Thương mại Việt Nam Argentina: từ kết nối doanh nghiệp đến chiến lược nông sản
Thương mại Việt Nam Argentina trong lĩnh vực nông sản và thực phẩm chế biến là quá trình hai chiều, trong đó Việt Nam không chỉ đẩy mạnh xuất khẩu hạt điều, ngũ cốc chế biến mà còn chủ động nhập khẩu nông sản Mỹ Latinh như ngô, khô dầu đậu tương, cùng đồ uống đặc trưng như yerba mate Argentina, rượu vang và whisky, dựa trên hệ thống kết nối doanh nghiệp song phương ngày càng bài bản và các sáng kiến hợp tác giáo dục nông nghiệp hỗ trợ nền tảng kỹ thuật cho giao thương nông sản lâu dài.
Điểm đáng chú ý của bức tranh giao thương hiện nay là quan điểm “hai chiều” được Thương vụ Việt Nam tại Argentina nhấn mạnh: không chỉ xúc tiến hàng Việt sang Argentina, mà còn sẵn sàng hỗ trợ quảng bá hàng Argentina vào Việt Nam. Cách tiếp cận này khác hẳn tư duy xuất khẩu một chiều trước đây, đặt quan hệ thương mại trên nền tảng cùng có lợi, tận dụng thế mạnh nông sản của cả hai. Việt Nam cho thấy nhu cầu rõ với ngũ cốc, ngô, hướng dương, khô dầu đậu tương, khoáng sản và đường; phía Argentina sẵn sàng nhận danh mục nhu cầu để kết nối trực tiếp với nhà xuất khẩu. Đây không còn là những cuộc tiếp xúc xã giao, mà là bước đi có tính chiến lược để định hình dòng chảy tuần hoàn của hàng hóa nông sản Mỹ Latinh vào thị trường Việt Nam và ngược lại.
Hạt điều xuất khẩu: Việt Nam tận dụng thị trường Nam Mỹ đang lên
Nếu phải chọn một mặt hàng thể hiện rõ nhất tham vọng nông sản của Việt Nam tại Nam Mỹ, đó chính là hạt điều xuất khẩu. Hội thảo giao thương hạt điều Việt Nam tại thị trường Argentina được tổ chức tại Buenos Aires với sự tham dự của Đại sứ Việt Nam, Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS) và đông đảo doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối khu vực Nam Mỹ, cho thấy Việt Nam coi Argentina là điểm đến ưu tiên để mở rộng mạng lưới tiêu thụ điều trên lục địa này.
VINACAS khẳng định Việt Nam giữ vị trí số một thế giới về chế biến và xuất khẩu nhân điều, chiếm khoảng 80% thị phần toàn cầu, với kim ngạch xuất khẩu vượt mốc 5 tỷ USD và lượng nhân điều xuất khẩu tăng hơn 5,7% so với năm trước. Đây là một tuyên bố vừa là số liệu vừa là thông điệp: ngành điều Việt Nam đã đạt tầm dẫn dắt và buộc phải tìm thị trường mới ngoài Mỹ, châu Âu và Trung Quốc. Nam Mỹ được đánh giá là khu vực tiềm năng, trong đó Argentina có nhu cầu ổn định và kim ngạch nhập nhân điều từ Việt Nam đã tăng 1,7 lần, cùng với việc Thương vụ cam kết hỗ trợ gửi mẫu, thúc đẩy đàm phán giữa doanh nghiệp hai bên. Điều đó cho thấy chiến lược thâm nhập thị trường mới không dừng ở quảng bá, mà đi kèm cơ chế hỗ trợ kỹ thuật, thương mại cụ thể.
Yerba mate Argentina, rượu vang và đồ uống: Việt Nam mở cửa cho nông sản Mỹ Latinh
Ở chiều ngược lại, nông sản Mỹ Latinh vào Việt Nam không chỉ là khô dầu đậu tương hay ngô làm thức ăn chăn nuôi, mà đang dịch chuyển sang các sản phẩm có giá trị tiêu dùng cao như yerba mate Argentina, rượu vang và whisky. Tập đoàn Llorente với khoảng 8 thương hiệu đồ uống và thực phẩm, trong đó có yerba mate và mate cocido La Tranquera, trà Green Hills, rượu vang Pascual Toso, vang nổ Federico Alvear và whisky Criadores, đã chủ động làm việc với Thương vụ Việt Nam để đánh giá khả năng tiếp cận thị trường. Hai bên thống nhất nhóm sản phẩm khả thi nhất để xuất khẩu sang Việt Nam là rượu vang, vang nổ, yerba mate, mate cocido và whisky.
