Đầu tư vào năng lực huấn luyện là bước đi cần thiết
Đào tạo gìn giữ hòa bình là quá trình chuẩn bị kiến thức, kỹ năng và năng lực chỉ huy cho nhân sự được triển khai trong các hoạt động của Liên Hợp Quốc, đồng thời xây dựng đội ngũ giảng viên đủ chuẩn để duy trì huấn luyện trong nước. Đây là nền tảng để Việt Nam chuyển từ hiện diện tại các phái bộ sang đóng góp có chất lượng và bền vững hơn.
Ngày 22-10 tại Áo, Thứ trưởng Bộ Công an Phạm Thế Tùng làm việc với Norbert Darabos, Chủ tịch Hội đồng quản trị Trung tâm Hòa bình Áo. Hai bên thống nhất tăng cường đào tạo giảng viên, cử cán bộ Việt Nam tham gia các khóa học tại trung tâm và tổ chức huấn luyện chuyên môn tại Việt Nam. Trung tâm cũng sẽ làm cầu nối với mạng lưới đào tạo gìn giữ hòa bình ở Áo và châu Âu. Điểm đáng chú ý của hợp tác Việt Nam Áo vì thế không chỉ là mở thêm khóa học, mà là tạo đường kết nối để kinh nghiệm và phương pháp đào tạo có thể được chia sẻ thường xuyên.
Thỏa thuận này đáp ứng một nhu cầu rõ ràng: lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam cần năng lực đào tạo nội địa đủ mạnh để chuẩn bị nhân sự liên tục, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào các đợt huấn luyện ở nước ngoài.
Phát triển giảng viên để nhân rộng năng lực
Việt Nam bắt đầu triển khai sĩ quan cảnh sát cá nhân và thành lập Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hòa bình số 1 từ năm 2022. Sĩ quan Việt Nam hiện làm nhiệm vụ tại Nam Sudan, khu vực Abyei, Cộng hòa Trung Phi và trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York. Quy mô và địa bàn triển khai như vậy đòi hỏi công tác chuẩn bị phải đồng đều, có khả năng duy trì qua các đợt luân phiên.
Thống nhất tăng cường đào tạo giảng viên là một lựa chọn đúng trọng tâm: một đội ngũ được chuẩn hóa có thể chuyển giao kiến thức cho nhiều khóa học, đồng thời giúp nội dung huấn luyện nhất quán hơn. Hai bên cũng nhất trí cử cán bộ Việt Nam học tại Trung tâm Hòa bình Áo và tổ chức các khóa chuyên môn trong nước.
Đích đến mà Việt Nam theo đuổi là xây dựng năng lực huấn luyện trong nước độc lập và bền vững, qua đó nâng chất lượng đóng góp thay vì chỉ dừng ở việc tham gia các phái bộ. Đây là hướng đi có ý nghĩa dài hạn: năng lực của giảng viên quyết định khả năng duy trì chuẩn nghiệp vụ sau mỗi khóa học.
Năng lực chỉ huy và chuẩn hóa chương trình
Hợp tác đào tạo cảnh sát gìn giữ hòa bình cũng cần đặt trọng tâm vào năng lực chỉ huy và tham mưu. Trong cuộc làm việc tại Vicenza, Italy, ngày 26-10, Thứ trưởng Phạm Thế Tùng dẫn đầu đoàn Bộ Công an làm việc với Trung tâm CoESPU; hai bên trao đổi khả năng phối hợp huấn luyện lực lượng cảnh sát tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình.
Từ năm 2022, CoESPU đã tiếp nhận và đào tạo 70 sĩ quan Việt Nam về quy trình trước khi triển khai nhiệm vụ. Trong hoạt động hợp tác năm 2024, trung tâm dự kiến mở khóa chỉ huy cho 20 cán bộ của Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hòa bình số 1 và khóa đào tạo giảng viên nguồn cho 9 cán bộ. Tháng 6-2025, giảng viên CoESPU dự kiến sang Việt Nam huấn luyện 180 cán bộ về hoạt động tác chiến.
Việt Nam cũng đề nghị CoESPU hỗ trợ nâng năng lực chỉ huy, tham mưu, đào tạo cán bộ kế cận và chuẩn hóa đội ngũ giảng viên, hướng tới chương trình tiền triển khai được Liên Hợp Quốc công nhận. Những nội dung này cho thấy số lượng khóa học không phải thước đo duy nhất; chuẩn năng lực và khả năng tự đào tạo mới là nền tảng để lực lượng đáp ứng yêu cầu quốc tế.
Từ trao đổi song phương đến mạng lưới khu vực
Lộ trình tiếp theo sẽ kiểm nghiệm liệu các cam kết có trở thành cơ chế hợp tác thường xuyên hay không. Với phía Áo, hai bên nhất trí lập đầu mối liên lạc và trao đổi thông tin ngay sau cuộc họp, tạo điều kiện triển khai các khóa học và kết nối mạng lưới huấn luyện ở châu Âu.
Trong trao đổi với CoESPU, phía Việt Nam đề xuất tổ chức khóa huấn luyện khu vực Đông Nam Á tại Việt Nam vào năm 2028, xây dựng cơ chế phối hợp và kế hoạch hợp tác giai đoạn 2027–2029, tiến tới ký văn kiện hợp tác. Việt Nam cũng mong muốn CoESPU cử đoàn huấn luyện cơ động tới Việt Nam vào năm 2027 để hỗ trợ năng lực chỉ huy và tham mưu.
Hai hướng hợp tác bổ trợ cho nhau: Áo mở kết nối với mạng lưới khu vực châu Âu, còn việc đưa huấn luyện về Việt Nam giúp phát triển năng lực tại chỗ. Nếu duy trì được chuẩn giảng dạy, đào tạo chuyên sâu và phối hợp có kế hoạch, lực lượng cảnh sát Việt Nam sẽ có nền tảng tốt hơn để đáp ứng nhiệm vụ của Liên Hợp Quốc. Thành công vì vậy không nằm ở số biên bản được ký, mà ở việc hình thành một hệ thống huấn luyện có thể tự duy trì và liên tục nâng chuẩn.
