Nghi Sơn – nhà máy lọc dầu lớn nhất và thí điểm liên minh năng lượng khu vực
Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn là nhà máy lọc dầu lớn nhất, có công suất thiết kế khoảng 200.000 thùng dầu thô mỗi ngày tương đương 10 triệu tấn/năm, có thể đáp ứng từ 35–40% nhu cầu xăng dầu nội địa và cung cấp đồng thời xăng RON95, RON92, dầu diesel, nhiên liệu bay Jet A1, LPG cùng các sản phẩm hóa dầu, trở thành dự án trung tâm trong chiến lược năng lượng dài hạn và bảo đảm an niên năng lượng Việt Nam. Điểm then chốt không chỉ nằm ở quy mô, mà ở cấu trúc góp vốn mang tính liên minh khu vực. PETROVIETNAM hợp tác với Kuwait Petroleum International, Idemitsu Kosan và Mitsui Chemicals trong Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP), biến dự án này thành phòng thí nghiệm sống cho mô hình nhà máy lọc dầu khu vực có cổ đông đa quốc gia. Trong bối cảnh địa chính trị làm gián đoạn nguồn cung dầu thô toàn cầu, việc Nghi Sơn vẫn duy trì vận hành an toàn, ổn định ở công suất cao cho thấy liên minh Việt–Nhật–Kuwait không chỉ mang tính tài chính mà còn là cấu trúc bảo vệ an niên năng lượng Việt Nam bằng nội lực và hợp tác quốc tế.
Hội nghị CEO: Khi các cổ đông quốc tế cùng viết lại chiến lược vận hành
Điểm nhấn chính trị–kinh tế của liên minh nằm ở Hội nghị CEO các bên góp vốn NSRP do PETROVIETNAM và các đối tác KPI, Idemitsu Kosan, Mitsui Chemicals đồng tổ chức nhằm cập nhật hoạt động năm 2026, chuẩn bị kế hoạch năm 2027 và bàn về định hướng phát triển dài hạn của Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Về bản chất, đây không phải cuộc họp thường niên kiểu hình thức, mà là nơi các bên góp vốn quốc tế cùng đặt lại bài toán: làm sao vừa bảo đảm nguồn dầu thô, vừa tối ưu vận hành và nâng cao hiệu quả kinh tế trong trung–dài hạn. Sự hiện diện của lãnh đạo cấp cao PETROVIETNAM và các cổ đông Kuwait, Nhật Bản cho thấy quyền lực quyết định đã dịch chuyển từ góc nhìn từng quốc gia sang góc nhìn chuỗi giá trị khu vực. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây: “Các bên góp vốn tại Lọc hóa dầu Nghi Sơn đang tính toán những bước đi mới nhằm bảo đảm nguồn dầu thô, tối ưu vận hành và nâng cao hiệu quả Nhà máy trong trung, dài hạn”.
Ba trụ cột chiến lược: nguồn dầu thô, tối ưu vận hành, hiệu quả kinh tế
Chiến lược năng lượng dài hạn cho Lọc hóa dầu Nghi Sơn đang được xây dựng quanh ba trụ cột rõ ràng: bảo đảm nguồn dầu thô, tối ưu vận hành và nâng cao hiệu quả kinh tế. Trên nền kinh nghiệm ứng phó với biến động nguồn cung thời gian qua, NSRP không chỉ dựa vào hợp đồng dài hạn với Kuwait Petroleum Corporation mà còn chủ động đa dạng hóa nguồn dầu, mở rộng khả năng chế biến các loại dầu thô khác nhau và tăng tính linh hoạt trong thu xếp nguyên liệu. Về vận hành, nhà máy đặt định hướng xuyên suốt là vận hành an toàn, ổn định, tối ưu hiệu quả sản xuất kinh doanh, đồng thời chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Đáng chú ý, NSRP đã đạt hơn 30 triệu giờ làm việc an toàn, không xảy ra tai nạn mất ngày công – một con số không chỉ đáng trích dẫn mà còn chứng minh rằng tối ưu hiệu quả đi kèm quản trị rủi ro nghiêm ngặt. Nhìn từ góc độ lợi ích quốc gia, mỗi giờ vận hành an toàn ở công suất cao nghĩa là thêm một lớp bảo vệ cho an niên năng lượng Việt Nam và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu sản phẩm hoàn chỉnh.
Từ vận hành ngắn hạn đến mô hình kinh doanh dài hạn hướng khu vực
Không dừng ở mục tiêu giữ máy chạy ổn định, PETROVIETNAM hợp tác với các bên góp vốn để chuyển Nghi Sơn từ một dự án lọc dầu đơn thuần thành hạt nhân của chiến lược năng lượng dài hạn. Kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2027 được NSRP xác định với ba ưu tiên: duy trì hoạt động cốt lõi an toàn, hiệu quả; triển khai thành công kỳ bảo dưỡng tổng thể TA2027; và chuẩn bị điều kiện cho giai đoạn phát triển tiếp theo, nhằm nâng cao hiệu quả, khả năng cạnh tranh và tính bền vững của nhà máy trong trung và dài hạn. Song song, các bên góp vốn bàn sâu về việc hoàn thiện mô hình kinh doanh, tăng tính chủ động và linh hoạt trong sản xuất–thương mại, thúc đẩy chuyển đổi số, và nghiên cứu cơ hội hợp tác mới để gia tăng giá trị cho nhà máy. Đây là những bước đi cho thấy liên minh Việt–Nhật–Kuwait không thỏa mãn với vai trò một nhà máy lọc dầu khu vực hiện hữu, mà đang hướng đến một tổ hợp lọc hóa dầu có khả năng thích ứng cấu trúc thị trường năng lượng mới.
Tác động tới người tiêu dùng và thông điệp về hợp tác chiến lược khu vực
Ở góc độ người tiêu dùng, lợi ích từ những cuộc họp CEO kín phòng họp thể hiện rõ nhất ở việc Nghi Sơn duy trì hoạt động sản xuất liên tục, cung ứng từ 35–40% nhu cầu xăng dầu trong nước và góp phần bảo đảm nguồn cung xăng dầu, an ninh năng lượng quốc gia. Khi nhà máy vận hành ổn định ở công suất cao trong quý IV/2026 và các năm tiếp theo, người dân ít phải đối mặt với cảnh thiếu xăng, doanh nghiệp ít bị gián đoạn chuỗi cung ứng. Quan trọng hơn, cấu trúc liên minh Việt–Nhật–Kuwait tại Lọc hóa dầu Nghi Sơn là tín hiệu rằng an niên năng lượng Việt Nam và rộng hơn là an niên năng lượng khu vực không thể chỉ dựa vào một quốc gia đơn lẻ. Khi các bên góp vốn thống nhất tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong việc hoàn thiện kế hoạch 2027 và nâng cao hiệu quả hoạt động NSRP, thông điệp được gửi đi rất rõ: hợp tác chiến lược xuyên biên giới là con đường khả thi nhất để định hình tương lai năng lượng khu vực theo hướng ổn định, cạnh tranh và bền vững.
