Kỷ lục Việt Nam gốm trên đỉnh núi thiêng: khi di sản bước ra khỏi bảo tàng
Triển lãm gốm tâm linh “Kinh gốm – Thanh âm thế gian” là không gian nghệ thuật sắp đặt gồm hàng trăm tượng gốm Phật giáo được tạo tác thủ công, trưng bày ngoài trời trên đỉnh Núi Bà Đen, kết nối di sản gốm Phù Lãng với cảnh quan thiên nhiên và trải nghiệm du lịch văn hóa – tâm linh dành cho mọi du khách. Điểm nhấn gây chú ý nhất của sự kiện không phải là một pho tượng khổng lồ, mà là con số – 423 tác phẩm gốm mang cảm hứng Phật giáo được kiểm đếm và trao chứng nhận kỷ lục Việt Nam vào sáng 29/8, xác lập danh hiệu "không gian trưng bày tượng gốm tâm linh trên đỉnh núi có quy mô lớn nhất". Việc đưa một triển lãm gốm tâm linh ra khỏi khuôn viên bảo tàng, đặt thẳng lên nóc nhà Nam Bộ, cho thấy một lựa chọn táo bạo: di sản phải bước ra ngoài, đối thoại với gió, mây và dòng du khách mới còn cơ hội sống tiếp trong đời sống đương đại. Núi Bà Đen du lịch vì thế không chỉ là hành trình hành hương mà trở thành cuộc gặp gỡ với nghệ thuật và tư tưởng, khiến chuyến đi lên núi thiêng mang thêm một tầng ý nghĩa mới về văn hóa và cảm xúc.
Ba bộ sưu tập gốm Phù Lãng: từ "Kinh Gốm" đến "Phật Mình Chim"
Điểm thú vị của triển lãm gốm tâm linh trên Núi Bà Đen là cấu trúc nội dung rõ ràng: ba bộ sưu tập với ba cách kể hành trình tinh thần khác nhau, cùng dùng tượng gốm Phật giáo làm ngôn ngữ chính. "Kinh Gốm" gồm 50 tác phẩm tạo hình theo khuôn diện Đức Phật, trên bề mặt khắc chìm trọn bộ Chú Đại Bi với 365 chữ và được thếp vàng trên nền men gốm, tạo thành những khối nghệ thuật vừa uy nghi vừa gần gũi. Đây là tuyên ngôn rõ ràng rằng kinh Phật có thể trở thành chất liệu điêu khắc, không phải chỉ nằm yên trên giấy dó hay trong tiếng tụng niệm. Bộ "Phật Mình Chim" với 95 tác phẩm lại chọn cách ẩn dụ tinh tế hơn: phần trên là gương mặt an nhiên, phần dưới là đôi cánh chim khép lại, gợi cảm giác một thân tâm đang chờ cất cánh khỏi những biến động cuộc sống. Khi đặt giữa trời mây Bà Đen, những thân Phật mang đôi cánh chim ấy nói với người xem về một kiểu tự do khác: tự do nội tâm, không phải tự do dịch chuyển. Song song, các tượng Phật và chú tiểu tạo nền cho tổng thể, giữ cho không gian không rơi vào sự nghiêm cẩn lạnh lẽo mà luôn sáng nhẹ, hoan hỷ.
Hơn 200 chú tiểu ngộ nghĩnh: "thỏi nam châm" check-in của Núi Bà Đen du lịch
Nếu bộ "Kinh Gốm" đánh vào chiều sâu chiêm nghiệm, thì hơn 200, rồi đến 269 tượng chú tiểu mới chính là "thỏi nam châm" kéo du khách đến quảng trường trên đỉnh Núi Bà Đen. Những khuôn mặt tròn xoe, má phúng phính, ánh mắt ngây thơ, tư thế an nhiên – ngồi thiền, ngủ gật, cười tít mắt, nâng chùa vàng, chơi trống con, mõ gõ, đàn tranh, đàn tì bà… – biến không gian tâm linh thành một sân chơi thị giác sinh động. Một du khách từ TP.HCM chia sẻ: "Tôi đặc biệt thích các bức tượng chú tiểu với tạo hình rất ngộ nghĩnh, tươi vui, trong trẻo. Ngắm các bức tượng gốm này, có thể cảm nhận rõ nguồn năng lượng an lành và niềm vui giản đơn trên đỉnh núi thiêng". Câu nói này nói hộ tâm trạng của hàng ngàn người trẻ lên núi "săn" góc check-in, nhưng rốt cuộc lại thấy mình ở lâu hơn dự tính, chỉ để ngồi nhìn một chú tiểu đang ngủ gật bên chiếc mõ. Chiến lược kết hợp tượng gốm Phật giáo với tạo hình ngộ nghĩnh đã đánh trúng nhu cầu thời đại: người trẻ cần điểm chụp ảnh, nhưng cũng cần một cái cớ để dừng lại, hạ nhịp sống và cảm nhận chút bình an.
