Từ tác động lên cổ đến tổn thương mạch máu
Lóc tách động mạch cảnh là tình trạng máu đi vào thành động mạch, tạo khối máu tụ có thể làm hẹp hoặc tắc lòng mạch và đôi khi hình thành giả phình. Đây là một cơ chế có thể dẫn đến nhồi máu não, không phải bằng chứng rằng mọi lần massage cổ đều gây đột quỵ.
Lóc tách có thể bắt đầu từ vết rách lớp trong của động mạch hoặc chảy máu từ các mạch nuôi thành mạch. Khối máu tụ phát triển về phía lòng động mạch có thể gây hẹp, tắc; huyết khối hình thành tại vùng tổn thương có thể di chuyển lên động mạch não và gây nhồi máu. Khi dòng máu lên não giảm nghiêm trọng, tình trạng thiếu tưới máu cũng có thể góp phần làm tổn thương não. Vì vậy, xoay cổ đột quỵ là cụm từ dễ khiến người đọc hiểu quá rộng: điều cần lưu ý là nguy cơ liên quan đến tác động mạnh hoặc đột ngột, chứ không phải kết luận rằng mọi thao tác xoa bóp đều nguy hiểm như nhau.

Trường hợp cảnh báo sau khi xoay và kéo giãn cổ
Một người đàn ông 39 tuổi thường mỏi vai gáy đã đi xoa bóp, nơi cổ được xoay, lắc sang hai bên và kéo giãn. Sau buổi này, anh đau nhiều bên trái cổ, cơn đau lan lên đỉnh đầu, kèm ù tai và nghe tiếng mạch đập trong tai. Đến sáng hôm sau, đau đầu và chóng mặt tăng, rồi xuất hiện tê yếu nửa người phải, nói khó và giảm khả năng nhớ tên đồ vật.
Kết quả chụp cộng hưởng từ và dựng hình mạch máu cho thấy nhồi máu não vùng thái dương trái, tắc động mạch cảnh trong trái do lóc tách và có giả phình tại đoạn tổn thương. Các bác sĩ theo dõi căn nguyên liên quan chấn thương vùng cổ. Trình tự này đáng lưu ý, nhưng một trường hợp riêng lẻ không chứng minh mọi lần massage cổ đều gây đột quỵ; nó cho thấy cần thận trọng với thao tác cơ học mạnh, nhất là khi xuất hiện triệu chứng bất thường.

Nhận biết dấu hiệu đột quỵ và đi cấp cứu
Đau cổ hoặc đau đầu mới xuất hiện, đặc biệt ở một bên, có thể đi cùng ù tai theo nhịp mạch và chóng mặt. Nếu sau khi tác động vùng cổ xuất hiện nói khó, méo mặt, tê hoặc yếu một bên người, đó là dấu hiệu đột quỵ cần được đánh giá y tế khẩn cấp. Không nên chờ xem triệu chứng có tự hết hay không, cũng không nên tiếp tục xoa bóp, bẻ hoặc nắn cổ.
Đau cổ sau massage không tự nó xác nhận lóc tách động mạch cảnh, nhưng đau đầu kèm rối loạn lời nói hay yếu liệt là tình huống cần cấp cứu. Khi có các dấu hiệu này, hãy đến cơ sở y tế ngay để bác sĩ đánh giá và loại trừ tổn thương mạch máu hoặc đột quỵ. Đừng cố tự xử lý bằng cách vặn cổ thêm.

Thận trọng, không hoảng sợ với mọi hình thức massage
Cảnh báo massage cổ nguy hiểm nên được hiểu đúng: nguy cơ được nhấn mạnh là tác động cơ học không phù hợp, đặc biệt các động tác bẻ, vặn, xoay mạnh hoặc đột ngột khi chưa được thăm khám và tư vấn. Các trường hợp được mô tả cho thấy triệu chứng xuất hiện sau khi cổ bị xoay, lắc hoặc kéo giãn, nhưng không đủ cơ sở để kết luận mọi kiểu massage cổ đều gây đột quỵ.
Nếu muốn xoa bóp hoặc tập luyện vùng cổ vai gáy, hãy chọn cơ sở uy tín, được cấp phép và có kỹ thuật viên được đào tạo bài bản; tránh thao tác mạnh lên cổ khi chưa được tư vấn y tế. Quan trọng hơn, hãy xem các triệu chứng thần kinh mới xuất hiện là lý do để đi khám cấp cứu, không phải dấu hiệu cần được xoa bóp thêm.







