Đừng mặc định mắt mờ là chuyện tuổi già
Nhìn mờ ở người lớn tuổi là tình trạng thị lực giảm khiến hình ảnh trở nên kém rõ, có thể tiến triển âm thầm hoặc xuất hiện đột ngột; đây là triệu chứng cần được đánh giá thay vì mặc nhiên xem là một phần không tránh khỏi của lão hóa. Nhiều người quy mắt mờ cho tuổi tác hoặc làm việc quá sức, rồi trì hoãn việc kiểm tra. Cách nghĩ ấy có thể khiến nguyên nhân thật sự bị bỏ sót: nhìn mờ và đau đầu có thể liên quan đến tật khúc xạ, đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, bệnh mạch máu, thiếu ngủ hoặc căng thẳng. Một số bệnh lý nghiêm trọng cũng có thể biểu hiện bằng thay đổi thị lực. Vì thế, điều quan trọng không phải tự đoán mắt đang “già đi”, mà là chú ý diễn biến triệu chứng và đi khám để xác định nguyên nhân.
Nhìn mờ có thể bắt nguồn từ mắt hoặc não
Một nguyên nhân thường gặp là đục thủy tinh thể, khi ánh sáng đi vào mắt bị cản trở. Người mắc bệnh có thể cảm thấy như nhìn qua màn sương, màu sắc nhạt hoặc ngả vàng, đồng thời dễ chói dưới ánh sáng mạnh. Tuổi tác làm nguy cơ tăng lên, nhưng đái tháo đường, cận thị nặng, chấn thương hay viêm mắt, hút thuốc, tiếp xúc nhiều với tia cực tím và dùng corticoid kéo dài cũng là những yếu tố liên quan. Không nên vì bệnh thường gặp ở người lớn tuổi mà tự kết luận đây là nguyên nhân duy nhất. Tổn thương dây thần kinh thị giác do khối u nằm sâu trong não cũng có thể gây nhìn mờ, nhất là khi tầm nhìn hai bên thu hẹp dần và kèm đau đầu. Những khả năng khác nhau này cho thấy triệu chứng cần được khám, không thể phân biệt an toàn chỉ bằng suy đoán.
Những dấu hiệu không nên chờ đợi
Nên tìm trợ giúp y tế ngay nếu thị lực giảm đột ngột, nhìn mờ tăng nhanh, mắt đau nhiều hoặc đỏ hơn, hay xuất hiện nhiều đốm đen hoặc chớp sáng. Cũng cần lưu ý khi thị lực giảm dần không rõ lý do, tầm nhìn bị thu hẹp hoặc khó quan sát sang hai bên. Đau đầu kéo dài, tăng dần hay khác thường càng đáng lo nếu đi cùng buồn nôn, nôn, yếu hoặc tê tay chân, thay đổi trí nhớ, hành vi hay mức độ tỉnh táo. Đừng đợi đến khi các triệu chứng làm đảo lộn sinh hoạt mới đặt câu hỏi khi nào khám mắt: với dấu hiệu xuất hiện nhanh hoặc nặng lên, nên đi khám sớm để được xác định tình trạng. Nhìn mờ kéo dài dù không kèm biểu hiện cấp tính cũng đáng được đánh giá, thay vì tự coi là mệt mỏi rồi bỏ qua.
Khám để tìm đúng nguyên nhân, không tự chịu đựng
Một trường hợp được bác sĩ chia sẻ cho thấy vì sao trì hoãn có thể nguy hiểm: bệnh nhân 61 tuổi bị nhìn mờ, khó nhìn sang hai bên và tầm nhìn ngày càng hẹp, nhưng ban đầu nghĩ do tuổi tác hoặc làm việc quá sức. Khi đau đầu xuất hiện và tình trạng xấu đi, chụp cộng hưởng từ phát hiện khối u vùng đáy não có kích thước khoảng 50 × 63 × 57 mm, đường kính lớn nhất hơn 6 cm; khối u chèn ép gần các cấu trúc thị giác. U màng não có thể phát triển chậm và thường lành tính, nhưng vị trí gần dây thần kinh thị giác, tuyến yên hoặc mạch máu quan trọng vẫn có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Bài học không phải là mọi trường hợp nhìn mờ đều do khối u, mà là không thể biết nguyên nhân nếu không thăm khám. Hãy chủ động đi khám khi thị lực thay đổi, đặc biệt nếu triệu chứng tăng dần hoặc đi kèm dấu hiệu cảnh báo.
