AI không còn là lựa chọn, mà là điều kiện sống còn với doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội
Hệ sinh thái AI cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội là một cách tiếp cận tích hợp, trong đó chính sách, công nghệ, tài chính và thị trường được kết nối thành một mạng lưới hỗ trợ thống nhất, giúp doanh nghiệp ứng dụng trí tuệ nhân tạo gắn với chuyển đổi số doanh nghiệp, đổi mới mô hình quản trị và mở rộng kênh thương mại điện tử để đạt tăng trưởng bền vững. Diễn đàn Kinh tế Thủ đô với chủ đề doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số, do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố tổ chức chiều 31/7, là bước đi cụ thể đầu tiên biến quan điểm đó thành chương trình hành động. Đây không phải một sự kiện giới thiệu công nghệ đơn thuần, mà là tuyên bố chính trị: tăng trưởng hai con số sẽ không đến từ vốn rẻ mà từ năng suất mới nhờ AI.
Trong bối cảnh thành phố đặt mục tiêu chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào vốn sang dựa trên năng suất, đồng thời coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực chủ đạo, việc ưu tiên khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa là lựa chọn hợp lý. Đây là khu vực chiếm tỷ trọng lớn nhưng năng suất còn thấp; nếu bị bỏ lại phía sau trong làn sóng AI, toàn bộ tham vọng kinh tế số của Thủ đô sẽ bị chững lại. Vì vậy, câu hỏi trung tâm không phải “có dùng AI hay không”, mà là “AI giúp doanh nghiệp nhỏ vừa Hà Nội tăng trưởng như thế nào, ở những mắt xích cụ thể nào của chuỗi giá trị?”.
Chiến lược hệ sinh thái: doanh nghiệp là trung tâm, chính sách làm nền, công nghệ là công cụ
Thông điệp quan trọng nhất được lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội nhấn mạnh là: doanh nghiệp phải là trung tâm của hệ sinh thái AI, còn chính sách, công nghệ và tài chính chỉ là điều kiện cần. Luật Thủ đô và các nghị quyết chuyên đề đang được dùng như “khung thể chế linh hoạt” để thiết kế chương trình hỗ trợ sát nhu cầu doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ tư vấn, đào tạo tới chuyển đổi số, với mức hỗ trợ có thể lên tới 100% cho một số nội dung theo quy định của thành phố. Đây là bước tách khỏi tư duy “trợ cấp đồng loạt”, chuyển sang “đầu tư có chọn lọc” vào những dự án AI gắn với bài toán kinh doanh rõ ràng.
Điểm đáng chú ý là Hà Nội không thiếu công nghệ: thành phố đang sở hữu 221 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và gần 11.000 doanh nghiệp công nghệ số. Tuy nhiên, như chính lãnh đạo ngành khoa học – công nghệ thừa nhận, bài toán không nằm ở số lượng nhà cung cấp, mà ở khả năng đưa sản phẩm, giải pháp vào khu vực sản xuất, kinh doanh. Điều đó đòi hỏi một hệ sinh thái AI Việt Nam phiên bản Hà Nội biết đặt doanh nghiệp nhỏ và vừa ở vị trí “khách hàng số một”: mọi chương trình, từ kết nối với viện trường đến các nền tảng số, phải bắt đầu từ chỗ doanh nghiệp đang “chảy máu” nhiều tiền, thời gian và cơ hội nhất.
Diễn đàn Kinh tế Thủ đô: sàn kết nối AI, vốn và thị trường cho SME
Diễn đàn Kinh tế Thủ đô không chỉ là nơi phát biểu chính sách mà thực sự là sàn kết nối khi quy tụ hơn 200 doanh nghiệp và gần 50 đơn vị cung cấp giải pháp AI, phần mềm quản trị, thương mại điện tử, ngân hàng, quỹ đầu tư và logistics. Theo ban tổ chức, đã có gần 300 doanh nghiệp đăng ký tham dự, 68 doanh nghiệp đăng ký kết nối B2B cùng với hàng chục doanh nghiệp công nghệ số giới thiệu giải pháp AI, chuyển đổi số và thương mại điện tử. Đây là mức độ huy động nguồn lực hiếm thấy, cho thấy Hà Nội đang coi việc ứng dụng AI tăng trưởng của doanh nghiệp nhỏ và vừa là trọng tâm chứ không phải “phụ lục” trong chiến lược kinh tế số.
