Triển lãm ảnh Cần Thơ: khi lịch sử bước ra khỏi trang sách
Triển lãm ảnh Cần Thơ với chuyên đề “Miền Nam nhớ mãi ơn Người” và trưng bày “Văn hóa các dân tộc Việt Nam - Thống nhất trong đa dạng” là chuỗi hoạt động văn hóa kết nối ký ức Cách mạng tháng Tám, Quốc khánh 2/9 với hiện tại, thông qua 136 bức ảnh về Miền Nam và hơn 250 tư liệu, hiện vật về bản sắc các dân tộc, giúp công chúng cảm nhận lịch sử và di sản không phải là khái niệm xa vời mà là trải nghiệm trực tiếp trước mắt.
Điều đáng nói ở sự kiện này không phải số lượng ảnh hay hiện vật, mà là cách Cần Thơ biến một triển lãm thành lời khẳng định: lịch sử và văn hóa nếu không được kể lại bằng những hình ảnh sống động sẽ dễ bị lớp bụi lãng quên phủ lên. Sáng 26/8, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ tổ chức khai mạc triển lãm ảnh chuyên đề “Miền Nam nhớ mãi ơn Người” tại công viên Tao Đàn, đồng thời mở trưng bày “Văn hóa các dân tộc Việt Nam - Thống nhất trong đa dạng” tại Bảo tàng thành phố, nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh.
136 khoảnh khắc lịch sử Miền Nam: lòng tri ân qua ống kính
Triển lãm ảnh chuyên đề “Miền Nam nhớ mãi ơn Người” gồm 136 hình ảnh, tư liệu, chia thành 5 chủ đề: từ “Sài Gòn - Gia Định những năm 1910 khi Nguyễn Tất Thành đến và ra đi tìm đường cứu nước” đến “Người đi tìm hình của nước”, “Miền Nam trong trái tim Người”, “Thành phố Hồ Chí Minh sáng mãi tên Người” và “Tấm lòng người dân Cần Thơ đối với Bác Hồ”. Đây là cấu trúc nội dung có chủ ý: dẫn người xem đi từ bước chân đầu tiên của Nguyễn Tất Thành đến Nam Bộ, tới hành trình ra đi cứu nước, rồi quay trở lại với tình cảm hai chiều giữa Bác và đồng bào Miền Nam.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ, triển lãm này là “nhịp cầu nối quá khứ hào hùng với hiện tại phát triển”, đồng thời góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và khát vọng “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Ở đây, mỗi bức ảnh về di sản Miền Nam không chỉ là một khoảnh khắc lịch sử được đóng khung, mà là lời nhắc rằng sự bình yên hôm nay được đánh đổi từ quyết tâm và máu xương của nhiều thế hệ.
Văn hóa dân tộc Việt Nam: thống nhất trong đa dạng, nhìn từ Cần Thơ
Nếu khu ảnh ngoài trời kể câu chuyện lịch sử, thì không gian trưng bày “Văn hóa các dân tộc Việt Nam - Thống nhất trong đa dạng” bên trong bảo tàng lại mở ra chiều sâu văn hóa. Hơn 250 hình ảnh, hiện vật, tư liệu về văn hóa vật chất, văn hóa tinh thần, trang phục, nhạc cụ, lễ hội, nghi lễ, trò chơi dân gian và nhiều giá trị đặc sắc khác được trưng bày theo 3 chủ đề: tổng quan về văn hóa các dân tộc Việt Nam, bản sắc văn hóa các dân tộc, và bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc.
Chọn thông điệp “thống nhất trong đa dạng”, Cần Thơ gửi đi một quan điểm rõ ràng: văn hóa dân tộc Việt Nam không phải bức tranh đồng màu, mà là tấm thổ cẩm nhiều hoa văn nhưng bền chặt trong cùng một sợi chỉ đoàn kết. Trưng bày do Bảo tàng thành phố Cần Thơ phối hợp với Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện, khẳng định sức sống của khối đại đoàn kết dân tộc và nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm bảo tồn bản sắc trong thời kỳ hội nhập.
Từ Cách mạng tháng Tám đến lớp học hôm nay: giáo dục qua trải nghiệm
Triển lãm lần này không được tổ chức trong khoảng thời gian ngẫu nhiên. Nó gắn với những khoảnh khắc lịch sử trọng đại: Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám 1945, Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình và cuộc mít tinh, giành chính quyền của hơn 20.000 đồng bào Cần Thơ tại Sân banh Cần Thơ ngày 26/8/1945. Khi những sự kiện này được kể lại bằng ảnh, lịch sử trở nên cụ thể, gần hơn với công chúng – nhất là thế hệ trẻ vốn dễ bị cuốn vào thế giới số.
Chia sẻ của em Trần Lê Đình Khôi, học sinh Trường Trung học phổ thông Châu Văn Liêm, là minh chứng: với các em, triển lãm không chỉ là tài liệu lịch sử mà còn là lời nhắc phải học tập chăm chỉ để đền đáp công lao cha ông. Đây là cách giáo dục hiệu quả hơn bất kỳ bài học khô khan nào: để người trẻ “thấy” được khoảnh khắc lịch sử và di sản Miền Nam, từ đó tự đặt câu hỏi mình sẽ làm gì cho đất nước.
Kết luận: Cần những triển lãm để không quên mình là ai
Từ góc nhìn người xem, triển lãm ảnh Cần Thơ lần này đáng được coi là một “lớp học mở” về lịch sử và văn hóa: ngoài trời là dòng chảy cách mạng, trong bảo tàng là sắc màu văn hóa dân tộc Việt Nam. Hai không gian đối thoại với nhau, tạo nên một trải nghiệm trọn vẹn về quá khứ và bản sắc.
Khi phố xá ngày càng hiện đại, những sự kiện như “Miền Nam nhớ mãi ơn Người” và “Văn hóa các dân tộc Việt Nam - Thống nhất trong đa dạng” là lời nhắc kiên định rằng chúng ta chỉ có thể đi xa trong hội nhập nếu bước đi trên nền tảng di sản của mình. Giữ ký ức lịch sử, trân trọng di sản Miền Nam và bản sắc các dân tộc không phải là chuyện của riêng bảo tàng hay cơ quan văn hóa, mà là lựa chọn của mỗi công dân khi quyết định có bước vào những không gian như thế này hay quay lưng đi.
