Giáo dục hàng hải là nền tảng hợp tác dài hạn
Hợp tác giáo dục hàng hải là sự kết nối giữa cơ sở đào tạo, nhà nghiên cứu và đối tác quốc tế để phát triển kỹ năng chuyên môn, tri thức khoa học và đội ngũ phục vụ ngành biển. Tối 27-10, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Jennifer Wicks cùng đoàn công tác thăm, trao đổi với Trường Đại học Hàng hải Việt Nam ở Hải Phòng về đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển nhân lực hàng hải. Đây là hướng đi thiết thực: quan hệ song phương sẽ có chiều sâu hơn khi chuyển thành cơ hội học tập, trao đổi chuyên môn và nghiên cứu có ích cho cả hai bên. Với một ngành vận hành xuyên biên giới, năng lực nhân lực không thể chỉ được xây dựng trong phạm vi một trường hay một quốc gia. Hợp tác đào tạo vì thế vừa phục vụ nhu cầu trước mắt của ngành, vừa tạo nền tảng để Việt Nam hội nhập sâu hơn vào mạng lưới hàng hải quốc tế.
Quy mô đào tạo tạo cơ sở để mở rộng kết nối
Trường đang đào tạo gần 27.000 sinh viên, học viên, cung cấp nhân lực cho ngành hàng hải và các lĩnh vực liên quan, theo Hiệu trưởng Phạm Xuân Dương. Con số này cho thấy hợp tác với đối tác nước ngoài có thể tác động tới một cộng đồng người học lớn, nếu chương trình được thiết kế sát nhu cầu nghề nghiệp. Nền tảng hiện có cũng không bắt đầu từ chuyến thăm: từ năm 2010, trường phối hợp với Học viện Hàng hải Cal Poly triển khai các chương trình về kinh tế hàng hải, kinh doanh quốc tế và logistics, đồng thời tổ chức trao đổi giảng viên, sinh viên và giao lưu văn hóa. Đến năm 2026, khoảng 3.500 lượt sinh viên đã tham gia qua 15 khóa học; giai đoạn 2013-2022, Cục Hàng hải Hoa Kỳ (ABS) tài trợ học bổng cho 39 sinh viên. Những kết quả này là bằng chứng cụ thể cho thấy hợp tác Việt Mỹ có thể đem lại cơ hội học tập thực chất.
Từ lớp học mô phỏng đến nghiên cứu ứng dụng
Trong chuyến thăm, đoàn công tác tham quan hệ thống mô phỏng buồng lái và buồng máy tàu biển tại giảng đường C1, cùng thiết bị phục vụ đào tạo và huấn luyện thực hành. Đây là điểm đáng chú ý: đào tạo hàng hải cần gắn kiến thức với môi trường vận hành, nơi người học có thể luyện kỹ năng trước khi bước vào công việc thực tế. Nhà trường đề xuất tăng cường trao đổi giảng viên, cán bộ và sinh viên, đồng thời mở rộng nghiên cứu về tự động hóa hàng hải, động cơ tàu thủy, kiến trúc và đóng tàu, cùng kinh tế hàng hải. Nếu các kết nối này đi vào dự án cụ thể, sinh viên có thể tiếp cận thêm phương pháp nghiên cứu và công nghệ, còn giảng viên có cơ hội cùng phát triển hướng nghiên cứu ứng dụng. Đây là cách hợp tác tạo giá trị bền hơn những hoạt động giao lưu đơn lẻ.
Ý nghĩa song phương nằm ở kết quả lâu dài
Đại sứ Jennifer Wicks đánh giá cao quy mô đào tạo, năng lực chuyên môn và kết quả hợp tác của trường với các cơ sở giáo dục, tổ chức Hoa Kỳ; bà bày tỏ tin tưởng quan hệ trong giáo dục, đào tạo và nghiên cứu sẽ tiếp tục phát triển. Phía nhà trường mong muốn Đại sứ quán hỗ trợ kết nối với các trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức Hoa Kỳ, đặc biệt là thành viên Hiệp hội các Trường đại học Hàng hải quốc tế. Ý nghĩa của bước đi này không nằm ở nghi thức chuyến thăm, mà ở khả năng biến sự quan tâm thành chương trình trao đổi, đề tài nghiên cứu và cơ hội nâng cao kỹ năng. Khi nhân lực hàng hải được đào tạo tốt hơn, lợi ích có thể lan tới doanh nghiệp, người lao động và năng lực phát triển kinh tế biển theo hướng hiện đại, bền vững. Kết luận, hợp tác giáo dục hàng hải là một trụ cột thực chất của quan hệ song phương, nhưng thành công sẽ phụ thuộc vào việc duy trì kết nối và triển khai các đề xuất thành kết quả cụ thể.