Việc đánh giá không dừng ở khẩu vị tiêu dùng, mà dựa trên nhu cầu thị trường, giá cả, thuế, thủ tục nhập khẩu và khả năng tìm đối tác phân phối. Đáng chú ý, phụ trách Thương vụ nhận định yerba mate đang thành xu hướng những năm gần đây tại Việt Nam và đã có sẵn kênh phân phối thông qua Phòng Thương mại Argentina – Việt Nam, nên cạnh tranh sẽ nằm ở giá và danh mục nhãn hiệu. Đây là lời nhắc cho doanh nghiệp Argentina rằng thị trường Việt Nam không còn “trống”, đòi hỏi chiến lược định vị sản phẩm thông minh, từ việc đồng tài trợ rượu vang Pascual Toso tại lễ kỷ niệm Quốc khánh Việt Nam ở Buenos Aires đến kế hoạch kết nối với hệ thống phân phối như Hapro và các chuỗi bán lẻ khác. Nếu Argentina muốn biến đồ uống của mình thành tên tuổi quen thuộc tại Việt Nam, họ buộc phải bước ra khỏi vùng an toàn thị trường nội địa.
Giao thương nông sản gắn với hợp tác giáo dục nông nghiệp
Một điểm thường bị xem nhẹ trong bàn luận về giao thương nông sản là nền tảng tri thức hỗ trợ phía sau các hợp đồng hàng hóa. Hợp tác giáo dục nông nghiệp giữa Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Viện Công nghệ Nông nghiệp Quốc gia Argentina (INTA) cho thấy hai bên hiểu rằng muốn giao thương nông sản bền vững thì phải đồng thời nâng cấp năng lực nghiên cứu, phân tích và chế biến thực phẩm. Buổi làm việc tại Khoa Công nghệ thực phẩm, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, với sự tham gia của các nhà khoa học hai nước, tập trung thảo luận về tập huấn phương pháp phân tích, phát triển sản phẩm, khai thác phụ phẩm chế biến và ứng dụng công nghệ mới.
Sự kiện này được đánh giá là cột mốc quan trọng trong việc tăng cường quan hệ hợp tác quốc tế giữa Học viện Nông nghiệp Việt Nam và các đối tác Argentina, mở ra nhiều chương trình hợp tác hiệu quả trong tương lai. Thực tế, giáo dục và nghiên cứu là “hạ tầng mềm” quyết định xem doanh nghiệp có đủ năng lực đáp ứng quy chuẩn thị trường đối tác hay không, từ chất lượng hạt điều đến tiêu chuẩn đồ uống đóng chai. Khi hai bên bàn tới dự án nghiên cứu chung, chương trình trao đổi đào tạo và phòng thí nghiệm trung tâm khoa học – công nghệ thực phẩm, đó là bước chuẩn bị để đưa quan hệ thương mại Việt Nam Argentina ra khỏi vòng quay mua – bán ngắn hạn, hướng tới chuỗi giá trị nông sản và thực phẩm chế biến có khả năng thích ứng với tiêu chuẩn quốc tế lẫn yêu cầu người tiêu dùng mới.
Kết luận: cơ hội mở rộng, thách thức định hình chiến lược
Nhìn tổng thể, giao thương nông sản giữa Việt Nam và Argentina đang bước vào giai đoạn mở rộng với nhiều lớp cơ hội: hạt điều xuất khẩu tìm được thị trường Nam Mỹ tăng trưởng, nông sản Mỹ Latinh và đồ uống như yerba mate Argentina, rượu vang, whisky có cửa vào thị trường Việt Nam, trong khi hợp tác giáo dục nông nghiệp tạo nền tảng khoa học cho chuỗi giá trị dài hạn. Tuy vậy, cả hai phía đều đối mặt thách thức: doanh nghiệp Việt Nam phải hiểu sâu hơn yêu cầu về chất lượng, quy cách và điều kiện thương mại tại Argentina; doanh nghiệp Argentina phải chấp nhận cạnh tranh trong một thị trường Việt Nam đã có kênh phân phối sẵn và tiêu chuẩn nhập khẩu không còn thấp.
Hướng đi hợp lý lúc này không phải là chạy theo mọi cơ hội, mà là chọn phân khúc chiến lược – điều và ngũ cốc chế biến với Việt Nam, đồ uống đặc trưng và nông sản chế biến với Argentina – sau đó dùng các công cụ sẵn có như hội thảo giao thương, chương trình xúc tiến, kết nối đại sứ quán, cùng mạng lưới học thuật VNUA – INTA để “thử – sai” trên quy mô nhỏ rồi mở rộng dần. Nếu hai bên giữ được tư duy hai chiều và sẵn sàng đầu tư vào tri thức cùng chất lượng, thương mại Việt Nam Argentina trong lĩnh vực nông sản và thực phẩm chế biến không chỉ là dòng xuất – nhập, mà có thể trở thành một trục liên kết quan trọng giữa châu Á và Mỹ Latinh trong những năm tới.
