Núi Bà Đen: từ điểm check-in đến không gian du lịch văn hóa toàn diện
Triển lãm gốm Núi Bà Đen kết hợp với chợ lá truyền thống và không gian lễ hội Quốc khánh là một mô hình du lịch văn hóa – tâm linh, nơi du khách vừa thưởng thức gốm tâm linh Việt Nam, vừa tham gia chợ không dùng tiền và các nghi thức hướng về lịch sử trong cùng một hành trình trên đỉnh núi. Trong hai ngày 29 và 30.8 của kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2.9, khu du lịch núi Bà Đen ghi nhận 39.521 lượt khách tham quan, một con số cho thấy sức hút của sự kết hợp này. Điều đáng nói không phải chỉ là lượng khách tăng đột biến, mà là cách ngọn núi vốn nổi tiếng cảnh đẹp đang được “tái định nghĩa” như một không gian trải nghiệm trọn vẹn: thiên nhiên, lịch sử, nghệ thuật và đời sống cộng đồng hòa vào nhau.
Triển lãm gốm tâm linh kỷ lục: khi gốm Phù Lãng gặp đỉnh núi cao nhất Nam Bộ
Điểm nhấn táo bạo nhất của mùa du lịch Quốc khánh năm nay là triển lãm nghệ thuật sắp đặt gốm tâm linh trên đỉnh Núi Bà Đen, nơi Sun World Ba Den Mountain được trao chứng nhận “Triển lãm nghệ thuật sắp đặt gốm tâm linh có quy mô lớn nhất tại Việt Nam” vào sáng 29/8. Không gian trưng bày quy tụ hơn 400 tác phẩm điêu khắc gốm của nghệ sĩ Nguyễn Tuấn cùng các nghệ nhân làng gốm Phù Lãng, trong đó nổi bật là bộ hơn 200 tượng chú tiểu với các dáng ngồi thiền, mỉm cười hay chơi nhạc cụ. Đây không chỉ là triển lãm gốm Núi Bà Đen mang tính thị giác; nó là cách gốm tâm linh Việt Nam kết nối trực tiếp với văn hóa Phật giáo, ngay trên đỉnh núi cao nhất Nam Bộ, trong bối cảnh cờ Tổ quốc tung bay khắp các tuyến đường, nhà ga cáp treo và khu vực đỉnh núi xuyên suốt kỳ nghỉ Quốc khánh.
Ý nghĩa hơn, du khách không bị giới hạn ở vai trò người xem. Họ có thể trực tiếp tham gia workshop làm gốm thủ công, làm quen từng công đoạn theo cách của những nghệ nhân làng nghề hơn 700 năm tuổi từ Bắc Ninh. Điều này biến triển lãm thành một “lớp học di sản mở”, nơi mỗi người tự tay nắn gốm, hiểu rõ hơn sự kỳ công đằng sau một chiếc tượng nhỏ. Triển lãm gốm Núi Bà Đen vì thế vượt khỏi khái niệm trưng bày, trở thành cầu nối sống động giữa di sản làng nghề Kinh Bắc và dòng khách du lịch Quốc khánh đang đổ về miền Đông Nam Bộ.
Chợ lá truyền thống trên đỉnh núi: đi chợ không dùng tiền và tinh thần sẻ chia
Nếu triển lãm gốm tâm linh là phần “hồn” nghệ thuật, thì chợ lá truyền thống trên đỉnh núi chính là phần “hồn” cộng đồng của hành trình du lịch Quốc khánh này. Ba phiên Chợ Lá được tổ chức liên tiếp từ ngày 30/8 đến hết ngày 1/9/2026, phục vụ người dân và du khách trong kỳ nghỉ. Mỗi hành khách đi cáp treo lên đỉnh được tặng một “tấm vé tự hào” để đổi bánh ít, bánh cuốn, bánh tráng, bánh ú, chè, xôi và nhiều món ăn dân gian mà không phải trả thêm tiền. Cảnh tượng đi chợ không có tiếng hỏi giá, không có cảnh đếm tiền, chỉ có những tấm vé và nụ cười, là một lựa chọn mang tính tuyên ngôn: du lịch không nhất thiết gắn với tiêu dùng vật chất, mà có thể xoay quanh trải nghiệm chia sẻ.