Khi Núi Bà Đen trở thành "xưởng gốm" ngoài trời: trải nghiệm thay đổi cách ta nhìn di sản
Điều khiến triển lãm "Kinh gốm – Thanh âm thế gian" khác với một sắp đặt gốm thông thường là lựa chọn biến toàn bộ khu du lịch Sun World Ba Den thành một "xưởng gốm" ngoài trời, nơi du khách không chỉ ngắm mà còn được chạm tay vào nghề. Từ ngày 8/8 đến 30/9, đất sét được đưa trực tiếp từ làng gốm Phù Lãng – một di sản gần 800 năm tuổi của xứ Kinh Bắc – lên Núi Bà Đen để tổ chức workshop làm gốm, hướng dẫn nặn đất, tạo hình bằng bàn xoay, điêu khắc theo đúng công đoạn nung lò than củi truyền thống. Sự dịch chuyển này – đưa đất, nghề, nghệ nhân từ làng ra núi – cho thấy một cách làm du lịch văn hóa mới: không đứng ở vị trí "trưng bày" di sản, mà đem di sản vào trải nghiệm. Không gian triển lãm vì thế trở thành điểm hẹn của bảo tồn và phát triển, khi gốm Phù Lãng không bị đóng khung trong danh xưng "làng nghề" mà hòa vào nhịp thở của một điểm đến du lịch tâm linh đang vươn ra quốc tế. Từ góc nhìn du lịch, kỷ lục Việt Nam gốm đạt được trên đỉnh núi thiêng là một bước đi chiến lược: Núi Bà Đen du lịch được định vị bằng câu chuyện văn hóa, thay vì chỉ bằng chiều cao hay số lượng khách. Đó là cách xây dựng bản sắc lâu dài cho một điểm đến trong bối cảnh các ngọn núi và khu vui chơi đang ngày càng giống nhau.
Từ kỷ lục đến trách nhiệm: triển lãm gốm tâm linh như một lời hứa với tương lai di sản
Không gian 423 tượng gốm trên Núi Bà Đen, với chứng nhận kỷ lục Việt Nam gốm dành cho triển lãm nghệ thuật sắp đặt tượng gốm tâm linh trên đỉnh núi có quy mô lớn nhất, là một thành tích đáng tự hào – nhưng điều quan trọng hơn là lời hứa mà thành tích đó hàm chứa. Khi nghệ sĩ Nguyễn Tuấn cùng các nghệ nhân Phù Lãng mang toàn bộ kết quả lao động tập thể suốt nhiều năm lên một đỉnh núi, họ đang đặt cược vào việc di sản còn đủ sức hấp dẫn để đối thoại với công chúng hôm nay. Triển lãm đã chứng minh điều đó: đông đảo người dân và du khách lên đỉnh núi tham quan, chụp hình, tham dự lễ xác lập kỷ lục, trải nghiệm workshop làm gốm. Sự hưởng ứng ấy là tín hiệu tích cực, nhưng cũng đặt ra trách nhiệm: nếu một triển lãm gốm tâm linh có thể làm phong phú sản phẩm du lịch văn hóa, tâm linh, thì ngành du lịch không thể tiếp tục xem di sản là "phần trang trí". Con đường phía trước, vì vậy, không nằm ở việc tiếp tục phá kỷ lục bằng những con số lớn hơn, mà ở việc nhân rộng mô hình kết nối nghệ thuật truyền thống với thiên nhiên và đời sống đương đại – để mỗi điểm đến, như Núi Bà Đen, có một câu chuyện riêng, một không gian chiêm nghiệm riêng và một cách giữ di sản sống ngay trong nhịp sống của du khách.
