Tin báo địa phương mở đầu cuộc tìm kiếm
Quy tập hài cốt liệt sĩ là quá trình xác minh dấu vết, tìm kiếm và đưa hài cốt người hy sinh về nơi chăm sóc, tưởng niệm; tại Mondulkiri, tin báo của người dân địa phương đã giúp Đội K51 xác định các điểm cần khảo sát. Trong lúc làm rẫy, người dân phát hiện dấu vết nghi là nơi chôn cất bộ đội Việt Nam tại khu vực suối Ô Tôi và hạ nguồn suối Đắk Đam, rồi báo tin cho đơn vị. Đây là mắt xích quan trọng: ở địa bàn rộng, địa hình khó tiếp cận và thông tin về mộ phần còn thiếu, hiểu biết của cư dân tại chỗ có thể dẫn lực lượng tìm kiếm đến đúng khu vực. Việc người dân chủ động báo tin cũng tạo nền tảng cho sự phối hợp giữa chính quyền, lực lượng vũ trang Campuchia và Đội K51 trong công việc tri ân những liệt sĩ tại Campuchia.
Khảo sát và quy tập tại hai khu vực
Ngày 1/11, sau khi tiếp nhận thông tin, Đội K51 thuộc Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk phối hợp với lực lượng vũ trang và chính quyền địa phương Campuchia đến hiện trường khảo sát, xác minh rồi tổ chức đào tìm. Tại suối Ô Tôi, thuộc phum Tu Svai, xã Đắk Đam, huyện Ô Răng, một hài cốt được tìm thấy cách bờ suối khoảng 100 m. Cùng ngày, tại một nhánh suối ở hạ nguồn suối Đắk Đam, thuộc phum Vai Yoong, xã Busara, huyện Bétchanđa, tổ công tác quy tập thêm một hài cốt, cách bờ suối khoảng 30 m. Hai điểm tìm thấy cho thấy tin báo được đối chiếu với khảo sát thực địa trước khi tiến hành khai quật, thay vì xem dấu vết ban đầu là kết luận.
Di vật còn lại, danh tính chưa được xác định
Cùng hai hài cốt, lực lượng tìm thấy một số di vật của bộ đội Việt Nam như cúc áo quân phục, quần bộ đội, lọ thuốc penicillin, bút bi và đế giày vải. Các vật dụng góp phần ghi nhận bối cảnh phát hiện, nhưng thông tin hiện có chưa nêu danh tính hai liệt sĩ hay kết quả giám định ADN. Vì vậy, không nên suy đoán quê quán, đơn vị hoặc tên tuổi từ những di vật được tìm thấy. Hai hài cốt hiện được bảo quản, chăm sóc và thờ cúng tại Phòng thờ liệt sĩ của Đội K51. Đây là lần quy tập thứ 10 của đơn vị sau gần hai tháng thực hiện nhiệm vụ mùa khô 2026–2027 tại Campuchia. Kết quả ấy đáng ghi nhận, song hành trình tìm kiếm liệt sĩ chỉ có thể tiếp tục bằng việc xác minh thận trọng và bổ sung thông tin đáng tin cậy.
Kiên trì phối hợp, tiếp tục tiếp nhận thông tin
Công việc tìm kiếm không dễ dàng: thời tiết, địa hình hiểm trở và nguồn tin về mộ liệt sĩ chưa đầy đủ, đôi khi thiếu chính xác, khiến việc khoanh vùng và xác minh mất nhiều công sức. Đội K51 vẫn bám địa bàn, phối hợp với lực lượng chức năng cùng người dân sở tại để kiểm tra từng dấu vết. Cách làm này cần được duy trì: tin báo của nhân chứng có giá trị, nhưng phải được đối chiếu trước khi khai quật và quy tập hài cốt. Người dân, nhân chứng và cựu chiến binh còn thông tin về mộ liệt sĩ có thể gửi về Đội K51, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk. Mỗi đầu mối được cung cấp đúng lúc có thể giúp mở rộng tìm kiếm và đưa thêm những người đã hy sinh về nơi tưởng niệm xứng đáng.
