Một ca đột quỵ sau khi xoay, lắc và kéo cổ
Lóc tách động mạch cảnh là tình trạng máu lọt vào giữa các lớp thành động mạch, tạo khối máu tụ làm hẹp hoặc tắc lòng mạch và đôi khi hình thành giả phình. Đây là nguy cơ ít được nghĩ đến khi đi massage cổ, nhưng không thể xem nhẹ những thao tác xoay kéo giãn cổ mạnh hoặc đột ngột.
Một người đàn ông 39 tuổi thường xuyên mỏi vai gáy đã đến cơ sở xoa bóp tư nhân, nơi cổ anh được xoay, lắc sang hai bên và kéo giãn. Sau buổi massage, anh đau nhiều bên cổ trái, cơn đau lan lên đỉnh đầu, kèm ù tai và nghe tiếng mạch đập trong tai. Sáng hôm sau, đau đầu và chóng mặt tăng, rồi xuất hiện tê yếu nửa người phải, nói khó và giảm khả năng nhớ tên đồ vật. Chụp chiếu phát hiện nhồi máu não vùng thái dương trái cùng tình trạng lóc tách, tắc động mạch cảnh trong trái. Trường hợp massage cổ đột quỵ này cho thấy cảm giác thư giãn tức thời không thể là thước đo an toàn của một thao tác vùng cổ.

Từ tổn thương thành mạch đến nhồi máu não
Cổ không phải nơi phù hợp để thử những động tác bẻ, vặn hoặc kéo mạnh theo cảm tính. Khi thành động mạch bị tổn thương, máu có thể tụ trong thành mạch, khiến đường lưu thông lên não hẹp lại hoặc bị bít. Tại vùng tổn thương, huyết khối cũng có thể hình thành; cục máu đông hoặc mảnh huyết khối di chuyển lên các động mạch não có thể gây nhồi máu não. Nói cách khác, nguy cơ không chỉ nằm ở cơn đau cổ ngay sau khi massage mà còn ở biến cố thần kinh xuất hiện sau đó.
Giới chuyên môn cảnh báo tác động lực mạnh, không đúng cách ở cổ có thể gây tổn thương mạch máu và thần kinh, kể cả ở người trẻ. Ca bệnh được ghi nhận có triệu chứng thần kinh nhẹ lúc nhập viện và được điều trị nội khoa bảo tồn theo chỉ định. Nhưng diễn biến thuận lợi của một người không bảo đảm rằng chấn thương tương tự sẽ nhẹ ở người khác. Đừng coi tiếng lách cách hay cảm giác cổ bị kéo căng là bằng chứng cho thấy thao tác đang có lợi.

Nhận biết dấu hiệu đột quỵ và đi cấp cứu ngay
Đau đầu, nói khó, tê hoặc yếu một bên người là những dấu hiệu đột quỵ cần được xử trí khẩn cấp, không nên chờ xem có tự hết hay không. Sau khi bị tác động vào cổ, đau cổ lan lên đầu, ù tai nghe theo nhịp mạch hoặc chóng mặt cũng là những biểu hiện cần được đánh giá y tế sớm. Trong ca bệnh này, gia đình đưa người bệnh đến bệnh viện khi anh xuất hiện yếu tê nửa người và khó diễn đạt lời nói; chẩn đoán hình ảnh sau đó xác định nhồi máu não và tổn thương động mạch cảnh.
Nếu có các biểu hiện trên sau massage hoặc thao tác cổ, hãy gọi cấp cứu hoặc đến bệnh viện ngay. Đừng tự nắn bóp thêm, thử bẻ cổ lần nữa hay trì hoãn để nghỉ ngơi, vì động tác tiếp theo có thể làm tổn thương mạch máu nặng hơn. Cấp cứu sớm quan trọng hơn việc tìm cách xử lý triệu chứng tại nhà.

Chọn cách chăm sóc cổ an toàn hơn
Nếu thường xuyên mỏi cổ vai gáy, hãy ưu tiên cơ sở được cấp phép, có kỹ thuật viên được đào tạo bài bản; khi cần, nên được thăm khám và tư vấn y tế trước khi tác động lên cổ. Tránh bẻ, vặn, xoay mạnh hoặc kéo giãn đột ngột, nhất là tại nơi không có chuyên môn phù hợp. Massage nhẹ không đồng nghĩa với việc mọi kỹ thuật dùng lực đều an toàn, và người thực hiện không nên làm động tác khiến bạn đau tăng hoặc choáng váng.
Kết luận rất rõ: giảm mỏi vai gáy không đáng để đánh đổi bằng nguy cơ tổn thương mạch máu. Hãy thận trọng với xoay kéo giãn cổ, chọn người thực hiện có chuyên môn và xem đau đầu, nói khó, ù tai theo nhịp mạch hay tê yếu một bên là lý do đi cấp cứu, không phải triệu chứng để chờ đợi.







