Công bố là điểm khởi đầu, không phải đích đến
Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025–2050, tầm nhìn 100 năm, là khung định hướng phát triển không gian và các lĩnh vực của toàn thành phố trong nhiều thập niên tới. UBND TP.HCM dự kiến công bố đồ án vào sáng 16/11/2026, sau khi HĐND thành phố thông qua ngày 30/10 và Chủ tịch UBND phê duyệt ngày 31/10. Ngày 11/11, thành phố ban hành kế hoạch tổ chức công bố; trước đó, cuộc họp triển khai do Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được chủ trì đã diễn ra ngày 5/11.
Trình tự này cho thấy lễ công bố đánh dấu một bước chuyển về quản trị, chứ chưa đồng nghĩa mọi chi tiết đã sẵn sàng để áp dụng tại từng khu vực. Giá trị của quy hoạch tầm nhìn 100 năm sẽ phụ thuộc vào việc các định hướng lớn được chuyển thành hồ sơ, bản đồ và quy hoạch cấp dưới nhất quán. Vì vậy, người dân và doanh nghiệp nên nhìn ngày 16/11 như mốc mở đầu cho quá trình cụ thể hóa, không phải thời điểm có thể xem toàn bộ thông tin địa điểm, tuyến hạ tầng và dự án đã hoàn chỉnh.
Mốc 31/12/2026 mới là bài kiểm tra về bản đồ
Sau ngày công bố, nhiệm vụ gần nhất là rà soát và cập nhật hồ sơ. Thành phố yêu cầu hoàn tất hồ sơ và bản đồ quy hoạch chậm nhất ngày 31/12/2026. Khoảng thời gian từ hội nghị công bố đến hạn cuối chỉ hơn một tháng, nên tiến độ này đòi hỏi các sở, ngành xử lý song song thay vì chờ từng phần việc hoàn tất theo tuần tự. Thành phố yêu cầu nội dung nào xong thì báo cáo, trình xem xét nội dung đó; các lĩnh vực cấp nước, thoát nước, giao thông, năng lượng và hạ tầng kỹ thuật cần được rà soát, thống nhất từng bước.
Sở Quy hoạch - Kiến trúc được giao chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan để cập nhật hướng tuyến, quy mô, vị trí công trình và dự án theo từng lĩnh vực. Bản đồ quy hoạch TP.HCM vì thế là sản phẩm cần theo dõi sát sau lễ công bố: tính hữu ích của nó nằm ở mức độ rõ ràng, đồng bộ và khả năng đối chiếu với các định hướng đã được duyệt. Hồ sơ công bố gồm thuyết minh, quy định quản lý, bản đồ, bản vẽ, sơ đồ, tài liệu và dữ liệu điện tử; thành phố cũng công khai nội dung tiếp thu, giải trình ý kiến.
Quy hoạch cấp dưới phải nối được với đời sống
Quy mô của đồ án khiến việc phối hợp giữa các địa bàn trở thành yêu cầu thực tế, không chỉ là nguyên tắc trên giấy. Quy hoạch được lập trên toàn bộ địa giới hành chính khoảng 6.772,59 km², gồm 168 xã, phường và đặc khu. Đề xuất hiện nay là tổ chức lập quy hoạch phân khu cho 33 khu vực đô thị; khu vực nông thôn sẽ lập quy hoạch chung cấp xã hoặc liên xã. Thành phố yêu cầu quy hoạch phân khu được tổ chức ở cấp thành phố để tránh cách làm riêng lẻ gây đứt kết nối giao thông, trường học và công trình công cộng.
Đây là phần người dân nên quan tâm hơn những khẩu hiệu về tầm nhìn xa: quy hoạch cấp dưới có thể quyết định các tiện ích, mạng lưới giao thông và không gian công cộng được bố trí ra sao. Dân số dự báo tăng từ khoảng 18 triệu người năm 2030 lên 25 triệu năm 2045 và hơn 27 triệu năm 2050. Khi áp lực dân số tăng, sự liên kết giữa các khu vực sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận dịch vụ và hạ tầng. Một tấm bản đồ đầy đủ nhưng thiếu phối hợp giữa các quy hoạch vẫn chưa đủ để bảo đảm phát triển cân đối.
Theo dõi tiếp các quy hoạch chuyên ngành
Mốc tiếp theo sau khi hoàn thiện hồ sơ, bản đồ là các quy hoạch chuyên ngành, với mục tiêu phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/6/2027. Danh mục cần triển khai gồm không gian ngầm, không gian tầm thấp, hạ tầng kỹ thuật, giao thông đường bộ và đường sắt, cấp nước, thoát nước, xử lý chất thải, nghĩa trang và năng lượng. Thành phố dự kiến chọn đơn vị tư vấn có kinh nghiệm chuyên sâu cho những lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn cao; đồng thời lập Tổ triển khai để điều phối, đôn đốc các nhiệm vụ sau khi quy hoạch tổng thể được phê duyệt.
Các cột mốc vì thế tạo thành một chuỗi có thể kiểm chứng: công bố ngày 16/11, cập nhật hồ sơ và bản đồ trước 31/12/2026, rồi hoàn thiện quy hoạch chuyên ngành trước 30/6/2027. Theo dõi tiến độ ở từng chặng sẽ hữu ích hơn việc chỉ chú ý đến ngày ra mắt đồ án. Kết luận cần giữ rõ: quy hoạch TP.HCM chỉ trở thành công cụ phát triển khi định hướng dài hạn được chuyển thành bản đồ cụ thể, có sự phối hợp liên ngành và đủ chi tiết để các cấp triển khai nhất quán.
