Rothschild & Co và tham vọng đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam
Gia tộc Rothschild thông qua Rothschild & Co đang đề xuất hỗ trợ Việt Nam huy động vốn cho đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam và các dự án điện quy mô lớn, cho thấy một bước chuyển quan trọng khi hạ tầng chiến lược của Việt Nam bắt đầu gắn chặt hơn với dòng vốn quốc tế dài hạn và phức tạp. Đây không chỉ là câu chuyện vay được bao nhiêu tiền, mà là cách Việt Nam tự đặt mình vào bản đồ thị trường tài chính toàn cầu. Nền kinh tế muốn duy trì tốc độ tăng trưởng cao buộc phải mở cánh cửa hạ tầng cho những tên tuổi tài chính có khả năng thiết kế các cấu trúc vốn tinh vi. Việc một tập đoàn tài chính hơn 200 năm tuổi chủ động tìm đến cho thấy Việt Nam không còn là “vùng trũng” mà đang trở thành điểm đến cạnh tranh trong cuộc đua vốn hạ tầng khu vực.
Cuộc gặp ở Paris: tín hiệu niềm tin vào dự án 67 tỷ USD
Tại cuộc làm việc ở Paris ngày 11/9, Rothschild & Co đã bàn với phía Việt Nam về hỗ trợ huy động vốn cho đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam – một dự án được ước tính thuộc nhóm hạ tầng lớn nhất từng được lên kế hoạch. Cùng với đó là các dự án điện theo Quy hoạch Điện VIII, vốn đòi hỏi nguồn tài chính khổng lồ và kéo dài nhiều năm. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, các đề xuất hợp tác của Rothschild & Co phù hợp với định hướng phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026-2031, khi tổng vốn đầu tư toàn xã hội được đặt mục tiêu trên 40% GDP. Câu chuyện ở đây không chỉ là một cuộc gặp mang tính ngoại giao; đó là lời khẳng định rằng những tập đoàn tài chính tầm cỡ đã nhìn thấy dư địa lợi nhuận đủ hấp dẫn trong hạ tầng Việt Nam để dành thời gian và nguồn lực tìm hiểu sâu.
Rothschild tài chính và bài toán cấu trúc vốn hạ tầng
Rothschild & Co không đến để làm nhà thầu hay vận hành tàu, họ đến với vai trò nhà kiến trúc tài chính cho hạ tầng. Thế mạnh của tập đoàn nằm ở tư vấn tài chính, M&A, huy động vốn, quản lý tài sản và đầu tư tư nhân, tức là đúng những năng lực Việt Nam đang thiếu khi bước vào các siêu dự án. Theo các số liệu công bố, năm 2025 Rothschild & Co ghi nhận thu nhập gần 2,99 tỷ euro và lợi nhuận ròng hợp nhất khoảng 574 triệu euro, cho thấy họ không phải cái tên sống bằng danh tiếng lịch sử mà đang hoạt động hiệu quả trong thị trường tài chính hiện đại. Khi một tổ chức như vậy cùng bàn với Việt Nam về nâng hạng tín nhiệm quốc gia, mở rộng cơ sở nhà đầu tư quốc tế và khai thác giá trị tài sản Nhà nước, điều đó đồng nghĩa các dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam và điện lực có cơ hội tiếp cận cấu trúc vốn đa dạng hơn nhiều so với cách làm truyền thống dựa chủ yếu vào ngân sách và tín dụng trong nước.
Huy động vốn hạ tầng: từ “dựa vào ngân sách” sang “dựa vào thị trường”
Giai đoạn 2026-2031, Việt Nam đặt mục tiêu tổng vốn đầu tư toàn xã hội trên 40% GDP, trong khi đầu tư công chỉ chiếm khoảng 1/5; nghĩa là phần còn lại phải đến từ khu vực tư nhân và vốn quốc tế. Nhu cầu vốn được ước tính cao gấp khoảng 2 lần giai đoạn 2020-2025, buộc Việt Nam phải chuyển từ tư duy “ngân sách là chính” sang “thị trường là chính” trong huy động vốn hạ tầng. Thị trường trái phiếu vì thế được xác định là một trong những kênh quan trọng, và việc phối hợp với Moody’s, Fitch, S&P để cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia là bước đi then chốt nhằm giảm chi phí vốn. Trong bối cảnh đó, Rothschild tài chính có thể giúp thiết kế các đợt phát hành trái phiếu hạ tầng, cấu trúc dự án đối tác công tư (PPP) và kết nối với nhà đầu tư tổ chức toàn cầu, điều mà hệ thống tài chính trong nước hiện vẫn còn hạn chế về kinh nghiệm và mạng lưới.
Cửa vào vốn quốc tế và bài kiểm tra cải cách trong nước
Sự quan tâm của Rothschild & Co không chỉ dừng ở đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam hay huy động vốn hạ tầng, mà còn chạm tới khu vực doanh nghiệp Nhà nước với 857 đơn vị, trong đó 498 doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn. Bộ Tài chính đã đề nghị tập đoàn phối hợp trong quá trình xây dựng và triển khai đề án sắp xếp lại nhóm doanh nghiệp này. Đây là điểm then chốt: vốn quốc tế luôn đi kèm yêu cầu minh bạch, quản trị tốt và hiệu quả sử dụng tài sản công. Nếu Việt Nam muốn biến dự án 67 tỷ USD thành hiện thực bằng tiền của thị trường, không thể tránh khỏi việc tái cấu trúc doanh nghiệp Nhà nước, phát triển thị trường vốn và chấp nhận chuẩn chơi toàn cầu. Dòng vốn do Rothschild & Co gợi mở vì vậy vừa là cơ hội, vừa là bài kiểm tra độ quyết liệt của các cải cách trong nước.
