Quy mô lớn mở ra kỳ vọng, nhưng chưa tự bảo đảm thành công
Cảng hàng không quốc tế Long Thành là dự án sân bay tại Đồng Nai được quy hoạch trên khoảng 5.000 ha, hướng tới phục vụ hàng không dân dụng và trở thành cửa ngõ quốc tế mới của khu vực phía Nam cùng cả nước. Với diện tích gần gấp sáu lần Tân Sơn Nhất, quy mô sân bay này cho thấy tham vọng tổ chức lại năng lực hàng không ở phía Nam, chứ không chỉ bổ sung thêm một nơi cất hạ cánh. Dù vậy, diện tích lớn hay nhà ga đồ sộ không tự động biến Long Thành thành trung tâm trung chuyển: kết nối mặt đất, chất lượng vận hành và khả năng thu hút đường bay mới mới là phép thử thực tế. Dự án được chia thành ba giai đoạn; vì thế, cần nhìn nhận các con số cuối kỳ như mục tiêu dài hạn, không phải năng lực có sẵn ngay khi mở cửa.
Khi hoàn thành toàn bộ các giai đoạn, công suất thiết kế dự kiến đạt khoảng 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Đây là mức có thể tạo dư địa đáng kể cho tăng trưởng, nhưng giá trị của nó sẽ phụ thuộc vào việc các giai đoạn tiếp theo được triển khai đồng bộ. Giai đoạn đầu được thiết kế phục vụ 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Khoảng cách giữa năng lực ban đầu và đích đến cuối cùng nhắc rằng công suất sân bay không chỉ là con số trên bản quy hoạch: hành khách phải đến được sân bay thuận tiện, còn hãng bay và doanh nghiệp logistics phải có lý do để sử dụng nơi này.

Cột mốc khai thác đầu tiên là bài kiểm tra vận hành
Theo thông báo của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Long Thành dự kiến bắt đầu khai thác từ 0 giờ ngày 24/12/2026. Đây là dấu mốc được chờ đợi sau hơn mười năm kể từ khi dự án được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 6/2015. Tuy nhiên, ngày mở cửa chỉ có ý nghĩa nếu các hạng mục thiết yếu, nhân lực, quy trình và điều kiện pháp lý sẵn sàng cùng lúc. Ngày 10/11, Bộ Xây dựng yêu cầu ACV phối hợp với Cục Hàng không Việt Nam và các cơ quan liên quan rà soát toàn diện công tác chuẩn bị khai thác. Động thái này cho thấy trọng tâm hiện nay không còn là hình ảnh công trình hoàn thiện, mà là khả năng vận hành an toàn, liên tục và xử lý được những trục trặc có thể xuất hiện khi đón khách.
Theo phương án khai thác ban đầu, từ ngày 24/12/2026 đến tháng 3/2027, sân bay dự kiến ưu tiên khu cánh Tây và khu trung tâm nhà ga, với bốn đảo làm thủ tục. Hai khu vực này dự kiến phục vụ khoảng 20–30 chuyến bay mỗi ngày, gồm cả chuyến nội địa và quốc tế. Khởi đầu có giới hạn là cách tiếp cận thận trọng, nhưng cũng khiến trải nghiệm ban đầu phụ thuộc nhiều vào hướng dẫn, phân luồng và thông tin dành cho hành khách. Chính phủ giao Bộ Xây dựng chỉ đạo ACV xây dựng phương án khai thác bảo đảm an ninh, an toàn và khả thi; đồng thời rà soát điều kiện để đưa giai đoạn một vào vận hành trước ngày 31/12/2026. Mốc dự kiến 24/12 vì vậy cần được hiểu là mục tiêu đi kèm yêu cầu chuẩn bị nghiêm ngặt.
Kết nối sẽ quyết định Long Thành có thành cửa ngõ thực sự
Long Thành được định hướng trở thành cửa ngõ hàng không quốc tế mới của phía Nam và cả nước, đồng thời hướng tới vai trò trung tâm trung chuyển khu vực. Đây là tham vọng hợp lý với quy mô và công suất dự kiến, nhưng vị thế ấy không thể chỉ được tạo nên bên trong nhà ga. Với người đi máy bay, câu hỏi sát sườn là hành trình từ đô thị đến sân bay mất bao lâu, có dễ đổi phương tiện hay không và thông tin đi lại có rõ ràng không. Cơ quan chức năng được giao xây dựng phương án xe buýt kết nối sân bay với các trung tâm đô thị, bến xe, đầu mối giao thông và khu vực có nhu cầu đi lại. Đây là phần thiết thực không kém đường băng hay nhà ga: nếu kết nối thuận tiện, Long Thành có thể mở rộng lựa chọn cho hành khách; nếu không, khoảng cách địa lý sẽ làm giảm sức hút của công trình.
Những thông tin hiện có cho thấy Long Thành đang tiến gần cột mốc khai thác thương mại đầu tiên, nhưng các con số quy hoạch vẫn cần được chứng minh bằng trải nghiệm thực tế. Trong ngắn hạn, ưu tiên đúng nên là hoàn tất kiểm tra hệ thống, bảo đảm an toàn và tổ chức phương án đi lại rõ ràng, thay vì chỉ nhấn mạnh quy mô sân bay. Về dài hạn, năng lực 100 triệu hành khách mỗi năm chỉ phát huy tác dụng khi hạ tầng kết nối và mạng bay cùng phát triển. Long Thành có cơ hội trở thành cửa ngõ hàng không quan trọng, song ngày đón khách sẽ là điểm khởi đầu của quá trình kiểm chứng, không phải lời khẳng định rằng mục tiêu đã hoàn thành.






