Từ đề án quốc gia đến kế hoạch của TP.HCM
Hệ thống học liệu số quốc gia đối với giáo dục phổ thông là hạ tầng dùng chung do Nhà nước quản lý thống nhất, kết nối nguồn tài nguyên phục vụ dạy và học theo hướng mở, liên thông và lấy dữ liệu làm trung tâm. Đây không chỉ là một kho tài liệu trực tuyến: giá trị của hệ thống sẽ nằm ở việc giáo viên, học sinh và nhà trường có thể tiếp cận, sử dụng học liệu thuận tiện và bình đẳng.
Ngày 12/10/2026, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ký Quyết định số 1965/QĐ-TTg phê duyệt Đề án, hướng tới đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông. Sau đó, UBND TP.HCM giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp các sở, ngành rà soát nhiệm vụ được phân công, tham mưu kế hoạch thực hiện tại thành phố và trình trong tháng 11/2026.
Điều đáng chú ý là hiện thành phố đang ở bước xây dựng kế hoạch, chưa có thông tin cho thấy toàn bộ trường học đã bắt đầu sử dụng cổng. Vì vậy, thời điểm kết nối cụ thể và yêu cầu dành cho từng cơ sở cần chờ hướng dẫn triển khai tiếp theo.
Lộ trình: thử nghiệm trước, mở rộng sau
Đề án chia quá trình thực hiện thành hai chặng. Trong giai đoạn 2026–2027, cơ quan chức năng sẽ hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng phiên bản thử nghiệm Cổng học liệu số và tổ chức thí điểm tại một số địa phương. Giai đoạn 2028–2030 tập trung hoàn thiện, mở rộng đồng bộ hệ thống trên toàn quốc. Lộ trình này cho thấy thành phố cần chuyển các mục tiêu quốc gia thành đầu việc cụ thể, thay vì xem việc triển khai chỉ là đưa thêm một trang web vào trường.
Mục tiêu là phấn đấu để 100% cơ sở giáo dục phổ thông kết nối và sử dụng hệ thống trước năm 2030; cổng cũng cần vận hành ổn định, an toàn và đáp ứng nhu cầu khai thác của các trường. Với nhà trường, những nội dung cần làm rõ trong kế hoạch địa phương sẽ gồm yêu cầu kết nối, điều kiện kỹ thuật, cách hỗ trợ người dùng và quy trình phản hồi khi học liệu hoặc hệ thống gặp vấn đề.
Đề án nêu tám nhóm nhiệm vụ, gồm hoàn thiện chính sách, phát triển hạ tầng, xây dựng học liệu lõi, ứng dụng AI và dữ liệu lớn, kết nối và xác thực, bảo đảm an ninh mạng, nâng cao năng lực số, cùng huy động nguồn lực và hợp tác quốc tế. Đây là các hướng triển khai của đề án; nhà trường cần theo dõi hướng dẫn cụ thể trước khi thay đổi quy trình hoặc đầu tư thiết bị.
Học liệu nào được xây dựng, ai sẽ sử dụng?
Trọng tâm nội dung là bộ học liệu lõi quốc gia cho các môn học và cấp học theo Chương trình giáo dục phổ thông. Đề án ưu tiên tài nguyên tương tác đa phương tiện, mô phỏng thực tế và thí nghiệm ảo. Nếu được thiết kế tốt, những dạng học liệu này có thể bổ sung cho bài giảng và hoạt động thực hành; chúng không nên bị hiểu là thay thế giáo viên hay mọi hình thức học tập trực tiếp.
Đối tượng thụ hưởng gồm học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục. Đề án đặt mục tiêu bồi dưỡng năng lực số theo lộ trình để các nhóm này biết khai thác, sử dụng và đóng góp học liệu; việc sử dụng thường xuyên và mức độ hài lòng của người dùng cũng được xem là kết quả cần đạt.
Một điểm có ý nghĩa thiết thực với phụ huynh là học liệu công khai, miễn phí sẽ không bắt buộc đăng nhập tài khoản. Tuy nhiên, nguồn tin chưa nêu danh mục học liệu cụ thể, cách phân loại theo lớp hoặc quy định tài khoản cho các dịch vụ khác. Phụ huynh nên chờ thông báo chính thức để biết con mình sẽ truy cập bằng cách nào và tài nguyên nào phù hợp chương trình học.
Những điều phụ huynh, giáo viên và trường học nên theo dõi
Với giáo viên, điều cần quan tâm không chỉ là có thêm học liệu mà còn là thời gian và hình thức tập huấn, cách tìm tài nguyên đúng môn học, cũng như khả năng sử dụng chúng trong bài dạy. Nhà trường nên theo dõi hướng dẫn về kết nối, an toàn thông tin và cơ chế đóng góp học liệu, đồng thời ghi nhận khó khăn thực tế của giáo viên và học sinh để phản ánh trong giai đoạn triển khai.
Phụ huynh nên chú ý các thông báo của trường và Sở Giáo dục và Đào tạo về thời điểm thí điểm, địa chỉ cổng chính thức, cách truy cập học liệu miễn phí và hỗ trợ khi gặp sự cố. Cũng cần phân biệt mục tiêu toàn quốc với lịch áp dụng tại từng trường: mốc 100% trước năm 2030 là đích phấn đấu, không đồng nghĩa mọi trường ở TP.HCM sẽ kết nối cùng một thời điểm.
Bước kế tiếp cần theo dõi gần nhất là kế hoạch của TP.HCM dự kiến trình trong tháng 11/2026. Chất lượng triển khai sẽ được quyết định bởi việc cổng có dễ dùng, học liệu có bám chương trình và hỗ trợ có đến được từng trường hay không. Một hệ thống số chỉ thực sự hữu ích khi giảm trở ngại tiếp cận, chứ không tạo thêm gánh nặng cho giáo viên và gia đình.
