Danh mục đầu tư trải rộng nhiều lĩnh vực
Danh mục 12 dự án đầu tư TP.HCM được công bố tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu là tập hợp các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, trải từ hạ tầng cảng biển, logistics đến phát triển đô thị, công nghiệp và công nghệ cao. Sáng 28-10, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được trao các quyết định và giấy chứng nhận cho nhà đầu tư trong và ngoài nước. Tổng vốn được các nguồn công bố là hơn 13 tỷ USD; một nguồn nêu mức tương đương khoảng 13,58 tỷ USD. Quy mô lớn đáng chú ý, nhưng điều quan trọng hơn là cơ cấu: thành phố đang đặt hạ tầng vận tải và các dự án đô thị quy mô lớn cạnh những khoản đầu tư sản xuất, công nghệ. Đây là tín hiệu về hướng thu hút vốn, không phải bằng chứng rằng các dự án đã hoàn thành hay đang vận hành.
Việc công bố trong diễn đàn quốc tế gắn với thông điệp TP.HCM muốn thu hút nguồn lực cho hạ tầng, đô thị và sản xuất công nghệ cao, đồng thời định vị Việt Nam không chỉ là điểm đến của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài mà còn là đối tác hợp tác và đầu tư. Vì thế, danh sách này nên được đọc như một bức tranh về ưu tiên và quy mô cam kết, thay vì một bảng thành tích chỉ dựa vào tổng vốn.
Cảng biển là trụ cột hạ tầng, logistics là mắt xích bổ trợ
Trong nhóm cảng biển TP.HCM, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ nổi bật với vốn đầu tư gần 129.000 tỷ đồng, diện tích khoảng 571 ha và kế hoạch công suất thiết kế 4,8 triệu TEU vào năm 2030, tăng lên 16,9 triệu TEU vào năm 2047. Kế hoạch đặt mốc hoàn thành ít nhất hai cầu cảng vào năm 2030, hướng tới hoàn thiện các hạng mục còn lại vào năm 2050. Những mốc này cho thấy đây là dự án dài hạn, nơi hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào tiến độ triển khai và khả năng đưa hạ tầng vào khai thác.
Hai dự án cảng khác bổ sung năng lực ở khu vực Cái Mép và Mỹ Xuân. Cảng Cái Mép Gemadept – Terminal Link có vốn 16.835,8 tỷ đồng, công suất thiết kế 25,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm và khả năng tiếp nhận tàu đến 250.000 DWT. Bến cảng Mỹ Xuân 6 có vốn hơn 1.742 tỷ đồng, công suất 2,8 triệu tấn mỗi năm và dự kiến đưa vào khai thác trong quý IV/2028. Cùng danh mục, dự án Swift Logistics có vốn hơn 25.850 tỷ đồng. Cảng tạo năng lực vận chuyển đường biển; dự án logistics có thể bổ sung các hoạt động hỗ trợ vận chuyển và dịch vụ. Tuy nhiên, nguồn tin chưa nêu kết quả vận hành hay mức độ kết nối giữa các dự án, nên chưa thể coi chúng là một hệ thống đã hoàn chỉnh.
Đô thị quy mô lớn chiếm phần đáng kể, công nghệ mở rộng nền đầu tư
Danh mục không chỉ xoay quanh cảng và vận tải. Khu đô thị Đại học Quốc tế có vốn sau điều chỉnh khoảng 173.115 tỷ đồng, diện tích 880 ha tại xã Xuân Thới Sơn, được định hướng kết hợp giáo dục, nhà ở, thương mại – dịch vụ, y tế, thể thao và công viên công nghệ thông tin. Khu phức hợp thông minh tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm cũng là một dự án đô thị lớn. Quy mô của các dự án này nhắc rằng tổng vốn toàn danh mục không thể được hiểu đơn thuần là đầu tư vào năng lực logistics: phát triển đô thị là một phần trọng yếu của bức tranh.
Các dự án còn lại trải từ hạ tầng khu công nghiệp và sản xuất vật liệu, cáp điện, kim loại đến vật liệu bán dẫn nhiệt điện, robot, cảm biến và tự động hóa. Sự đa dạng này có ý nghĩa vì thành phố không chỉ thu hút vốn vào tài sản hạ tầng mà còn mở rộng sang sản xuất và công nghệ cao. Dẫu vậy, danh mục mới cho biết các dự án đã có quyết định đầu tư hoặc giấy chứng nhận đăng ký; tiến độ, khả năng triển khai và kết quả kinh tế cần được đánh giá qua những mốc tiếp theo.
Thước đo tiếp theo là tiến độ và năng lực kết nối
Cảng Cần Giờ là phép thử rõ nhất cho tầm nhìn dài hạn: kế hoạch đặt mốc công suất năm 2030 và 2047, trong khi quá trình hoàn thiện được định hướng kéo dài đến năm 2050. Với các dự án cảng, logistics và đô thị, việc công bố chủ trương là điểm khởi đầu chứ chưa phải kết quả cuối cùng. Những câu hỏi đáng theo dõi là các mốc xây dựng có được giữ đúng kế hoạch hay không, năng lực cảng có gắn kết với dịch vụ logistics hay không, và các dự án công nghiệp, công nghệ có bổ trợ cho hạ tầng mới hay không.
Vì vậy, ý nghĩa của 12 dự án không nằm riêng ở tổng vốn, mà ở khả năng biến các khoản đầu tư thuộc nhiều lĩnh vực thành năng lực liên kết. TP.HCM đã đưa ra một danh mục có trọng tâm cảng biển nhưng không bỏ qua logistics, đô thị và công nghệ cao. Kết luận hợp lý lúc này là thành phố đã phát đi tín hiệu thu hút vốn rõ ràng; thước đo thuyết phục hơn sẽ là tiến độ thực hiện và mức độ phối hợp giữa các dự án trong những năm tới.
