Mở rộng công trường, chuyển từ chuẩn bị sang thi công đồng loạt
Đường sắt Bến Thành – Cần Giờ là tuyến đường sắt tốc độ cao dài khoảng 54 km, kết nối trung tâm TP.HCM với Cần Giờ và được thiết kế cho tốc độ tối đa 350 km/h. Ngày 30/10, VinSpeed cùng liên danh tổng thầu Vinhomes – SGC chính thức mở rộng phạm vi thi công, triển khai đồng loạt các hạng mục trọng điểm trên tuyến. Đây là bước chuyển đáng chú ý: sau giai đoạn khảo sát và chuẩn bị, dự án bắt đầu mở thêm nhiều mũi thi công thay vì chỉ tập trung ở một số điểm ban đầu. Tuyến nằm trong danh mục tám tuyến đường sắt đô thị thành phố đang triển khai, hướng tới mục tiêu có 255 km metro vào năm 2030. Tốc độ triển khai vì thế quan trọng, nhưng tiến độ chỉ có ý nghĩa nếu đi cùng kiểm soát chất lượng, an toàn và phối hợp mặt bằng.
Trước đợt tăng tốc, dự án đã động thổ vào tháng 12/2025; công việc ban đầu gồm khảo sát địa chất, chuẩn bị mặt bằng, làm đường công vụ và thi công cọc khoan nhồi tại Depot Cần Giờ, cầu chính Cần Giờ cùng các cầu Dần Xây, An Nghĩa, Rạch Rán, Rạch Lá và Sông Chà. Nay, các mũi mới được mở tại ga Bến Thành, khu vực cảng Sài Gòn, cầu Rạch Đĩa, cầu Ông Đội và các đoạn cầu dẫn Cần Giờ; những vị trí đã bàn giao mặt bằng cũng được tổ chức thi công đồng thời.
10.000 nhân sự là mức huy động cao điểm, không phải quân số thường trực
Các nhà thầu dự kiến huy động tới 10.000 công nhân, kỹ sư và nhân sự kỹ thuật làm việc cùng lúc trong những giai đoạn cao điểm. Con số này cho thấy quy mô tổ chức công trường sẽ lớn, nhưng cần hiểu đúng: đây là mức huy động dự kiến vào lúc cao điểm, không đồng nghĩa toàn bộ lực lượng đã có mặt thường xuyên. Hiệu quả của đợt tăng nhân lực sẽ phụ thuộc vào việc phân bổ đội ngũ theo từng mũi, khả năng cung ứng vật tư và tiến độ bàn giao mặt bằng. Nếu các yếu tố đó không khớp, tăng người có thể làm công trường đông hơn mà chưa chắc rút ngắn được thời gian.
Quy mô tuyến và yêu cầu kỹ thuật khiến cách tổ chức thi công quan trọng không kém số lượng nhân sự. Tuyến được thiết kế đường đôi, khổ 1.435 mm, điện khí hóa và tải trọng trục 17 tấn; công nghệ được giới thiệu theo tiêu chuẩn châu Âu. Nhà đầu tư cho biết sẽ huy động nguồn lực tài chính, nhân sự, công nghệ và thiết bị, đồng thời kiểm soát các yêu cầu về chất lượng, an toàn, kỹ thuật và môi trường. Với VinSpeed Bến Thành Cần Giờ, thử thách thực sự không phải chỉ là đưa nhiều người ra công trường, mà là duy trì nhịp phối hợp ổn định giữa các hạng mục khác nhau.
1.300 dầm và máy đào hầm: những hạng mục quyết định nhịp độ
Hệ thống cầu cạn cần khoảng 1.300 dầm hộp bê tông dự ứng lực đúc sẵn nguyên nhịp. Kế hoạch là sản xuất số dầm này tại ba bãi đúc trong 15 tháng, với công suất bình quân mỗi bãi từ một đến hai nhịp mỗi ngày. Chủ đầu tư đã đặt khuôn đúc dài 32 m cùng thiết bị vận chuyển, lắp dựng tải trọng 900 tấn. Việc đúc sẵn có thể giảm khối lượng thao tác tại hiện trường và giúp chủ động chất lượng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về nhịp sản xuất, vận chuyển và lắp đặt. Đây là một trong những mắt xích cần theo dõi sát nếu muốn biến kế hoạch thi công đồng loạt thành tiến độ thực tế.
Ở trung tâm thành phố, ga ngầm Bến Thành dài gần 566 m, có hố móng sâu khoảng 34 m và kết nối trực tiếp với ga Bến Thành của metro số 1. Đoạn hầm tại khu vực cảng Sài Gòn dài hơn 2 km, dự kiến thi công bằng máy đào hầm TBM đường kính 13 m; khu vực này đang được đưa vào phạm vi triển khai phục vụ công tác đào hầm. Đây là nhóm hạng mục phức tạp, khác hẳn thi công cầu cạn ngoài trời, nên tiến độ phụ thuộc nhiều vào tổ chức công trường và phối hợp kỹ thuật. Dùng cấu kiện đúc sẵn cho cầu cạn và TBM cho đoạn hầm là lựa chọn có thể hỗ trợ tăng tốc, nhưng không thay thế được yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt.
Đích đến năm 2029 phụ thuộc vào tiến độ mặt bằng và chất lượng
Theo kế hoạch, các địa phương sẽ hoàn tất bàn giao toàn bộ mặt bằng phục vụ dự án trong quý IV/2026. Thi công dự kiến hoàn thành vào quý IV/2028 để chạy thử, trước khi tuyến được đưa vào vận hành trong năm 2029. Mốc này tham vọng, bởi tuyến trải qua nhiều khu vực và bao gồm ga ngầm, hầm, cầu cạn cùng các cầu đặc biệt. Vì vậy, việc mở rộng thi công là tín hiệu tích cực, nhưng chưa đủ để kết luận dự án chắc chắn về đích đúng hạn; tiến độ bàn giao mặt bằng và sự ăn khớp giữa các gói việc mới là thước đo quan trọng.
Với hành khách, lợi ích được kỳ vọng là thời gian đi từ trung tâm TP.HCM đến Cần Giờ còn khoảng 13 phút, với tần suất khai thác dự kiến năm phút một chuyến. Đó là thay đổi đáng kể về khả năng kết nối, song chỉ thành hiện thực khi công trình hoàn tất và vận hành an toàn. Tóm lại, đợt thi công đường sắt đồng loạt cùng kế hoạch huy động tới 10.000 nhân sự cho thấy dự án đã bước sang giai đoạn triển khai quyết liệt hơn. Giá trị của bước tăng tốc này sẽ được chứng minh bằng tiến độ thực chất, chất lượng công trình và khả năng giữ vững các mốc đã công bố.
