Dấu mốc: xe bus Việt Nam xuất khẩu thẳng sang thị trường Thái Lan
Sự kiện Kim Long Motor Huế xuất khẩu lô xe bus điện thành phẩm sang Thái Lan và chính thức ra mắt thương hiệu xe bus tại thủ phủ ô tô Đông Nam Á cho thấy năng lực sản xuất ô tô thương mại của Việt Nam đã đủ sức bước ra khu vực, cạnh tranh bằng sản phẩm made in Vietnam chứ không chỉ bằng gia công. Đây không phải câu chuyện đơn lẻ, mà là bước ngoặt thể hiện khát vọng công nghiệp hóa gắn với chuỗi giá trị khu vực. Tại Thái Lan, đại diện Đại sứ quán Việt Nam, Kim Long Motor và Kijsetthi Mobility đã cùng bấm nút ra mắt các mẫu xe bus thương hiệu Kim Long, với sự tham dự của nhiều cơ quan quản lý và doanh nghiệp hai nước. Buổi lễ diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan, biến một thương vụ xe bus Việt Nam xuất khẩu thành thông điệp chính trị – kinh tế rõ ràng: Việt Nam muốn hiện diện trong chuỗi giá trị ô tô thương mại Đông Nam Á, không chỉ là thị trường tiêu thụ.
Kim Long Motor Huế: hệ sinh thái sản xuất làm bệ phóng
Điểm đáng chú ý trong câu chuyện này là xuất phát điểm: Kim Long Motor Huế không “mua sẵn rồi dán nhãn”, mà xây dựng cả hệ sinh thái sản xuất tại Khu công nghiệp ô tô Kim Long Motor Huế diện tích 636 ha, gồm nhà máy linh kiện nội – ngoại thất, khung gầm, pin, động cơ, hệ thống điện và trung tâm R&D. Chính nền tảng này giúp doanh nghiệp có tỷ lệ nội địa hóa trên 60% với xe điện, đặt mục tiêu lên tới 90% vào cuối năm 2026. Việc lô xe được vận chuyển từ nhà máy đến Cảng Chân Mây rồi sang Cảng Laem Chabang của Thái Lan cho thấy miền Trung hoàn toàn có thể tham gia chuỗi cung ứng ô tô và logistics quốc tế. Đây là minh chứng rằng nếu hạ tầng công nghiệp và cảng biển được kết nối đúng cách, ô tô thương mại Đông Nam Á sẽ không chỉ xuất phát từ các “kinh đô” truyền thống như Bangkok hay Jakarta, mà còn từ Huế.
Lô xe bus điện đầu tiên: nhỏ về số lượng, lớn về ý nghĩa
Không nên nhìn vào con số 9 xe bus điện rồi kết luận đây là thương vụ nhỏ; đó là suy nghĩ chỉ nhìn sản lượng, không nhìn vị thế. Sáng 18/9, Kim Long Motor Huế xuất khẩu lô 9 xe city buýt thuần điện KIMLONG đầu tiên trong tổng số 113 xe theo hợp đồng với INNOPOWER, phục vụ vận tải hành khách tại Thái Lan. Ngay tại lễ ra mắt ở Thái Lan, nhà phân phối Kijsetthi Mobility nhận đơn đặt hàng 50 xe bus Kim Long từ doanh nghiệp vận tải bản địa. Dòng city buýt điện dài khoảng 8 m, chở 30 hành khách, dùng pin BYD hơn 138 kWh, chạy gần 300 km mỗi lần sạc. Những thông số này cho thấy xe bus điện Thái Lan không còn là “sân chơi riêng” của các tập đoàn đa quốc gia, mà bắt đầu có chỗ đứng cho sản phẩm made in Vietnam được nghiên cứu đúng điều kiện hạ tầng và giao thông đô thị của nước bạn.
Chiến lược hai giai đoạn: từ CBU sang CKD ngay tại Thái Lan
Điểm chiến lược nhất trong kế hoạch của Kim Long Motor là cách tiếp cận thị trường Thái Lan – trung tâm công nghiệp ô tô lớn của ASEAN – như một “cửa ngõ” để khẳng định kỹ thuật, chất lượng và dịch vụ của sản phẩm made in Vietnam. Giai đoạn 1, doanh nghiệp đưa song song hai dòng xe thương mại: động cơ đốt trong đạt chuẩn khí thải EURO 5 và xe thuần điện (EV), vừa mở kênh phân phối, vừa lắng nghe phản hồi để chỉnh sản phẩm. Sang giai đoạn 2, họ không muốn mãi “xuất khẩu xe nguyên chiếc”; kế hoạch là chuyển sang sản xuất, lắp ráp CKD tại Thái Lan với tỷ lệ nội địa hóa từ 50% trở lên. Tham vọng 2027-2030 là biến Thái Lan thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu chiến lược tại ASEAN, mở rộng chuỗi cung ứng và tạo thêm việc làm cho lao động tại chỗ. Nếu thành công, đây sẽ là mô hình ngược dòng: doanh nghiệp Việt đặt nhà máy ở thủ phủ ô tô, rồi từ đó quay vòng xuất khẩu đi các nước khác.
Vai trò Kijsetthi Mobility và hàm ý cạnh tranh cho Việt Nam
Nếu Kim Long Motor Huế là “bộ não sản xuất”, thì Kijsetthi Mobility là “cánh tay thị trường” tại Thái Lan. Trở thành nhà phân phối ủy quyền từ tháng 4, doanh nghiệp này đã xây hệ thống showroom, trạm dịch vụ và kho phụ tùng chính hãng, sẵn sàng hỗ trợ kỹ thuật và bảo hành 24/7 trên toàn quốc. Về phía đối tác logistics, chuyến tàu KL7979 vận chuyển 9 xe buýt điện từ Cảng Chân Mây được đánh giá là bước chứng minh miền Trung có thể tham gia mạng lưới thương mại quốc tế. Theo đánh giá từ phía ngoại giao Việt Nam, việc sản phẩm được nghiên cứu, phát triển, sản xuất tại Việt Nam chính thức hiện diện ở Thái Lan là dấu mốc khích lệ cho hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước. Từ góc độ cạnh tranh, điều này gửi tín hiệu rõ ràng: doanh nghiệp Việt đã bắt đầu tin rằng mình đủ sức làm ô tô thương mại Đông Nam Á, thay vì đứng ngoài quan sát. Vấn đề còn lại là làm sao duy trì chất lượng, tăng nội địa hóa lên mức 90% như mục tiêu, và mở rộng sang các thị trường tiếp theo như Hàn Quốc, Philippines, Costa Rica mà doanh nghiệp đang hướng tới.
