyên được đánh giá có thể phục vụ khai thác trong hàng trăm năm.
Câu chuyện đáng nói không chỉ là trữ lượng, mà là cách Lâm Đồng biến lợi thế tài nguyên thành chuỗi giá trị công nghiệp. Sáng 9/9, lãnh đạo Bộ Công Thương làm việc với tỉnh về các dự án công nghiệp bô xít – alumin – nhôm, ghi nhận ngoài 2 nhà máy alumin Nhân Cơ và Tân Rai đã có chủ trương, tỉnh đã tiếp nhận đề xuất nghiên cứu, khảo sát cho 7/8 dự án nhà máy alumin, điện phân nhôm với tổng diện tích khoảng 4.000ha, vốn đầu tư khoảng 306.000 tỷ đồng. Nhiều tập đoàn lớn như THACO, Hóa chất Đức Giang, Việt Phương… cùng nhắm vào loạt dự án tỷ USD trên chuỗi khoáng sản này. Tham vọng rõ ràng là hình thành một chuỗi công nghiệp nhôm sâu, kéo theo cơ khí, logistics, dịch vụ kỹ thuật và các khu công nghiệp Lâm Đồng xung quanh.
15 khu công nghiệp, 64 dự án nguồn điện: dựng khung hạ tầng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số
Sau sáp nhập, Lâm Đồng không giấu tham vọng tăng trưởng kinh tế hai con số và coi công nghiệp – năng lượng cùng các hoạt động thuộc ngành công thương là động lực chính. Bức tranh quy hoạch cho thấy tham vọng này có cơ sở: toàn tỉnh đã có 15 khu công nghiệp Lâm Đồng có chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật, với tổng diện tích khoảng 10.500ha, trong đó 14 khu đã chính thức vận hành. Đây là nền tảng để đón dòng vốn sản xuất, chế biến, chế tạo đang dịch chuyển.
Ở lĩnh vực năng lượng Lâm Đồng, giai đoạn 2026–2030 tỉnh được quy hoạch 64 dự án nguồn điện với tổng công suất hơn 10.700MW, trong đó đã chấp thuận chủ trương đầu tư cho 38 dự án, tổng công suất trên 8.220MW. Tuy 5/6 dự án điện gió cơ bản hoàn thành xây dựng nhưng chưa thể vận hành thương mại do chồng lấn với quy hoạch khoáng sản, điểm tích cực là Bộ Công Thương dự kiến cuối năm 2026 trình điều chỉnh quy hoạch khoáng sản, quy hoạch điện để cập nhật, ban hành các quy định mới, tháo gỡ nút thắt này. Nói cách khác, Lâm Đồng đang dựng khung hạ tầng cho một cấu trúc kinh tế mới, chấp nhận xử lý xung đột quy hoạch để đảm bảo cả khai thác bô xít Lâm Đồng lẫn năng lượng tái tạo đều có không gian phát triển.
Tháo ‘cục máu đông’ dự án tồn đọng và bài kiểm tra niềm tin nhà đầu tư
Sức hút đầu tư Lâm Đồng hôm nay không thể tách khỏi quyết định đối diện “cục máu đông” của mình: hàng trăm dự án ngoài ngân sách vướng mắc, tồn đọng nhiều năm. Toàn tỉnh có 365 dự án vướng mắc với tổng vốn hơn 250.000 tỷ đồng; chỉ trong 8 tháng đầu năm, Lâm Đồng đã tháo gỡ 162 dự án với tổng vốn hơn 74.000 tỷ đồng, quy mô sử dụng đất khoảng 6.118ha. Song hành với đó là việc khởi công loạt hạ tầng giao thông chiến lược như Cảng hàng không Phan Thiết – hạng mục hàng không dân dụng, tổng vốn hơn 3.900 tỷ đồng, được khởi công ngày 27/4 cùng một tập đoàn lớn, mở thêm cửa ngõ mới cho dòng vốn và khách.
Điểm khác biệt của Lâm Đồng là tỉnh không coi giải quyết tồn đọng là việc “một lần rồi thôi”, mà biến nó thành cơ chế kiểm soát dài hạn. Từ tháng 7, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu triển khai đánh giá KPI trên tất cả ngành, địa phương và từng cá nhân, gửi thông điệp rõ ràng: bộ máy phải chịu trách nhiệm về tiến độ, không ai được đứng ngoài cuộc trong tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư. Khi doanh nghiệp phát triển, tỉnh sẽ phát triển và đời sống người dân mới được nâng lên, nên niềm tin được “đo” không chỉ bằng lời hứa, mà bằng số dự án được gỡ vướng và số công trình đi vào vận hành. Kết luận buổi làm việc với Tập đoàn Thái Bình Dương, Chủ tịch tỉnh yêu cầu doanh nghiệp tập trung nguồn lực hoàn thiện các dự án và danh mục cần đưa vào quy hoạch giai đoạn 2026–2030, củng cố thêm một nguyên tắc: thu hút vốn phải đi kèm trách nhiệm triển khai.
