Hoạt động giáo dục tăng cường là gì và điểm mới quan trọng
Hoạt động giáo dục tăng cường là các hoạt động được tổ chức ngoài giờ học chính khóa, gắn với mô hình dạy học 2 buổi/ngày, nhằm bổ sung nội dung cần thiết và tăng cường kỹ năng thực hành, trải nghiệm cho học sinh, đồng thời bảo đảm mọi em đều có cơ hội tiếp cận và lựa chọn tham gia phù hợp với nhu cầu và điều kiện của mình.
Điểm mấu chốt cần nắm: từ ngày 15/11/2026, nhà trường không được thu bất kỳ khoản tiền nào của học sinh đối với hoạt động giáo dục tăng cường theo Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT. Nói cách khác, đây là một dạng “miễn phí học tập” bắt buộc phải triển khai nếu trường tổ chức dạy 2 buổi/ngày hoặc theo lộ trình 2 buổi/ngày, và phải bảo đảm bình đẳng về cơ hội tiếp cận cho mọi học sinh. Đây không chỉ là một thay đổi kỹ thuật, mà là tuyên bố chính sách: phần tăng cường thuộc trách nhiệm của Nhà nước, không được biến thành dịch vụ thu tiền.
Thông tư 85/2026: Cấm thu tiền và siết chặt “lách luật”
Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 30/09/2026, quy định rõ việc tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/11/2026 và kèm theo đó là một lệnh cấm dứt khoát: hoạt động giáo dục tăng cường không được thu tiền của người học.
Kinh phí tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường được bảo đảm từ ba nguồn: dự toán chi thường xuyên hằng năm của cơ sở giáo dục (nguồn chính), học liệu dùng chung do cơ quan quản lý giáo dục cung cấp và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định pháp luật về ngân sách nhà nước. Đáng chú ý, Thông tư nghiêm cấm hành vi chuyển hoặc tách nội dung giáo dục thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước, trong đó có hoạt động giáo dục tăng cường, sang hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học để thu kinh phí. Đây là “chốt chặn” nhằm ngăn tình trạng biến phần học bắt buộc thành dịch vụ thu tiền trá hình.
Quyền lợi học sinh và gánh nặng tài chính của gia đình
Về bản chất, quy định mới là một bước đi nhằm giảm gánh nặng tài chính cho phụ huynh và tăng bình đẳng trong tiếp cận giáo dục. Khi hoạt động giáo dục tăng cường được tổ chức như một hoạt động phổ cập, mọi học sinh đều phải có cơ hội tham gia mà không bị rào cản về tiền bạc. Theo quy định, học sinh được tham gia các hoạt động giáo dục tăng cường do nhà trường tổ chức mà không phải đóng thêm kinh phí cho những hoạt động này. Đây là một cam kết rõ ràng về miễn phí học tập trong phần tăng cường, giúp phụ huynh bớt lo chuyện “đóng thêm” mỗi khi trường mở thêm chương trình.
Song song với đó, Thông tư 85 cũng đặt ra một “lá chắn” quan trọng cho quyền lợi học sinh: kết quả tham gia các hoạt động này không được dùng để thay thế kết quả học tập các môn học trong chương trình chính khóa, và nhà trường phải bảo đảm bình đẳng về cơ hội lựa chọn, tham gia phù hợp với điều kiện tổ chức. Điều này giúp hạn chế việc gây áp lực hoặc phân biệt đối xử giữa học sinh có tham gia và không tham gia, nhất là trong bối cảnh chênh lệch điều kiện gia đình vẫn còn lớn.
Hoạt động theo nhu cầu người học: Tự nguyện, có thể thu tiền nhưng không được ép
Khác với hoạt động giáo dục tăng cường, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học được thiết kế để đáp ứng năng khiếu, sở thích và mục tiêu phát triển cá nhân của từng học sinh, với nội dung mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu ngoài phạm vi chương trình giáo dục phổ thông bắt buộc. Đây là “vùng linh hoạt” để trường và phụ huynh cùng lựa chọn, nhưng Thông tư 85 nhấn mạnh nguyên tắc tự nguyện: học sinh, cha mẹ hoặc người giám hộ có quyền tự quyết định tham gia hay không.
Nhà trường bị cấm tuyệt đối việc ép buộc, gây sức ép hoặc dùng các hình thức đánh giá học lực, hạnh kiểm, khen thưởng, xếp loại để buộc học sinh tham gia hoạt động theo nhu cầu người học. Hoạt động này có thể thu tiền, nhưng phải dựa trên danh mục dịch vụ được phê duyệt, trong khung giá do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định, và việc huy động nguồn lực xã hội phải công khai, minh bạch, đúng pháp luật. Nếu nhà trường “gắn” lợi ích học tập chính khóa với việc tham gia các lớp theo nhu cầu, đó là dấu hiệu xâm phạm quyền lựa chọn của học sinh và phụ huynh.
Gia đình và nhà trường cần làm gì để chính sách đi vào thực chất?
Về phía nhà trường, trách nhiệm lớn nhất không chỉ là dừng thu tiền đối với hoạt động giáo dục tăng cường, mà còn phải công khai, phân biệt rõ đâu là hoạt động bắt buộc, miễn phí, đâu là hoạt động theo nhu cầu có thể thu tiền. Nội dung tăng cường không được dạy trước, dạy lại chương trình, không ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức như dạy thêm, học thêm. Nếu trường “trộn” hai loại hoạt động, phụ huynh rất khó nhận diện và chính sách miễn phí học tập sẽ bị vô hiệu hóa trên thực tế.
Phụ huynh cần chủ động hỏi rõ kế hoạch hoạt động giáo dục tăng cường của trường, yêu cầu thông tin bằng văn bản về các khoản thu, danh mục dịch vụ theo nhu cầu người học và căn cứ pháp lý kèm theo. Khi thấy dấu hiệu chuyển nội dung tăng cường sang hình thức theo nhu cầu để thu tiền, phụ huynh có quyền đặt câu hỏi và kiến nghị, bởi Thông tư 85 đã nghiêm cấm hành vi này. Về lâu dài, chính sách chỉ phát huy ý nghĩa nếu cả phụ huynh lẫn giáo viên coi đây là quyền lợi học sinh cần được bảo vệ, chứ không phải “khoảng trống” để tìm cách lách.
