Quà lưu niệm Việt Nam đang thay đổi: từ biểu tượng sang đời thường
Quà lưu niệm Việt Nam ngày nay không còn gói gọn trong nón lá, cà phê hay áo phông in chữ, mà đang mở rộng sang những đồ vật đời thường, rẻ tiền nhưng gắn chặt với trải nghiệm sống của người bản địa, phản ánh sự dịch chuyển trong cách du khách quốc tế chọn ghi nhớ hành trình của mình. Xu hướng này đặt lại câu hỏi: du khách quốc tế mua gì nếu không phải những biểu tượng quen thuộc nữa, và điều đó nói gì về lối sống du lịch hiện đại. Thay vì tìm món đồ “chuẩn bài” trong các cửa hàng quà tặng, họ săn lùng lưu niệm độc đáo Việt Nam ngay từ những chi tiết nhỏ nhất của đời sống đô thị, từ chiếc áo khoác tài xế đến chiếc túi tarpaulin treo cạnh quầy tính tiền.
Áo khoác Grab: từ đồng phục mưu sinh thành quà lưu niệm phiên bản Việt
Một nhóm bạn trẻ Trung Quốc đến Hà Nội đã kể lại câu chuyện đầy hài hước khi họ “phải lòng” những chiếc áo khoác xanh của tài xế công nghệ, đến mức quyết định mua về làm quà lưu niệm thay vì nón lá hay cà phê. Với họ, màu xanh xuất hiện dày đặc trên đường từ sân bay, quanh hồ Hoàn Kiếm tới phố cổ không còn là chi tiết nền mà trở thành dấu ấn thị giác rõ ràng nhất về thành phố. Ý tưởng mua áo khoác thay cho quà lưu niệm Việt Nam truyền thống biến một món đồ lao động thành “đồng phục hội bạn thân” trên đường ra sân bay. Video cô gái đăng trên mạng xã hội nhanh chóng gây sốt, thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng mạng, cho thấy du khách quốc tế mua gì đôi khi lại đến từ những hình ảnh người Việt đã quá quen. Một món đồ vốn rất bình thường trong mắt người Việt lại vô tình trở thành "quà lưu niệm phiên bản Việt Nam" theo cách chẳng ai ngờ tới.
Chiếc túi tarpaulin giá rẻ và làn sóng lưu niệm “bằng chứng đã từng đến”
Không riêng Việt Nam, xu hướng “quà lưu niệm đời thường” còn hiện rõ trong câu chuyện chiếc túi tarpaulin giá rẻ được bán tại quầy thu ngân ở một chuỗi mỹ phẩm Hàn Quốc. Theo Money Today ngày 7/8, chiếc túi này có giá 3.000 won, tương đương khoảng 57.000 đồng, và đạt doanh số tích lũy 1,78 triệu chiếc chỉ sau một năm rưỡi ra mắt. Nhiều khách nước ngoài mua chiếc túi như một món kỷ niệm cho chuyến đi Hàn Quốc, biến nó thành món quà du lịch rẻ nhưng đầy ý nghĩa. Quan trọng hơn, túi tarpaulin là món đồ có công năng thật: bền, có khóa kéo, dùng được nhiều năm. Nó trở thành “biển quảng cáo biết đi” cho thương hiệu, đồng thời là bằng chứng cụ thể rằng chủ nhân từng lang thang ở một khu phố đông khách quốc tế, chứ không phải chỉ ghé qua quầy miễn thuế. Du khách không tiêu ít đi, họ tiêu vào chỗ khác: vào trải nghiệm, vào những món quà nhỏ gắn với đời sống địa phương.
Lưu niệm độc đáo Việt Nam phản chiếu thói quen du lịch mới
Điểm chung giữa áo khoác tài xế ở Hà Nội và túi tarpaulin giá rẻ bán chạy cho khách quốc tế là chúng đều không được thiết kế như đồ lưu niệm, nhưng lại chạm đúng nhu cầu mới của du khách: muốn mang về “một buổi chiều có thật” hơn là một món đồ vô danh trên kệ. Xu hướng du lịch của giới trẻ hiện nay cũng đang thay đổi khá nhiều. Thay vì chi mạnh ở quầy miễn thuế, mô hình kiếm tiền truyền thống từ khách quốc tế đang bị lung lay khi người ta chuyển sang những món quà du lịch rẻ, dễ mua, dễ dùng nhưng đầy câu chuyện. Chiếc túi 3.000 won chỉ là phần dễ nhìn thấy nhất của sự dịch chuyển lớn hơn trong kinh tế du lịch Hàn Quốc, và câu chuyện áo khoác Grab ở Việt Nam cho thấy điều tương tự: du khách không bị hút vào biểu tượng, họ bị hút vào đời sống.
Cơ hội cho ngành quà lưu niệm Việt Nam: đừng ép khách mua điều họ không sống
Thực tế, không chỉ ở Việt Nam mà ở bất kỳ quốc gia nào cũng vậy, khách du lịch thường bị thu hút bởi những chi tiết rất đời thường mà người bản địa hiếm khi để ý. Điều đó gửi một thông điệp rõ ràng tới những người làm thương hiệu ở bất cứ đâu: bài học rút ra không nằm ở chiếc túi, cũng không chỉ ở chiếc áo khoác, mà ở cách biến trải nghiệm sống thường ngày thành lưu niệm độc đáo Việt Nam. Thay vì cố bán nón lá, cà phê hay các set quà lưu niệm đóng sẵn, tại sao không nghĩ đến những combo gắn với hành trình thực tế: áo khoác mưa, túi vải chợ, bảng chỉ dẫn xe buýt, bản in những tấm vé tàu cũ. Năm 2025, Hàn Quốc đón khoảng 18,94 triệu lượt khách quốc tế, vượt kỷ lục 17,5 triệu của năm 2019, nhưng doanh thu miễn thuế lại lao dốc. Điều đó cho thấy: ai hiểu được du khách muốn nhớ điều gì, người đó sẽ thắng, kể cả với một món quà nhỏ chỉ vài chục nghìn đồng.
