Một quy định đã ban hành, một phương án còn nghiên cứu
Camera phòng thi là hệ thống ghi hình phục vụ giám sát quá trình tổ chức thi, hỗ trợ kiểm tra và xác minh khi có dấu hiệu vi phạm. Cần phân biệt rõ hai thông tin đang được quan tâm: yêu cầu lắp camera cho kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia đã được ban hành, trong khi phương án tương tự cho kỳ thi tốt nghiệp THPT 2027 mới ở bước nghiên cứu.
Ngày 16/10/2026, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 88/2026/TT-BGDĐT, sửa đổi, bổ sung quy chế thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/12/2026. Theo đó, phòng thi, hành lang, phòng bảo quản đề và bài thi cùng phòng làm việc của hội đồng thi phải có hệ thống camera giám sát. Đây là quy định cụ thể cho một kỳ thi riêng, không phải bằng chứng rằng camera đã được áp dụng hoặc đã được quyết định cho kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Ghi hình liên tục, lưu dữ liệu có kiểm soát
Quy định mới đặt ra yêu cầu về cả phạm vi ghi hình lẫn cách bảo vệ dữ liệu. Camera phải ghi liên tục trong quá trình làm việc của hội đồng thi, từ khâu vận chuyển, bàn giao đề đến lúc thí sinh làm bài và niêm phong túi bài thi. Hệ thống kết nối bằng dây trong mạng nội bộ, không kết nối Internet; chỉ người có thẩm quyền được truy cập, còn màn hình theo dõi đặt tại phòng hội đồng thi.
Sau khi hoàn tất giám sát, thiết bị lưu trữ được niêm phong với sự chứng kiến và chữ ký của chủ tịch hội đồng, người quản lý hệ thống và công an, rồi bàn giao để bảo quản tối thiểu 9 tháng. Dữ liệu vì vậy không chỉ nhằm tạo cảm giác có người theo dõi: đây là căn cứ hậu kiểm, giám sát và xử lý vi phạm hoặc vấn đề trong khâu tổ chức.
Với kỳ thi tốt nghiệp THPT, camera chưa phải quy định
Tại hội nghị ngày 29/10 tổng kết kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 và chuẩn bị cho năm 2027, Bộ GDĐT cho biết sẽ rà soát, sửa đổi quy chế dựa trên thực tiễn kỳ thi vừa qua. Bổ sung camera giám sát phòng thi và khu vực thi là một giải pháp đang được nghiên cứu, không phải quy định đã ban hành. Bộ cũng xem xét tăng cường thiết bị quét an ninh cầm tay, kiểm tra chéo, đổi mới cách giám sát và chú trọng lựa chọn, bố trí, quản lý cán bộ.
Lý do cần siết phòng ngừa không thể tách khỏi những sai phạm đã được nêu tại hội nghị, trong đó có vụ việc nghiêm trọng ở điểm thi Trường THPT Chuyên tỉnh Tuyên Quang. Kỳ thi năm 2026 có 1.223.776 thí sinh, tăng 61.642 em so với năm trước, nên bảo đảm giám sát đáng tin cậy là yêu cầu lớn. Tuy vậy, quy mô không thể là lý do để đánh đồng kế hoạch đang bàn với chính sách đã có hiệu lực.
Công nghệ cần đi cùng trách nhiệm con người
Mở rộng camera có thể giúp lưu lại diễn biến, hỗ trợ hậu kiểm và làm rõ vi phạm, nhưng ghi hình không tự ngăn được người có nhiệm vụ cố tình tiếp tay cho gian lận. Chính lãnh đạo Bộ nhấn mạnh công nghệ không thể triệt để chặn sai phạm nếu cán bộ cố tình vi phạm hoặc hỗ trợ vi phạm. Vì thế, kiểm tra chéo, quy trình rõ ràng và xử lý trách nhiệm phải đi cùng thiết bị.
Với học sinh và phụ huynh, thông điệp cần nhớ rất cụ thể: từ 1/12/2026, camera là yêu cầu áp dụng cho kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia; còn ở kỳ thi tốt nghiệp THPT 2027, Bộ mới nghiên cứu khả năng bổ sung giám sát bằng camera cùng các biện pháp khác. Kết luận đúng không phải là mọi phòng thi sắp có camera, mà là cơ quan quản lý đang siết chống gian lận theo hai trạng thái chính sách khác nhau.
