Đừng xem thị lực giảm là chuyện phải chấp nhận khi về già
Nhìn mờ ở người lớn tuổi là tình trạng thị lực suy giảm khiến hình ảnh trở nên kém rõ, có thể tiến triển từ từ hoặc xuất hiện đột ngột và bắt nguồn từ nhiều vấn đề khác nhau. Vì vậy, nhìn mờ ở người già không nên bị mặc định là hệ quả bình thường của tuổi tác. Nhiều người chờ đợi vì nghĩ mắt mờ do lão hóa hoặc làm việc quá sức, nhưng trì hoãn có thể khiến bệnh lý cần điều trị bị bỏ qua. Thay đổi thị lực kéo dài, nặng dần hoặc đi kèm triệu chứng khác cần được đánh giá y tế, thay vì tự đoán bệnh hay tự điều chỉnh cách sinh hoạt để chờ khỏi. Quan điểm an toàn nhất rất rõ: mắt mờ mới xuất hiện hoặc khác thường là lý do để tìm hiểu nguyên nhân, không phải lời nhắc rằng người lớn tuổi đành phải chấp nhận nhìn kém.
Nguyên nhân có thể từ mắt, mạch máu hoặc thần kinh
Nguyên nhân nhìn mờ không chỉ có một. Tật khúc xạ, đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, bệnh mạch máu, thiếu ngủ và căng thẳng đều có thể liên quan đến nhìn mờ hoặc đau đầu. Đục thủy tinh thể thường khiến người bệnh có cảm giác nhìn qua màn sương; màu sắc nhạt hoặc ngả vàng, mắt dễ chói khi gặp ánh sáng mạnh. Bệnh thường gặp hơn theo tuổi nhưng cũng có thể xuất hiện sớm trong một số trường hợp, chẳng hạn người mắc đái tháo đường, cận thị nặng, từng chấn thương mắt hoặc dùng corticoid kéo dài. Tuy vậy, không nên tự kết luận rằng nhìn mờ là đục thủy tinh thể. Tổn thương dây thần kinh thị giác do khối u nằm sâu trong não cũng có thể làm giảm thị lực. Một trường hợp được phát hiện có khối u não đường kính lớn nhất hơn 6 cm sau khi người bệnh nhìn mờ, khó nhìn sang hai bên và đau đầu.
Dấu hiệu nào cần được khám sớm?
Đừng chờ đến khi sinh hoạt bị ảnh hưởng nghiêm trọng mới tìm trợ giúp. Giảm thị lực đột ngột, nhìn mờ tăng nhanh, đau nhức nhiều, mắt đỏ hơn, xuất hiện nhiều đốm đen hoặc chớp sáng là những dấu hiệu nên đi khám ngay để xác định tình trạng và xử trí kịp thời. Nếu thị lực giảm dần không rõ nguyên nhân, tầm nhìn thu hẹp hoặc khó quan sát hai bên, cũng cần lưu ý, nhất là khi triệu chứng dai dẳng hay ngày càng nặng. Đau đầu kéo dài, tăng dần hoặc thay đổi bất thường, đau đầu kèm buồn nôn hay nôn, yếu hoặc tê tay chân, thay đổi trí nhớ, hành vi hay mức độ tỉnh táo cũng là những biểu hiện không nên xem nhẹ. Các dấu hiệu này không tự xác định bệnh gì; chúng cho thấy cần được nhân viên y tế đánh giá, thay vì tự chẩn đoán tại nhà.
Khám mắt người lớn tuổi là bước chủ động, không phải phản ứng muộn
Khám mắt người lớn tuổi khi thị lực thay đổi giúp tìm nguyên nhân thay vì phỏng đoán dựa trên tuổi tác. Hãy mô tả thời điểm bắt đầu, tốc độ tiến triển và những biểu hiện đi kèm; nếu có đau đầu, buồn nôn, tê yếu hoặc thay đổi tỉnh táo, hãy nói rõ với nhân viên y tế. Đừng tự mua thuốc hay trì hoãn vì cho rằng mắt mờ là điều không thể tránh. Với đục thủy tinh thể, bác sĩ chuyên khoa mắt lưu ý chưa có thuốc hay liệu pháp nào được chứng minh có thể làm thủy tinh thể đã đục trở lại trong suốt; điều trị cần được đánh giá theo tình trạng cụ thể. Nếu đã điều trị mà thị lực không cải thiện như mong đợi, việc kiểm tra thêm các cấu trúc như võng mạc và thần kinh thị giác cũng có thể cần thiết. Kết luận đáng nhớ: thay đổi thị lực là tín hiệu để đi khám, không phải chẩn đoán.
