Việt Nam chủ động đặt dữ liệu và điện lưới vào trung tâm hợp tác Việt Nam – Mỹ
Hợp tác Việt Nam Mỹ trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu, hạ tầng năng lượng và công nghệ là bước đi chiến lược nhằm gắn kết nhu cầu phát triển hạ tầng số của Việt Nam với thế mạnh công nghệ, quản trị và dịch vụ chất lượng cao của Mỹ, tạo nền tảng cho doanh nghiệp hai nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của nền kinh tế số toàn cầu. Ngày 21/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp ông Thomas R. Hardy, Quyền Giám đốc Cơ quan Thương mại và Phát triển Mỹ (USTDA), để trao đổi trực tiếp về các ưu tiên hợp tác hạ tầng giữa hai bên. Tại cuộc tiếp, ông Tô Lâm đánh giá cao vai trò của USTDA trong việc thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam – Hoa Kỳ, nhất là thông qua hỗ trợ chuẩn bị dự án, nghiên cứu khả thi, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối doanh nghiệp Mỹ với các dự án hạ tầng tại Việt Nam. Thông điệp quan trọng được đưa ra: Việt Nam coi trọng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với Hoa Kỳ và muốn kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ tiếp tục là động lực chính của mối quan hệ này.
USTDA Việt Nam: vai trò "mở đường" cho hạ tầng năng lượng và trung tâm dữ liệu
Điểm khác biệt của đợt thúc đẩy hợp tác này là Việt Nam không chỉ tìm kiếm vốn, mà rõ ràng kỳ vọng USTDA trở thành đơn vị "mở đường" về tiêu chuẩn, công nghệ và mô hình quản lý. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị USTDA tăng cường phối hợp với các bộ, ngành và doanh nghiệp Việt Nam để lựa chọn một số dự án chiến lược, có tính lan tỏa cao, tập trung trước hết vào các lĩnh vực năng lượng và lưới điện, hạ tầng số và trung tâm dữ liệu, hàng không, cảng biển, logistics và giao thông hiện đại. USTDA được nhấn mạnh là tổ chức đang hỗ trợ chuẩn bị dự án, nghiên cứu khả thi, hỗ trợ kỹ thuật, đồng thời kết nối doanh nghiệp Hoa Kỳ với các dự án hạ tầng tại Việt Nam. Về phía Mỹ, ông Thomas R. Hardy khẳng định USTDA coi Việt Nam là đối tác quan trọng tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, và mong muốn tiếp tục đồng hành trong việc chuẩn bị, phát triển các dự án chất lượng cao, vừa phù hợp ưu tiên phát triển của Việt Nam, vừa tạo cơ hội để công nghệ, thiết bị, dịch vụ và doanh nghiệp Hoa Kỳ tham gia sâu hơn vào thị trường Việt Nam.
Trung tâm dữ liệu Việt Nam và điện lưới thông minh: nền tảng cho kinh tế số và chuyển đổi xanh
Việc Việt Nam đề nghị Mỹ hỗ trợ chuẩn bị dự án trung tâm dữ liệu Việt Nam và hiện đại hóa lưới điện không phải chỉ là nâng cấp công nghệ, mà là lựa chọn nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới. Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhu cầu lớn về hạ tầng chiến lược, năng lượng, giao thông, logistics, chuyển đổi số và công nghệ cao; đây đều là những lĩnh vực Hoa Kỳ có thế mạnh và USTDA có kinh nghiệm, công cụ hỗ trợ phù hợp. Lãnh đạo Việt Nam đề nghị USTDA quan tâm hơn tới các lĩnh vực mới có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao như trí tuệ nhân tạo, hạ tầng số an toàn, lưới điện thông minh, an ninh năng lượng và các giải pháp phục vụ chuyển đổi xanh. Điều này cho thấy dữ liệu, điện lưới và công nghệ không còn được nhìn như các mảng riêng lẻ, mà đang được tích hợp thành một cấu trúc hạ tầng số – năng lượng – công nghệ liền khối. Nếu được thiết kế bài bản ngay từ khâu nghiên cứu khả thi và dự án thí điểm, đây có thể là nền để Việt Nam bước lên cấp độ cao hơn trong chuỗi giá trị công nghệ Mỹ Việt Nam.
Cơ hội cụ thể cho doanh nghiệp Mỹ và Việt Nam trong chuỗi cung ứng số
Từ góc nhìn doanh nghiệp, điểm đáng chú ý nhất là cách USTDA đặt trọng tâm vào các dự án "cụ thể, khả thi, có tác động lan tỏa cao" và cam kết hỗ trợ từ khâu chuẩn bị đến khi đủ điều kiện thu hút vốn và triển khai. Theo ông Thomas R. Hardy, nhu cầu phát triển hạ tầng lớn của Việt Nam, kết hợp với thế mạnh của Hoa Kỳ về công nghệ, quản trị và giải pháp chất lượng cao, sẽ tạo nhiều cơ hội hợp tác mới. Hợp tác Việt Nam Mỹ quanh trung tâm dữ liệu Việt Nam, hạ tầng năng lượng và hạ tầng số nói chung mở một đường cao tốc cho doanh nghiệp công nghệ Mỹ thâm nhập sâu hơn vào thị trường, đồng thời giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cấp vị trí trong chuỗi cung ứng dịch vụ số và thiết bị công nghệ Mỹ Việt Nam. Nếu các bên tận dụng đúng, đây không chỉ là các thương vụ dự án đơn lẻ, mà là cơ hội để hình thành các liên minh công nghệ – dữ liệu – năng lượng xuyên biên giới, nơi doanh nghiệp Việt Nam chuyển từ vai trò "bên mua" sang "đối tác đồng sáng tạo" trong nền kinh tế số.
Kết luận: Thời điểm vàng nhưng cần chiến lược doanh nghiệp chủ động
Cuộc gặp giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và ông Thomas R. Hardy cho thấy Việt Nam không đứng ngoài cuộc chơi hạ tầng số toàn cầu, mà chủ động định hình ưu tiên và kêu gọi sự tham gia có chọn lọc của Mỹ. Với trục hợp tác xoay quanh trung tâm dữ liệu, lưới điện và công nghệ, USTDA Việt Nam đang trở thành một cầu nối quan trọng giữa chính sách phát triển và thị trường doanh nghiệp. Ngay lúc này, doanh nghiệp Việt Nam cần xây chiến lược tham gia các dự án hạ tầng năng lượng, hạ tầng số và trung tâm dữ liệu Việt Nam không chỉ dưới vai trò nhà thầu, mà dưới vai trò cộng sự công nghệ, kết nối sản phẩm – dịch vụ của mình với công nghệ Mỹ Việt Nam. Ngược lại, doanh nghiệp Mỹ có cơ hội hiếm để biến thị trường Việt Nam thành phòng thí nghiệm cho giải pháp chất lượng cao phù hợp với bối cảnh đang chuyển đổi số nhanh. Nếu hai bên cùng coi đây là nền tảng lâu dài, chứ không chỉ là cơ hội ngắn hạn, thì hợp tác Việt Nam Mỹ trong dữ liệu, điện lưới và công nghệ có khả năng trở thành một trụ cột mới của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.
