Giai đoạn 2 mở rộng phạm vi vụ án
Giai đoạn 2 vụ án là phần điều tra tiếp theo nhằm làm rõ những cá nhân, tổ chức và dòng tiền chưa được giải quyết đầy đủ trong quá trình tố tụng hiện tại. Đây không phải kết luận mới về trách nhiệm của các bên, mà là bước cần thiết để khép lại những mắt xích còn bỏ ngỏ trong vụ Mr Pips. Ngày 4/11, phiên tòa tại TAND TP Hà Nội xét xử Phó Đức Nam (Mr Pips), Lê Khắc Ngọ (Mr Hunter), Nguyễn Hòa Bình (Shark Bình) cùng 185 bị cáo khác tiếp tục với phần tranh luận. Đại diện Viện kiểm sát cho biết vì thời hạn tố tụng, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục xác minh hành vi của hơn 1.400 người được cho là thuộc bộ máy của Nam. Quy mô này khiến việc điều tra tiếp không thể xem là phần bổ sung nhỏ. Vụ án được xác định có tổ chức, với sự phân công và câu kết chặt chẽ; theo nội dung luận tội, hệ thống có khoảng 40 văn phòng và hơn 1.700 nhân viên. Làm rõ những người chưa được xử lý sẽ giúp xác định mạng lưới vận hành đến đâu, thay vì chỉ dừng ở nhóm đã ra tòa.

Vai trò của các cổng thanh toán chưa được kết luận
Các cổng thanh toán trung gian là một trọng tâm khác của giai đoạn điều tra tiếp theo. Viện kiểm sát nêu các đơn vị như 9Pay, BigPay, ApotaPay, CPay và HTP trong diện cần làm rõ; mục tiêu là xác định vai trò, trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân liên quan. Cần phân biệt rõ đề nghị điều tra với kết luận đã có: việc nêu tên các cổng thanh toán không đồng nghĩa rằng tòa án đã xác định họ phạm tội hay có trách nhiệm trong vụ án. Phần này vẫn cần được cơ quan điều tra xác minh, đặc biệt về hoạt động và mối liên hệ với dòng tiền. Sự thận trọng đó quan trọng không kém việc truy trách nhiệm. Nếu các mắt xích thanh toán được làm rõ bằng chứng cứ, vụ án có thể phản ánh đầy đủ hơn cách tiền được luân chuyển; nếu chưa đủ căn cứ, không nên biến nghi vấn thành kết luận.

Những kết luận hiện có và phần còn bỏ ngỏ
Trong khi vai trò của hơn 1.400 người và các cổng thanh toán còn chờ điều tra, phần luận tội đã đưa ra nhận định về nhóm bị cáo đang được xét xử. Viện kiểm sát xác định Phó Đức Nam giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu và phải chịu trách nhiệm đối với hơn 900 vụ lừa đảo, với tổng tài sản bị chiếm đoạt gần 1.560 tỷ đồng. Đây là quan điểm được nêu trong phiên tòa, cần phân biệt với những vấn đề mà cơ quan điều tra sẽ tiếp tục xử lý ở giai đoạn 2. Viện kiểm sát cũng đề nghị mức án tù chung thân đối với Nam về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và tổng hợp hình phạt tù chung thân; đề nghị về hình phạt không nên bị nhầm với bản án cuối cùng của hội đồng xét xử. Ranh giới này giúp công chúng theo dõi vụ án chính xác hơn: những gì đã được luận tội cần được đặt đúng trong tiến trình xét xử, còn các nghi vấn về người và tổ chức chưa được làm rõ phải tiếp tục chờ kết quả điều tra.

Từ điều tra đến phòng ngừa rủi ro cho người dùng
Ý nghĩa của giai đoạn 2 không chỉ nằm ở việc xác định thêm trách nhiệm, mà còn ở khả năng chỉ ra những lỗ hổng khiến dòng tiền bất thường có thể đi qua nhiều lớp tài khoản. Viện kiểm sát kiến nghị tăng cường rà soát việc mở và sử dụng tài khoản doanh nghiệp, kiểm tra tuân thủ quy định phòng, chống rửa tiền tại các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, đồng thời nâng cao xác thực khách hàng khi mở tài khoản trực tuyến. Các dấu hiệu được lưu ý gồm tài khoản nhận tiền từ nhiều nguồn, giao dịch với tần suất lớn hoặc chuyển tiếp nhanh qua nhiều tài khoản. Với người dân, lời cảnh báo thiết thực khác là cần thận trọng trước hoạt động mua bán, đầu tư chứng khoán quốc tế và Forex trên các sàn chưa được cấp phép. Cơ quan điều tra sẽ tiếp tục làm rõ các nội dung còn thiếu để giải quyết vụ án triệt để. Nhưng hiệu quả cuối cùng không chỉ được đo bằng số người bị xử lý: còn cần cơ chế giám sát thanh toán và cảnh báo đủ sớm để giảm nguy cơ người khác trở thành nạn nhân.







