Lời hứa phải đi cùng kiểm đếm rõ ràng
Kiểm đếm minh bạch trong thu hồi đất là việc đo đạc, ghi nhận công khai và đầy đủ diện tích đất, nhà cửa, công trình cùng cây trồng của từng hộ, để người bị ảnh hưởng có thể theo dõi và đối chiếu. Tại Đường Bào, yêu cầu này là trọng tâm của buổi đối thoại ngày 29/10 giữa Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc Trần Minh Khoa và 25 hộ dân có đất nằm trong dự án đường gom song hành dọc tuyến 975.
Cam kết bảo vệ quyền lợi người dân là cần thiết, nhưng niềm tin sẽ phụ thuộc vào cách chính quyền thực hiện từng bước: hồ sơ có được công khai, số liệu có được kiểm tra cùng người dân, và thiếu sót có được sửa kịp thời hay không. Ông Khoa yêu cầu kiểm đếm đất đai, tài sản và cây trồng phải đầy đủ, không bỏ sót; hồ sơ, chính sách cũng được công khai để người dân theo dõi, đối chiếu.
Di dời nhiều lần khiến thiệt hại không chỉ nằm trên giấy
Với người dân Đường Bào, đợt thu hồi đất này nối tiếp những lần xáo trộn trước đó: nhiều hộ đã phải di dời 2-3 lần để nhường chỗ cho các dự án hạ tầng. Một số gia đình gắn bó với khu vực qua nhiều thế hệ, nên mỗi lần chuyển đi không chỉ thay đổi nơi ở mà còn ảnh hưởng đến sinh kế và sự ổn định của cả gia đình.
Nỗi lo hiện tại rất cụ thể. Có căn nhà bị cắt một nửa, phần còn lại mất kết cấu hoặc không còn đủ điều kiện sinh hoạt. Người dân đề nghị xem xét lại đơn giá bồi thường, hỗ trợ tái định cư và chuyển đổi nghề nghiệp theo quy định; đồng thời cần phương án cho nhà bị giải tỏa một phần và đất còn lại. Đó không phải những đòi hỏi có thể giải quyết bằng một lời kêu gọi đồng thuận: cần đánh giá từng trường hợp và giải thích rõ căn cứ xử lý.
Dự án cấp bách không thể làm mờ trách nhiệm
Đường gom song hành dọc tuyến 975 được xác định là công trình hạ tầng cấp bách, phục vụ mở rộng đô thị và chuẩn bị cho Hội nghị Cấp cao APEC 2027 tại Phú Quốc. Tiến độ dự án có ý nghĩa với địa phương, nhưng tính cấp bách không thể trở thành lý do để xem nhẹ những hệ quả mà các hộ dân phải gánh chịu.
Tại buổi đối thoại, ông Khoa bày tỏ sự đồng cảm với các gia đình đã di dời nhiều lần và cam kết chính quyền thực hiện đầy đủ trách nhiệm, vận dụng chính sách hỗ trợ theo quy định để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Đây là cam kết đáng ghi nhận, song thước đo cuối cùng phải là phương án bồi thường có căn cứ, hỗ trợ đúng đối tượng và cách xử lý hợp lý với những căn nhà bị ảnh hưởng một phần.
Minh bạch mới tạo nền tảng bàn giao mặt bằng
Chính quyền cho biết sẽ làm rõ chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng được yêu cầu công khai chính sách và chuyển hồ sơ để người dân thuận tiện theo dõi, kiểm tra. Chủ tịch đặc khu cũng khẳng định sẽ trực tiếp lắng nghe, chỉ đạo giải quyết thắc mắc, khiếu nại. Những bước này cần được thực hiện nhất quán, để mỗi hộ biết dữ liệu nào đã được ghi nhận, có thể phản ánh sai lệch ở đâu và nhận được câu trả lời có trách nhiệm.
Người dân được mong đợi tiếp tục đồng thuận và sớm bàn giao mặt bằng để dự án đúng tiến độ. Nhưng sự đồng thuận bền vững không thể chỉ được yêu cầu từ một phía: nó cần được đáp lại bằng kiểm đếm chính xác, giải thích thấu đáo và phương án bảo đảm cuộc sống sau thu hồi đất. Với những hộ đã di dời nhiều lần, lời hứa chỉ có sức nặng khi quyền lợi được xử lý minh bạch, công bằng và đến nơi đến chốn.
