Đào tạo nghề phải mở lối đến việc làm
Đào tạo nghề gắn với nhu cầu tuyển dụng là cách tổ chức học tập dựa trên kỹ năng doanh nghiệp và địa phương cần, để người học có thể tìm việc, tự tạo việc làm hoặc cải thiện thu nhập sau khóa học. Giá trị của cách làm này không nằm ở số lớp mở ra, mà ở việc kiến thức được học có dùng được trong công việc hay không. Ba địa phương đang cho thấy một hướng đi đáng chú ý: xác định nghề từ nhu cầu thị trường, đưa doanh nghiệp và cơ sở sản xuất vào quá trình đào tạo, đồng thời tính đến hoàn cảnh của từng nhóm lao động. Nếu làm tốt, đào tạo nghề nông thôn không còn là hoạt động tách rời sinh kế, mà trở thành một phần của kế hoạch chuyển đổi việc làm và nâng năng suất tại chỗ.
An Giang đặt mục tiêu đào tạo sát thị trường
Trước yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển các ngành có lợi thế, An Giang ưu tiên nâng chất lượng đào tạo ở công nghiệp, du lịch, logistics, kinh tế biển, nông nghiệp công nghệ cao và dịch vụ. Ngày 14/4/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch 191/KH-UBND về đào tạo nghề và phát triển kỹ năng cho lao động nông thôn giai đoạn 2026–2030. Tỉnh đặt mục tiêu đào tạo bình quân 40.000 người mỗi năm, trong đó khoảng 70% học nghề phi nông nghiệp; đến năm 2030, tỷ lệ lao động qua đào tạo dự kiến đạt khoảng 79%, và ít nhất 85% người học có việc làm. Đây là mục tiêu có ý nghĩa, nhưng muốn biến con số thành việc làm sau đào tạo, các cơ sở cần khảo sát nhu cầu doanh nghiệp, cập nhật chương trình thực hành và để doanh nghiệp tham gia hướng dẫn, đánh giá kỹ năng, tuyển dụng.
Hà Tĩnh gắn lớp học với sinh kế nông thôn, miền núi
Hà Tĩnh đặt đào tạo trong mối liên hệ trực tiếp với nhu cầu người học, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất. Giai đoạn 2026–2030, tỉnh dự kiến đào tạo, đào tạo lại và nâng kỹ năng nghề cho hơn 10.000 người; nội dung ưu tiên gồm nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông sản, dịch vụ nông thôn, du lịch cộng đồng và nghề truyền thống. Kế hoạch cũng yêu cầu hướng tới đầu ra: có việc, tự tạo việc làm hoặc tăng năng suất và thu nhập sau khóa học. Ở vùng miền núi, đào tạo còn phải khớp với điều kiện sản xuất và sinh kế địa phương. Tại Hương Khê, các buổi tư vấn nghề và ngoại ngữ trong tháng 9/2026 có sự phối hợp của các cơ sở đào tạo, giúp học sinh và phụ huynh tìm hiểu nghề, chính sách hỗ trợ và cơ hội việc làm. Cách kết nối này đáng chú ý vì lựa chọn nghề phù hợp có thể giúp người dân làm việc tại doanh nghiệp hoặc phát triển sản xuất ngay tại quê nhà.
Thanh Hóa mở rộng cơ hội học nghề cho nhóm khó khăn
Thanh Hóa dự kiến tuyển sinh và đào tạo 426.650 người trong giai đoạn 2026–2030, đồng thời đặt mục tiêu khoảng 90% học viên hoàn thành chương trình có việc làm hoặc tự tạo việc làm; khoảng 80% làm đúng lĩnh vực đã học. Những chỉ tiêu này nhấn mạnh một yêu cầu thiết thực: đào tạo cần đi cùng thực hành, kết nối tuyển dụng và hỗ trợ giới thiệu việc làm, thay vì dừng ở việc cấp chứng nhận. Tỉnh cũng chú trọng hỗ trợ người thuộc hộ nghèo, cận nghèo ở khu vực miền núi và địa bàn khó khăn tiếp cận đào tạo, thông tin tuyển dụng và công việc phù hợp. Với nhóm lao động này, nghề học cần có khả năng áp dụng vào sản xuất, kinh doanh tại địa phương để tạo thêm thu nhập và giúp ổn định cuộc sống. Học nghề may là một hướng được nêu trong chủ đề, nhưng tài liệu hiện có không cung cấp thông tin xác nhận về chương trình hay chính sách cụ thể, nên không thể kết luận thêm.
Đầu ra mới là thước đo đáng tin cậy
Các kế hoạch ở An Giang, Hà Tĩnh và Thanh Hóa cùng hướng tới một chuyển biến cần thiết: chọn nghề từ nhu cầu tuyển dụng và điều kiện sinh kế, rồi tổ chức học theo kỹ năng thực tế. Cách làm ấy có thể tăng cơ hội tìm việc, nhưng chỉ phát huy tác dụng khi cơ sở đào tạo và doanh nghiệp duy trì liên kết từ khâu xác định nhu cầu đến hướng dẫn thực hành, đánh giá và tuyển người. Vì vậy, thành công không nên chỉ được tính bằng số người nhập học hay hoàn thành khóa học. Thước đo thuyết phục hơn là người lao động có tìm được việc phù hợp, tự tạo sinh kế hoặc nâng năng suất sau đào tạo hay không. Đào tạo nghề gắn với nhu cầu địa phương sẽ có ý nghĩa nhất khi người học không phải tự xoay xở một mình để biến tấm chứng nhận thành công việc.
