Từ “đông cho đủ” đến bài toán chọn khách có giá trị cao
Bản đồ du khách quốc tế Việt Nam là bức tranh về nguồn khách đến, khoảng cách di chuyển, cách họ chi tiêu và thời gian lưu trú, đang chuyển dịch từ phụ thuộc vào vài thị trường châu Á truyền thống sang cơ cấu đa dạng hơn với sự nổi lên của các thị trường đường dài như Nga, Ấn Độ và châu Âu, kéo theo yêu cầu thay đổi chiến lược từ tăng trưởng theo số lượng sang tối ưu hóa chất lượng và giá trị mỗi lượt khách. Tám tháng đầu năm, Việt Nam đón gần 16 triệu lượt du khách quốc tế, tăng 14,4% và hoàn thành 63,6% mục tiêu cả năm, cho thấy đà tăng trưởng du lịch Việt Nam vẫn rất mạnh. Nhưng điểm đáng nói không phải là con số, mà là “chất” của dòng khách đang đổi khác: khách Nga, Ấn Độ, châu Âu ngày càng lấp khoảng trống giữa các thị trường chủ lực, mở ra cơ hội nâng cấp toàn bộ mô hình phát triển.
Nga, Ấn Độ, châu Âu: Sóng khách đường dài đang chiếm vị trí trung tâm
Trong cơ cấu du khách quốc tế Việt Nam, châu Á vẫn chiếm khoảng 74% với 11,8 triệu lượt trong 8 tháng, tạo nền tảng ổn định cho các tour ngắn ngày và chuyến đi “chớp nhoáng” của khu vực lân cận. Tuy nhiên, chính các thị trường đường dài mới đang định nghĩa lại tương lai tăng trưởng. Khách từ châu Âu đạt khoảng 2,68 triệu lượt, tăng 53,4%; châu Mỹ 887.000 lượt, tăng 20,7%; châu Úc gần 489.000 lượt, tăng 23,3% và châu Phi 45.000 lượt, tăng 25,1%. Đặc biệt, Nga đã vượt hơn 1 triệu lượt, tăng 165,7%, còn Ấn Độ từ nền chỉ 102.000 lượt năm 2019 đã bật lên hơn 612.000 lượt trong 8 tháng và bước vào nhóm nguồn khách chủ lực. Câu hỏi không còn là “có khách hay không”, mà là Việt Nam có đủ sản phẩm, dịch vụ và chính sách để giữ chân các dòng khách Nga, Ấn Độ, châu Âu – những nhóm thường có xu hướng lưu trú dài ngày và chi tiêu cao – hay để họ trôi sang đối thủ cạnh tranh trong khu vực.
Đường bay thẳng quốc tế: Hạ tầng quyết định ai đến, ở bao lâu và chi bao nhiêu
Sự bùng nổ của các thị trường du lịch mới nổi không phải ngẫu nhiên, mà gắn trực tiếp với mạng đường bay thẳng quốc tế. Khách Ấn Độ tăng vọt khi các đường bay thẳng từ New Delhi, Mumbai, Ahmedabad kết nối trực tiếp với Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí di chuyển. Với khách Nga, việc nối lại và tăng tần suất các chuyến bay thuê bao, đặc biệt tới các điểm biển như Nha Trang, Mũi Né, Phú Quốc, đã khôi phục một thị trường từng rất quan trọng cho du lịch biển Việt Nam. Ở chiều ngược lại, Malaysia đang cho thấy cách một điểm đến dùng hàng không để “khóa chặt” thị trường khách Việt: hơn 160 chuyến bay thẳng mỗi tuần, trên 29.000 ghế, cho phép phát triển tour ngắn ngày kết hợp nghỉ dưỡng, mua sắm, ẩm thực. Nếu Việt Nam không chủ động chiến lược đường bay, chúng ta sẽ bị động trong trò chơi do các hãng hàng không và đối thủ khu vực cầm trịch.
Chiến lược bỏ trứng vào nhiều giỏ: Ít rủi ro hơn, cơ hội thu nhiều tiền hơn
Hiện Trung Quốc và Hàn Quốc vẫn chiếm gần 40% tổng khách quốc tế với hơn 6,3 triệu lượt trong 8 tháng. Nhưng phụ thuộc quá lớn vào vài thị trường luôn là rủi ro, nhất là sau các cú sốc dịch bệnh và địa chính trị. Việc nền khách được mở rộng – từ Nga, Ấn Độ đến các nước châu Âu như Anh, Pháp, Đức, Thụy Điển, Thụy Sỹ, Ba Lan, Cộng hòa Séc đều tăng trưởng hai con số – cho thấy Việt Nam đang dần “bỏ trứng vào nhiều giỏ”. Đây không chỉ là câu chuyện phòng rủi ro, mà là chiến lược tối ưu doanh thu: khách đường dài thường tìm sản phẩm độc đáo, trải nghiệm bản sắc, sẵn sàng trả cho dịch vụ chất lượng cao. Nghị quyết 26 yêu cầu chuyển từ chạy theo số lượng sang chất lượng, tập trung vào nhóm khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày và dựa trên trải nghiệm khác biệt. Bức tranh thị trường hiện nay cho thấy cơ hội để Việt Nam hiện thực hóa yêu cầu đó đang rõ ràng hơn bao giờ hết.
Từ kỳ nghỉ 2/9 đến chiến dịch quảng bá: Sức bật nội lực và cuộc đua khu vực
Tăng trưởng du khách quốc tế Việt Nam không tách rời sức bật của thị trường nội địa. Trong 5 ngày nghỉ Quốc khánh 2/9, du lịch Việt Nam ước đón khoảng 6,5 triệu lượt khách nội địa, tăng 18% so với cùng kỳ. Người Việt có xu hướng chọn hành trình gần, liên vùng, thời gian ngắn; ưu tiên nghỉ dưỡng, thiên nhiên, ẩm thực, trải nghiệm văn hóa. Điều này vô tình tạo nên mẫu hành vi tham khảo để thiết kế sản phẩm phù hợp cho khách quốc tế ưa ngắn ngày nhưng muốn trải nghiệm đậm đặc. Ở chiều outbound, Malaysia coi Việt Nam là một trong những thị trường khách quan trọng, đón 156.747 khách Việt trong 6 tháng và kéo dài chiến dịch Visit Malaysia 2026-2027 với hơn 300 sự kiện, lễ hội. Việc họ tăng cường hiện diện tại Hội chợ Du lịch Quốc tế TP.HCM, quảng bá sản phẩm và kết nối doanh nghiệp lữ hành Việt cho thấy cạnh tranh trong khu vực không hề nhẹ. Chặng đường còn lại của năm sẽ là phép thử để Việt Nam biến đà tăng lượng khách thành tăng về chất, thời gian lưu trú và giá trị kinh tế đóng góp.
