Vóc dáng khỏe không phải lá chắn tuyệt đối
Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ trong gan, có thể liên quan đến chế độ ăn dư năng lượng chứ không chỉ đến rượu bia, thừa cân hay ít vận động. Một người đàn ông 48 tuổi thường xuyên tập thể thao, không thừa cân và hiếm khi uống rượu vẫn được phát hiện mắc gan nhiễm mỡ độ 3 trong lần khám sức khỏe định kỳ. Trường hợp này nhắc chúng ta đừng lấy vẻ ngoài hay thói quen tập luyện làm căn cứ duy nhất để yên tâm về sức khỏe gan. Lối sống có nhiều điểm tích cực vẫn có thể đi kèm một nguy cơ bị bỏ qua: lượng đường nạp vào mỗi ngày. Đặc biệt, thức uống được xem là có lợi vì làm từ trái cây không mặc nhiên phù hợp để uống thay nước lọc.
Đáng chú ý, người đàn ông có thói quen uống khoảng 2–3 lít nước cam mỗi ngày, gần như thay hoàn toàn nước lọc bằng loại nước này. Đây là một lượng lớn, nhưng không thể từ một ca bệnh mà kết luận nước cam là nguyên nhân duy nhất gây bệnh ở mọi người. Bài học thiết thực hơn là cần tính cả đồ uống vào chế độ ăn, thay vì chỉ để ý rượu bia, cân nặng hoặc số buổi tập.
Nước ép khác trái cây nguyên quả
Nước ép có thể khiến đường từ trái cây được tiêu thụ nhanh và nhiều hơn so với ăn nguyên quả. Tùy cách chế biến, lượng chất xơ trong nước ép cũng có thể giảm đáng kể. Vì vậy, quan niệm “làm từ trái cây thì uống thoải mái” dễ biến một lựa chọn tưởng lành mạnh thành nguồn nạp đường đáng kể.
Theo bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, đường fructose trong trái cây chủ yếu được chuyển hóa tại gan. Khi tiêu thụ quá nhiều, đặc biệt qua nước ép, fructose có thể thúc đẩy tổng hợp chất béo, làm tăng triglyceride và khiến mỡ tích tụ trong gan. Đây là lý do đồ uống có đường, kể cả loại có đường tự nhiên, cần được tính đến khi đánh giá nguy cơ gan nhiễm mỡ. Điều đó không có nghĩa phải loại bỏ hoàn toàn nước ép, mà là không nên xem nước ép như nước giải khát dùng không giới hạn.
Đừng chờ có triệu chứng mới quan tâm đến gan
Rượu bia không phải yếu tố duy nhất: chế độ ăn dư năng lượng và việc thường xuyên dùng đồ uống có đường cũng có thể làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ. Cân nặng bình thường, thể lực tốt hay tập đều không đủ để khẳng định gan hoàn toàn khỏe mạnh. Vì thế, khám sức khỏe định kỳ có giá trị ở chỗ giúp phát hiện vấn đề mà cảm nhận chủ quan hoặc vóc dáng không nói lên được.
Khi giải khát, hãy ưu tiên nước lọc; ăn trái cây nguyên quả thay vì uống nước ép thường xuyên và kiểm soát khẩu phần. Nếu kết quả kiểm tra cho thấy gan nhiễm mỡ, đừng tự kết luận nguyên nhân chỉ từ một món ăn hay thức uống, cũng đừng tự điều trị. Hãy trao đổi với bác sĩ để được đánh giá tình trạng cụ thể và hướng xử trí phù hợp. Một thói quen có vẻ tốt không thay thế được việc kiểm tra sức khỏe, và một ca bệnh cũng không đủ để tự chẩn đoán cho người khác.