Điểm nhấn không kém phần quan trọng là các thỏa thuận hợp tác giữa Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội với ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và đơn vị đồng hành, được ký ngay tại diễn đàn. Song song, Sở Khoa học và Công nghệ cam kết tiếp nhận nhu cầu từ cơ sở, phân loại theo chính sách, chuyển tới các cơ quan liên quan trong vòng 24 giờ, đồng thời công khai trả lời trên nền tảng iHanoi. Cách làm “chốt việc tại chỗ, theo dõi tới cùng” này cho thấy nỗ lực biến diễn đàn thành chuỗi dự án cụ thể, tránh tình trạng hội thảo kết thúc là mọi cam kết rơi vào im lặng.
Ngân hàng và dữ liệu: hai nút thắt quyết định thành bại của AI trong SME
Nếu chính sách là khung, thì vốn và dữ liệu là hai nút thắt thực tế khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội chùn bước trước AI. Hạn chế về vốn, nhân lực, quy mô khiến họ khó theo đuổi kiểu đầu tư hạ tầng số tốn kém như doanh nghiệp lớn. Vì vậy, những thỏa thuận giữa HANOISME với SHB, BIDV, Nam A Bank và các doanh nghiệp công nghệ về tư vấn vốn lưu động, tín dụng đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ, tài trợ chuỗi cung ứng, ngân hàng số và giải pháp quản trị doanh nghiệp là mảnh ghép tài chính hỗ trợ AI quan trọng. Hiệp hội còn tham gia chuẩn hóa hồ sơ vay, phân loại doanh nghiệp theo nhu cầu và năng lực tài chính, theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ để thu hẹp khoảng cách với nguồn lực hỗ trợ.
Ở chiều dữ liệu, lãnh đạo hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội nhấn mạnh: “Dữ liệu chính là nhiên liệu của AI. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông và bảo đảm ‘đúng, đủ, sạch, sống’, AI mới có thể phát huy hiệu quả trong phân tích thị trường, dự báo nhu cầu, tối ưu chuỗi cung ứng và hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định chính xác hơn”. Điều này cho thấy, nếu doanh nghiệp chỉ dừng ở mức “sử dụng vài công cụ AI lẻ tẻ” mà không cải tổ quy trình, quản trị và chuẩn hóa dữ liệu, thì không thể chuyển từ “sử dụng công nghệ” sang “tăng trưởng nhờ công nghệ”. Nói cách khác, ngân hàng phải “mở khóa” vốn, còn doanh nghiệp phải “mở khóa” dữ liệu thì ứng dụng AI tăng trưởng mới có đất để sống.
Từ diễn đàn tới thực thi: 100 ngày để chứng minh AI không chỉ là khẩu hiệu
Hà Nội không giấu tham vọng biến diễn đàn thành điểm khởi đầu của một chu trình thực thi ngắn nhưng dồn dập. Nằm trong kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số của thành phố, diễn đàn được thiết kế như “điểm bấm” khởi động chuỗi kết nối giữa doanh nghiệp với công nghệ, nguồn vốn và thị trường. Sau sự kiện, nhu cầu của doanh nghiệp sẽ được tổng hợp, phân loại, kết nối với viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ, ngân hàng và quỹ đầu tư; kết quả hỗ trợ sẽ được theo dõi sau 30, 60 và 100 ngày để bảo đảm cam kết biến thành dự án và hiệu quả thực tế.
Lộ trình này không dừng lại ở một diễn đàn. Dự kiến, ngày 21-8-2026, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội sẽ tổ chức diễn đàn kinh tế tiếp theo để rà soát tiến độ cam kết, tiếp tục kết nối doanh nghiệp với công nghệ, AI, tín dụng, thương mại điện tử, chuỗi cung ứng và thị trường. Cách “đặt doanh nghiệp nhỏ vừa Hà Nội vào guồng theo dõi định kỳ” cho thấy thành phố muốn biến hệ sinh thái AI Việt Nam tại Hà Nội thành một cơ chế học tập liên tục. Nếu các mắt xích chính sách – công nghệ – tài chính – thị trường được giữ đồng bộ, chuyển đổi số doanh nghiệp không chỉ là khẩu hiệu, mà là con đường khả thi để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiến tới tăng trưởng hai con số.
