Kim Long Motor và bước nhảy vượt biên của xe buýt Việt Nam
Việc Kim Long Motor đưa xe buýt Việt Nam sang thị trường Thái Lan là bước đi chiến lược, trong đó doanh nghiệp không chỉ xuất khẩu xe thương mại mà còn lên kế hoạch sản xuất, lắp ráp tại chỗ, nhằm biến Thái Lan thành trung tâm xuất khẩu mới của mình trong khu vực Đông Nam Á.
Kim Long Motor đã chính thức ra mắt thương hiệu và các dòng xe buýt thế hệ mới tại Bangkok thông qua đối tác phân phối Kijsetthi Mobility, đồng thời bàn giao những chiếc xe đầu tiên cho khách hàng Thái Lan. Điều đáng chú ý là hành động này diễn ra trong bối cảnh kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan, thể hiện sự chuyển dịch từ xuất khẩu đơn thuần sang một chiến lược công nghiệp dài hơi. Đây là một trong số ít trường hợp doanh nghiệp ô tô thương mại Việt Nam chủ động vươn ra sản xuất ở nước ngoài, trong khi đa số doanh nghiệp nội vẫn tập trung trong nước. Chính vì vậy, những chiếc xe buýt Việt Nam xuất hiện trên đường phố Bangkok có ý nghĩa vượt xa một hợp đồng thương mại; nó là thông điệp tự tin rằng ngành ô tô thương mại Việt Nam đã đủ tầm để cạnh tranh ở một thị trường khó tính trong khu vực Đông Nam Á.
Từ xuất khẩu sang sản xuất tại Thái Lan: chiến lược nhiều tầng
Kim Long Motor không dừng ở việc xuất khẩu Thái Lan; chiến lược của họ là từng bước chuyển trọng tâm sang sản xuất và lắp ráp ngay tại quốc gia này.
Ở giai đoạn đầu, doanh nghiệp xuất khẩu xe nguyên chiếc (CBU) gồm hai dòng chính: xe động cơ đốt trong đạt chuẩn khí thải EURO 5 và xe buýt thuần điện (EV). Giai đoạn này đóng vai trò “thử lửa” sản phẩm và hoàn thiện dịch vụ, khi Kijsetthi Mobility đã thiết lập mạng lưới showroom, trạm dịch vụ ủy quyền, kho phụ tùng và hỗ trợ kỹ thuật 24/7 trên toàn Thái Lan nhằm bảo đảm sự an tâm cho khách hàng. Kế tiếp, Kim Long Motor dự kiến chuyển sang mô hình CKD, với mục tiêu đạt tỷ lệ nội địa hóa trên 50% cho các xe sản xuất tại Thái Lan. Mục tiêu lớn hơn là biến Thái Lan thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu chiến lược sang các nước ASEAN giai đoạn 2027–2030. Đây là cách tiếp cận nhiều tầng, vừa gắn với chuỗi cung ứng địa phương, vừa mở rộng cánh cửa cho xe buýt Việt Nam đi sâu vào thị trường Đông Nam Á.
Ý nghĩa hiếm có với ngành ô tô thương mại Việt Nam
Trong bức tranh chung, việc một doanh nghiệp Việt như Kim Long Motor chủ động đầu tư ra nước ngoài là điều hiếm thấy, đặc biệt trong lĩnh vực ô tô thương mại.
Việt Nam đã trở thành trung tâm sản xuất lớn về điện thoại và giày dép, nhưng số doanh nghiệp nội đầu tư sản xuất ở nước ngoài vẫn rất ít, đặc biệt trong ngành ô tô, nơi chỉ có vài cái tên như VinFast từng tuyên bố đi ra quốc tế. Trong bối cảnh đó, Kim Long Motor chọn cách đặt cược vào xe buýt – một mảng tưởng chừng ít hào nhoáng nhưng lại là xương sống của hạ tầng giao thông đô thị. “Hiện tỷ lệ nội địa hóa xe buýt diesel của Kim Long đạt 90%, còn xe buýt điện là 60% và mục tiêu nâng lên 90% vào cuối năm 2026”. Con số này cho thấy doanh nghiệp không đi theo lối ráp đơn giản, mà hướng tới làm chủ chuỗi giá trị từ khung gầm, thân xe, động cơ đến pin và hệ thống điện. Đây là nền tảng quan trọng để xe buýt Việt Nam không bị lệ thuộc công nghệ khi bước vào thị trường Đông Nam Á.
Thái Lan – “cửa ngõ chiến lược” và phép thử cạnh tranh khu vực
Thái Lan từ lâu đã được xem là “Detroit của Đông Nam Á” trong ngành ô tô, với hệ sinh thái linh kiện hoàn chỉnh hình thành từ những năm 1960.
Kim Long Motor coi Thái Lan là “cửa ngõ chiến lược” để khẳng định kỹ thuật, chất lượng và dịch vụ của xe buýt Việt Nam, đồng thời kết nối sâu với chuỗi cung ứng sẵn có tại quốc gia này. Việc mở rộng sang Thái Lan diễn ra trong bối cảnh cả Việt Nam và Thái Lan là hai thị trường hiếm hoi trong khu vực có khả năng cạnh tranh với làn sóng xe buýt điện Trung Quốc. Từ góc nhìn khu vực, Kim Long không chỉ đi tìm khách hàng, mà còn chấp nhận cạnh tranh trực diện với các nhà sản xuất Thái ngay “sân khách”. Các hợp đồng cung cấp 3.000 xe buýt điện và diesel cho Cho Thavee và 1.000 xe cho Kijsetthi Mobility cho thấy tham vọng chiếm vị thế đáng kể trên thị trường này. Nếu thành công, Kim Long Motor sẽ góp phần tái cân bằng cán cân chuỗi giá trị ô tô thương mại trong thị trường Đông Nam Á, nơi trước đây Việt Nam chủ yếu nhập khẩu hơn là xuất khẩu.
Người dùng được gì và tương lai nào cho xe buýt Việt Nam?
Ở tầng người dùng cuối, câu chuyện xe buýt Việt Nam không chỉ là “tự hào thương hiệu”, mà còn là trải nghiệm thực tế của hành khách và doanh nghiệp vận tải.
Các xe buýt Kim Long cho thị trường Thái được thiết kế riêng theo nhu cầu bản địa, đa dạng cấu hình cho từng mô hình khai thác và trang bị nội thất ghế da, cổng sạc USB Type A và Type C, tủ lạnh, điều hòa công suất lớn có cửa gió riêng cho từng vị trí. Hệ thống dịch vụ hậu mãi phủ khắp, hỗ trợ 24/7 giúp nhà vận hành yên tâm về bảo dưỡng và phụ tùng. Việc Kijsetthi Mobility nhận đơn đặt hàng 50 xe buýt ngay tại lễ ra mắt cho thấy thị trường Thái Lan không coi sản phẩm “Made in Vietnam” là lựa chọn thứ cấp nữa. Về dài hạn, nếu đạt được mục tiêu biến Thái Lan thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu sang ASEAN giai đoạn 2027–2030, xe buýt Việt Nam có thể hiện diện rộng rãi hơn trong thị trường Đông Nam Á, từ đó tạo lực kéo để ngành ô tô thương mại Việt Nam phát triển bền vững thay vì chỉ dừng lại ở lắp ráp nội địa.
