‘Primetime’: Cái máy chém thời truyền hình thực tế
‘Primetime’ là một phim châm biếm truyền thông dùng câu chuyện hư cấu quanh chương trình Mỹ ‘To Catch a Predator’ để phơi bày cách truyền hình hiện đại biến việc bêu riếu và nhục mạ công khai thành trò giải trí, đồng thời làm khán giả trở thành đồng phạm trong quá trình thương mại hóa nỗi bất hạnh của người khác. Robert Pattinson Primetime vào vai Chris Hansen, một người dẫn chương trình thời sự kiểu Mỹ ám ảnh với rating hơn là đạo đức, mở miệng bằng câu tuyên bố lạnh gáy: ngày xưa mỗi thị trấn văn minh đều có một cột bêu tội, còn giờ thì mỗi nhà đều có một chiếc TV – và hắn đang xuất hiện trên đó. Câu nói ấy là tôn chỉ của bộ phim: truyền hình đã thay thế pháp đình bằng sân khấu, và Hansen chính là đao phủ mặc vest.
Chris Hansen: Nhân vật truyền hình vừa cuốn hút vừa thối rữa
Pattinson xây dựng Chris Hansen như hiện thân hoàn hảo của văn hóa truyền hình hiện đại: kịch tính, ám ảnh tai tiếng và vô cảm trước con người phía sau scandal. Anh bắt chước chính xác ngữ điệu của Hansen đời thực, đồng thời nhấn mạnh chất "camp" hoảng loạn vốn là đặc trưng của bản tin Mỹ, khiến người dẫn chương trình vừa lố bịch vừa khó rời mắt. Trước giờ lên sóng, Hansen đọc lại đoạn chat của các "con mồi" như đọc Shakespeare, biến những câu chữ bệ rạc trên mạng thành chất liệu nghệ thuật biểu diễn riêng cho mình. A24 film mới này dùng Chris Hansen character để hỏi ngược: khi người dẫn chương trình say mê biến mỗi kẻ lệch lạc thành một tiết mục, anh ta còn là nhà báo hay đã trở thành nghệ sĩ độc thoại trên xác người khác?
Phim châm biếm truyền thông hay lễ hội bêu riếu tập thể?
Cốt lõi của ‘Primetime’ là một phát hiện khó chịu: chương trình được quảng bá như điều tra vì lợi ích công chúng về lạm dụng trẻ em, nhưng thực chất chỉ là những cú "sting" truyền hình u ám được đóng gói như sản phẩm giải trí cao cấp. Khi nhà đài thăng chương trình lên khung giờ đối đầu với ‘Lost’, áp lực câu giờ và tạo bất ngờ ngay lập tức biến săn lùng tội phạm tình dục thành một cuộc đua kịch bản với gấu Bắc Cực và những "con cá voi" rating. Theo một bài viết năm 2007 về kết cục rùng rợn của chương trình gốc, bộ phim cho thấy sự nhập nhằng giữa điều tra và giải trí đã trở thành thứ ô nhiễm đạo đức lan ra mọi phía: từ người dẫn, nhà sản xuất tới diễn viên đóng vai nhử mồi và cả khán giả ngồi nhà.
Khán giả: Những kẻ đồng phạm ngồi trên ghế sofa
Điểm sắc bén nhất của ‘Primetime’ là cách phim biến khán giả thành đối tượng bị chất vấn ngang hàng với các kẻ biến thái bị giăng bẫy. Khi những màn săn lùng trên truyền hình được gắn nhãn "vì công chúng" và bao bọc bằng ngôn ngữ đạo đức, người xem dễ dàng tin mình đang tham gia vào cuộc chiến chống tội ác, trong khi thực tế là đang thưởng thức một chương trình giải trí được dựng cho gay cấn. Câu hỏi Hansen hay ném ra – "Nếu tôi không ở đây thì chuyện gì sẽ xảy ra?" – được phim cố tình bỏ lửng. Bằng cách đó, A24 film mới buộc chúng ta tự hỏi: phải chăng chính sự thèm khát chứng kiến cú ngã của người khác đã khiến truyền hình sản xuất thêm tội ác để có nội dung, biến mọi người xem thành nguồn cầu nuôi sống ngành công nghiệp làm nhục công khai?
Pattinson và tham vọng vạch mặt đạo đức giả của văn hóa truyền hình
Dù một số ý kiến chê ‘Primetime’ rơi rớt nhịp ở hồi cuối và hơi lỏng tay khi kết thúc, vai diễn của Pattinson vẫn là lý do lớn nhất khiến bộ phim đáng xem. Anh thể hiện trọn vẹn sức hút gần như thôi miên của một ngôi sao truyền hình, đồng thời bộc lộ lớp đạo đức mục ruỗng bên dưới – kiểu người sẵn sàng kiếm lợi từ nỗi ô nhục của kẻ khác miễn là camera vẫn chạy và rating vẫn tăng. Với nền thẩm mỹ màn hình cũ kỹ, màu sắc gắt và những cú cận cảnh méo mó gợi nhớ các bản tin đời trước, đạo diễn Lance Oppenheim biến câu chuyện về ‘To Catch a Predator’ thành cơn ác mộng cathode-ray về văn hóa truyền hình hiện đại. Kết luận không dễ nuốt: trong thời đại true-crime và giải trí bạo liệt, đường ranh giữa nhà báo và kẻ săn mồi đã mờ đi đến mức đáng sợ – và Pattinson, trong ‘Primetime’, buộc chúng ta phải nhìn thẳng vào vùng mờ đó.