Quan trọng hơn, chợ lá trên Núi Bà Đen không phải một trò chơi “thương mại hóa” từ hư không. Nó được kế thừa trực tiếp tinh thần chợ lá Tây Ninh – những phiên chợ không dùng tiền được người dân khu vực Hòa Thành duy trì nhiều năm vào ngày 14, 15 tháng Giêng âm lịch, từ một buổi gặp gỡ đầu năm của bạn bè và những người làm thiện nguyện rồi dần trở thành nét sinh hoạt văn hóa địa phương. Khi đưa chợ lá truyền thống vào không gian du lịch, ban tổ chức đã giữ lại chiếc lá như biểu tượng của sự trao đổi không đặt nặng giá trị vật chất. Dẫu vậy, việc đưa một nét văn hóa cộng đồng vào không gian du lịch quy mô lớn cũng đòi hỏi sự tham gia bền bỉ của người dân, người làm món và các nhóm thiện nguyện để giữ được tinh thần sẻ chia ban đầu.
Trải nghiệm toàn diện: trekking, cáp treo, lễ thượng cờ và hành trình ký ức
Núi Bà Đen đang chứng minh rằng một điểm đến du lịch Quốc khánh không thể dừng ở khung ảnh đẹp; nó phải là trải nghiệm nhiều lớp. Bên cạnh trekking hoặc đi cáp treo trong không khí mát mẻ trên đỉnh dù Tây Ninh dưới chân vẫn nắng nóng, du khách còn được tham gia các chương trình nghệ thuật, trò chơi dân gian, giao lưu văn hóa tại Chợ Lá. Tâm điểm của chuỗi hoạt động là lễ thượng cờ ngày 2/9 tại quảng trường trên đỉnh núi, cùng hoạt động xếp hình cờ đỏ sao vàng bên đài nước, trong bối cảnh toàn bộ khu vực được trang hoàng cờ Tổ quốc xuyên suốt kỳ nghỉ. Đây là khoảnh khắc “chạm tự hào” đúng nghĩa: đứng giữa mây trời, nhìn lá cờ lớn và dòng người đang hòa làm một.
Song song với đó, khu triển lãm lịch sử “Trọn khoảnh khắc, chạm tự hào” giới thiệu hình ảnh, tư liệu và vật dụng thời chiến gắn với Núi Bà Đen, giúp du khách hiểu thêm về quá trình chiến đấu, hy sinh trên ngọn núi từng giữ vị trí đặc biệt trong lịch sử cách mạng Tây Ninh. Ngay gần đó, quầy “ẩm thực tiền tuyến” phục vụ miễn phí bò kho, khoai, sắn luộc, tàu phớ, gợi lại hương vị giản dị của một thời gian khó. Với khoảng cách di chuyển thuận tiện từ TP.HCM và các tỉnh lân cận, nhiều gia đình chọn Núi Bà Đen như chuyến đi trong ngày để con trẻ vừa leo núi, đi cáp treo, vừa “chạm” lịch sử qua những câu chuyện và món ăn bình dị.
Núi Bà Đen và thông điệp du lịch mới cho kỳ nghỉ Quốc khánh
Gần 40.000 lượt khách chỉ trong hai ngày đầu kỳ nghỉ 2/9 không phải là đích đến cuối cùng của Núi Bà Đen, mà là tín hiệu rằng du khách đang tìm kiếm những hành trình có chiều sâu hơn con số check-in. Ở đây, triển lãm gốm tâm linh quy mô kỷ lục, chợ lá truyền thống không dùng tiền, không gian lịch sử “Trọn khoảnh khắc, chạm tự hào” và lễ thượng cờ trang nghiêm cùng nhau tạo thành một cấu trúc trải nghiệm toàn diện. Người ta có thể tranh luận rằng việc “đem chợ lá lên núi” là mạo hiểm, bởi mọi nét văn hóa khi bước vào không gian du lịch đều đối diện nguy cơ bị làm nhòe. Nhưng nếu không có những thử nghiệm như thế, gốm tâm linh Việt Nam sẽ khó có cơ hội bước ra khỏi làng nghề, chợ lá khó ra khỏi phường, và du lịch Quốc khánh khó vượt khỏi khuôn khổ nghỉ ngơi đơn thuần.
Điều quan trọng là cách làm: tôn trọng di sản, mời cộng đồng cùng tham gia, và để du khách không chỉ “xem” mà phải “sống” trong bối cảnh đó. Núi Bà Đen đang đi theo hướng này, và kết quả bước đầu đủ để xem đây như một mô hình đáng tham khảo cho nhiều điểm đến khác. Khi một kỳ nghỉ Quốc khánh trên đỉnh núi có thể gói trọn thưởng ngoạn phong cảnh, trải nghiệm gốm tâm linh, chơi chợ lá truyền thống, ăn ẩm thực tiền tuyến và dự lễ thượng cờ, du lịch không chỉ là dịch chuyển mà trở thành hành trình nhận diện căn tính văn hóa. Đó mới là lợi thế dài hạn mà những con số khách tham quan ngắn hạn chưa thể diễn tả hết.
