Hàng Việt xuất khẩu Mỹ: cuộc chơi mới không dành cho tư duy cũ
Hàng Việt xuất khẩu Mỹ qua thương mại điện tử quốc tế và chuỗi bán lẻ lớn là bước chuyển từ gia công giá rẻ sang xây dựng thương hiệu, kiểm soát chuỗi cung ứng và cạnh tranh trực diện với sản phẩm toàn cầu về chất lượng, thiết kế, trách nhiệm xã hội lẫn khả năng giao hàng ổn định. Đây không còn là câu chuyện “có đơn là mừng”, mà là bài kiểm tra xem doanh nghiệp Việt đã sẵn sàng trở thành doanh nghiệp Việt toàn cầu hay vẫn chỉ đóng vai nhà sản xuất phụ. Tại Hà Nội, một chương trình do ECM Global và TikHub tổ chức ngày 20/8 đã bàn thẳng vào mục tiêu “Go US”, đưa hàng Việt lên TikTok Shop US để tiếp cận người tiêu dùng Mỹ. Sự dịch chuyển từ TikTok Shop nội địa sang TikTok Shop US được xem là bước đi nhanh nhất để thử sức tại thị trường có sức mua và giá trị đơn hàng lớn, tạo thêm dư địa tăng trưởng cho seller Việt. Điểm mấu chốt: cơ hội đang mở, nhưng chỉ những đơn vị chịu nâng chuẩn mới giữ được chỗ.
TikTok Shop US: sân chơi xuyên biên giới cho hàng Việt thủ công và sáng tạo
TikTok Shop US đang trở thành cửa ngõ thương mại điện tử quốc tế cho hàng Việt, đặc biệt là phân khúc thủ công, sáng tạo. Theo đại diện ECM Global, thị trường Mỹ có sức mua lớn và giá trị đơn hàng cao, trong khi TikTok Shop US triển khai nhiều chương trình hỗ trợ người bán giai đoạn đầu, giúp thương hiệu Việt cận kề khách hàng quốc tế mà không cần đầu tư ngay hệ thống phân phối truyền thống tốn kém. Lợi thế rõ ràng là mô hình kết hợp sản xuất trong nước với bán hàng xuyên biên giới: chi phí sản xuất cạnh tranh, tay nghề thợ thủ công tốt, khả năng chủ động thiết kế, đồng thời mở rộng việc làm trong nước. Lush Nail là một ví dụ khi sản xuất Nail Box thủ công tại Việt Nam rồi đưa lên TikTok Shop US để tiếp cận người tiêu dùng Mỹ. Nhưng cơ hội “Go US” qua nền tảng này cũng là áp lực: seller phải hiểu luật chơi quốc tế, từ tiêu chuẩn sản phẩm, dịch vụ hậu mãi tới khả năng gom hàng, đưa trước vào kho để đáp ứng những mùa cao điểm mua sắm, được cho là có khoảng 5–7 đợt lớn mỗi năm.
Chuỗi bán lẻ Target: cánh cửa lớn với nhiều lớp cửa ải
Nếu TikTok Shop US là đường băng thử nghiệm, thì chuỗi bán lẻ Target lại là đường cao tốc dành cho hàng Việt xuất khẩu Mỹ bước vào hệ sinh thái tiêu dùng đại chúng. Target lần đầu tham gia Vietnam International Sourcing diễn ra từ 3–5/9 tại TP.HCM để tìm kiếm nhà cung ứng Việt Nam cho các nhóm đồ gia dụng, dệt may gia đình, sản phẩm trẻ em, chăm sóc cá nhân và làm đẹp. Đây là các ngành hàng mà doanh nghiệp Việt vốn có nền tảng sản xuất và kinh nghiệm xuất khẩu, từ gốm sứ, đồ nhựa gia dụng đến dệt may, mỹ phẩm. Nhưng cuộc gặp với bộ phận thu mua chỉ là vòng lọc đầu tiên. Các yêu cầu Target đặt ra biến cơ hội thành chuỗi “cửa ải”: từ giá phù hợp phân khúc đại chúng, truy xuất nguồn gốc đến tận sợi, hạt nhựa và từng thành phần nguyên liệu; yêu cầu an toàn, đồng đều cho gốm sứ, kiểm soát thuốc nhuộm và độ bền màu với dệt may, hay khả năng tái chế với đồ nhựa. Với hàng trẻ em và chăm sóc cá nhân, tiêu chuẩn còn nghiêm ngặt hơn, buộc doanh nghiệp không thể giữ tư duy sản xuất đại trà, ít chú trọng hình ảnh và chất lượng như trước.
