Từ một mùa lễ hội thành hành trình quanh năm
Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng là chuỗi hoạt động tưởng niệm các Vua Hùng, kết nối nghi lễ truyền thống với trải nghiệm văn hóa, thể thao và du lịch để công chúng tiếp cận di sản suốt năm. Phú Thọ dự kiến tổ chức chương trình cấp tỉnh gắn với Năm Du lịch Đất Tổ 2027, thay vì dồn sức hút vào vài ngày chính hội. Đây là lựa chọn đáng làm: di sản chỉ hiện diện bền vững khi người dân và du khách có lý do để tìm đến nhiều lần, ở nhiều không gian khác nhau. Kế hoạch chia năm thành ba chặng “Khởi nguồn”, “Hội tụ” và “Lan tỏa”; trong đó, giai đoạn trọng tâm “Hội tụ” diễn ra từ ngày 7 đến 16/4. Cấu trúc ấy vừa giữ vị trí trung tâm của nghi lễ, vừa mở rộng đường dẫn để khám phá di sản trước và sau ngày chính hội.
Nghi lễ vẫn là trục chính, trải nghiệm mở rộng
Đổi mới cách tổ chức không có nghĩa biến lễ hội thành một chương trình giải trí lấn át phần thiêng. Lễ khai mạc dự kiến diễn ra lúc 20 giờ ngày 7/4 tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng; ngày 12/4 có lễ dâng hương tưởng niệm Quốc Tổ Lạc Long Quân và Tổ Mẫu Âu Cơ, còn ngày 16/4, tức mùng 10/3 âm lịch, là lễ dâng hương Giỗ Tổ Hùng Vương. Rước kiệu, hội trại văn hóa, triển lãm, giáo dục di sản và hội thi gói bánh chưng, giã bánh giầy bổ sung những cách tham gia gần gũi hơn. Đêm nghệ thuật “Tinh hoa nguồn cội” dự kiến diễn ra ngày 15/4 tại Quảng trường Hùng Vương. Khi hoạt động mới đặt cạnh nghi lễ và phong tục, công chúng có thêm trải nghiệm mà không mất đi điểm tựa cốt lõi: lòng tri ân tổ tiên.
Du lịch giúp di sản bước ra khỏi khu di tích
Giá trị của kế hoạch không chỉ nằm ở số lượng sự kiện mà ở cách du lịch nối di tích với không gian văn hóa và điểm đến khác. Trước chính hội, chương trình “Về miền lễ hội” kết nối nhiều lễ hội truyền thống; tour “Đêm Đền Hùng linh thiêng nguồn cội” kết hợp nghệ thuật thực cảnh và hòa nhạc. Giải “Đền Hùng Marathon - Về nguồn” dự kiến diễn ra ngày 7/3, thu hút khoảng 4.000–6.000 vận động viên. Những hình thức này tạo thêm lựa chọn cho khách, đồng thời giúp di sản Hùng Vương được khám phá qua trải nghiệm thay vì chỉ qua một lần dâng hương. Hội chợ Hùng Vương và Liên hoan Du lịch Đất Tổ còn giới thiệu sản phẩm địa phương, kết nối doanh nghiệp và quảng bá dịch vụ. Với du lịch Phú Thọ, đây là cơ hội biến sự quan tâm văn hóa thành hành trình có nhiều điểm dừng và lý do lưu lại lâu hơn.
“Lan tỏa” là phép thử về tính liên tục
Sau ngày 16/4, giai đoạn “Lan tỏa” kéo dài đến hết năm 2027, với hoạt động được dự kiến tổ chức ở nhiều địa phương. Chương trình có các điểm hẹn như du lịch hè Tam Đảo, lễ cầu ngư và thả hoa đăng trên sông Đà, liên hoan ẩm thực du lịch Phú Thọ và lễ hội ruộng bậc thang miền đồi. Đây là phần quyết định liệu cách làm quanh năm có tạo được kết nối thật hay chỉ kéo dài lịch sự kiện. Muốn di sản Đất Tổ sống trong đời sống du khách, mỗi hoạt động cần gắn với câu chuyện địa phương, dịch vụ đủ chất lượng và sự tôn trọng tập quán bản địa. Tỉnh cũng dự kiến thành lập ban tổ chức, phân công nhiệm vụ và bảo đảm an ninh, giao thông, y tế, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm cùng chất lượng dịch vụ du lịch.
Việc gắn Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng với Năm Du lịch Đất Tổ nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, tri ân các Vua Hùng và tiền nhân, đồng thời bảo tồn, phát huy tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Hướng đi này thuyết phục bởi nó đặt du lịch vào vai trò cầu nối, không thay thế ý nghĩa tưởng niệm. Nếu các điểm đến được liên kết tốt và trải nghiệm giữ được chiều sâu văn hóa, chuỗi hoạt động quanh năm có thể đưa công chúng đến gần cội nguồn hơn, đồng thời tạo động lực cho dịch vụ địa phương. Thành công cuối cùng không nên chỉ đo bằng lượng khách trong chính hội, mà bằng việc di sản tiếp tục được tìm hiểu và trân trọng sau khi lễ hội khép lại.
