Đa dạng hóa dầu thô Nghi Sơn là gì và vì sao phải làm ngay?
Đa dạng hóa dầu thô Nghi Sơn là chiến lược mở rộng danh mục nguyên liệu đầu vào, từ chỗ phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn dầu Kuwait vận chuyển qua Eo biển Hormuz sang khả năng chế biến khoảng 10 loại dầu thô khác nhau, giúp nhà máy chủ động hơn trước biến động địa chính trị, rủi ro chuỗi cung và nhu cầu xăng dầu trong nước tăng cao cuối năm. Sau những biến động nguồn cung, nhà máy đã nâng khả năng tiếp nhận, chế biến lên khoảng 10 loại dầu thô khác nhau, biến đa dạng hóa nguồn cung từ lựa chọn kỹ thuật thành ưu tiên an ninh năng lượng. Đây không còn là bài toán riêng của doanh nghiệp, mà là “bức tường chắn” đầu tiên bảo vệ thị trường xăng dầu trong nước trước các cú sốc bên ngoài.
Từ cú sốc Eo biển Hormuz đến bước ngoặt Das Blend
Những biến động địa chính trị tại Trung Đông đã có thời điểm khiến Eo biển Hormuz bị phong tỏa, trực diện đe dọa nguồn dầu thô truyền thống của Nghi Sơn khi phần lớn dầu phải đi qua tuyến hàng hải này. Khi chuỗi vận chuyển bị bóp nghẽn, toàn bộ kế hoạch sản xuất liên tục của một nhà máy lọc hóa dầu phức tạp sẽ lung lay. Điểm đáng khen là Nghi Sơn không chờ khủng hoảng mới phản ứng. Từ giữa năm 2025, công ty đã tìm kiếm, đánh giá các loại dầu thô bổ sung và đến tháng 12/2025 chốt mua những lô dầu ngoài nguồn cung truyền thống. Tháng 1/2026, nhà máy chế biến thành công lô dầu thô ngoài Kuwait đầu tiên – Das Blend – quy mô khoảng 1 triệu thùng. Đây không chỉ là dấu mốc kỹ thuật mà là bước chuyển tư duy: không để an ninh năng lượng quốc gia treo trên một tuyến vận tải.
Vận hành 125% công suất: không chỉ là kỷ lục kỹ thuật
Việc nhà máy có thời điểm vận hành ở mức 125% công suất thiết kế cho thấy tham vọng không để thị trường trong nước phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu trong giai đoạn nhạy cảm cuối năm. Nhưng chạy hết ga mà không có chiến lược dầu thô thông minh thì chỉ là cuộc chơi rủi ro. Nghi Sơn lựa chọn cách khác: kết hợp nguồn Kuwait – vẫn là đối tác chiến lược dài hạn – với các nguồn dầu thay thế phù hợp, chuyển sang cách tiếp cận linh hoạt trong thu mua. Theo lãnh đạo nhà máy, trong quý IV, Nghi Sơn dự kiến cung ứng thêm khoảng 2,69 triệu tấn sản phẩm, nâng tổng sản lượng cả năm lên trên 9,2 triệu tấn. "Kết quả này giúp chúng tôi tiếp tục đáp ứng khoảng 35-40% nhu cầu xăng dầu trong nước, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia". Khi một nhà máy đơn lẻ gánh tới 35-40% thị phần, mỗi phần trăm công suất không chỉ là doanh thu, mà là ổn định kinh tế vĩ mô.
Chốt kế hoạch dầu trước 2 tháng: “bảo hiểm” cho người tiêu dùng
Điểm ít được chú ý nhưng lại có ý nghĩa sống còn là cách Nghi Sơn quản trị rủi ro chuỗi cung bằng thời gian. Trong bối cảnh vận chuyển qua Eo biển Hormuz có thể gián đoạn bất cứ lúc nào, việc để nhà máy “sống ngày nào lo ngày đó” là lựa chọn nguy hiểm. Thay vào đó, trong 4 tháng cuối năm, kế hoạch dầu thô được chốt trước khoảng 2 tháng. Lãnh đạo nhà máy cho biết nguồn nguyên liệu cho tháng 10 và 11 đã được bảo đảm; kế hoạch tháng 12 và những tháng đầu năm sau đang tiếp tục hoàn thiện. Với một nhà máy phải vận hành liên tục, khoảng đệm thời gian này chính là lớp bảo hiểm chống sốc, giúp hạn chế nguy cơ thiếu xăng dầu trong nước khi thị trường thế giới biến động khó lường.
Từ giải pháp tình thế đến trụ cột an ninh năng lượng
Trong 9 tháng đầu năm, Nghi Sơn đã chế biến khoảng 8,38 triệu tấn dầu thô và cung ứng khoảng 6,54 triệu tấn xăng dầu cho thị trường. Con số khô khan này có một nghĩa thực tế: nếu Nghi Sơn trục trặc, người dân sẽ cảm nhận ngay ở cây xăng. Vì thế, đa dạng hóa nguồn cung không nên được nhìn như một “dự án tối ưu hóa chi phí”, mà là một trụ cột an ninh năng lượng. Hiện nhà máy bảo đảm khoảng 35-40% sản lượng xăng dầu trong nước, nên mỗi bước đi về dầu thô đều tác động trực tiếp tới túi tiền và nhịp sống của người dân. Trong thời gian tới, NSRP cho biết sẽ tiếp tục kết hợp hợp đồng dài hạn với mua dầu trên thị trường giao ngay, đồng thời mở rộng chương trình đánh giá, thử nghiệm các loại dầu thô mới. Từ nay đến kỳ bảo dưỡng tổng thể lần hai vào tháng 8/2027, bài kiểm tra lớn nhất không còn là công nghệ, mà là khả năng giữ vững sản xuất ổn định giữa một thế giới ngày càng khó đoán.