Tiêu chuẩn chất lượng, pháp lý và đạo đức: nền móng bắt buộc của doanh nghiệp Việt toàn cầu
Điểm chung giữa TikTok Shop US và chuỗi bán lẻ Target là không chỉ kiểm tra sản phẩm, mà soi cả cách doanh nghiệp vận hành. Target ưu tiên nhà cung ứng có cơ sở sản xuất tại Việt Nam, quy mô xuất khẩu đủ lớn, kinh nghiệm làm việc với tập đoàn quốc tế, năng lực OEM, ODM, thiết kế, phát triển sản phẩm và làm hàng nhãn riêng. Vụ Phát triển thị trường nước ngoài cho biết doanh nghiệp phải nâng công suất, khả năng thiết kế, quản trị chất lượng, kiểm soát chuỗi cung ứng, đồng thời đáp ứng yêu cầu an toàn sản phẩm, trách nhiệm xã hội, môi trường và xuất xứ. Cánh cửa chỉ mở khi doanh nghiệp chứng minh cùng lúc ba yếu tố: sản phẩm phù hợp, giá cạnh tranh và chuỗi cung ứng minh bạch, ổn định. Chính sự cạnh tranh từ các nền tảng và chuỗi quốc tế đang ép doanh nghiệp Việt phải rời bỏ vùng an toàn: không thể phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu mà không có phương án dự phòng, không thể để hồ sơ nhà cung cấp cấp hai, cấp ba rời rạc, và càng không thể xem nhẹ tiêu chuẩn lao động, hóa chất, bao bì. Muốn trở thành doanh nghiệp Việt toàn cầu, đổi tư duy quản trị và đầu tư vào chuẩn mực đạo đức kinh doanh không còn là lựa chọn mà là điều kiện bắt buộc.
Áp lực cạnh tranh và lời kết: đi Mỹ để lớn lên, không chỉ để bán được hàng
Theo nhận định của nguyên Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Âu – châu Mỹ, năng lực tham gia sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế của phần lớn doanh nghiệp Việt vẫn còn hạn chế; nhiều đơn vị khó đáp ứng cùng lúc tiêu chuẩn sản phẩm, điều kiện cung ứng và thời gian giao hàng. Khi các chuỗi bán lẻ thường đặt số lượng lớn nhưng yêu cầu giá cạnh tranh, lợi thế chi phí có thể mất đi nếu doanh nghiệp vẫn để tỷ lệ hàng lỗi cao, phụ thuộc nhà cung cấp nguyên liệu mà không kiểm soát được hồ sơ truy xuất. Ở chiều tích cực, chính áp lực này buộc doanh nghiệp nhỏ phải nghĩ lớn hơn: xây hệ thống dữ liệu về nguyên liệu, đầu tư thiết kế, cải thiện bao bì, học cách xây dựng thương hiệu trên nền tảng số lẫn kênh truyền thống. Về dài hạn, Target còn xem xét nguồn hàng cho thú cưng, chăm sóc sức khỏe, đồ nội thất và thiết bị trẻ em; TikTok Shop US vẫn tiếp tục mở ra sân chơi cho sản phẩm thủ công, sáng tạo từ Việt Nam. Câu chuyện không chỉ là đưa được vài mã hàng vào Mỹ, mà là dùng hành trình đó để nâng cấp toàn bộ năng lực cạnh tranh của hàng Việt xuất khẩu Mỹ: nếu không coi đây là cơ hội để lớn lên, doanh nghiệp sẽ mãi đứng ngoài chuỗi cung ứng toàn cầu.
