Chiến dịch cao điểm, hành động cần bắt đầu từ mỗi nhà
Chiến dịch phòng sốt xuất huyết và tay chân miệng là đợt huy động y tế, chính quyền và cộng đồng cùng ngăn dịch lan rộng bằng giám sát, xử lý điểm nguy cơ và thực hành phòng bệnh thường xuyên. Ngày 31/10, Sở Y tế TP.HCM phát động chiến dịch cao điểm trong bối cảnh số ca mắc tăng và được dự báo còn tăng vào những tháng cuối năm. Đây là phản ứng cần thiết, nhưng một lễ phát động sẽ không đủ nếu việc kiểm tra nơi sinh sản của muỗi hay vệ sinh đồ dùng trẻ em chỉ diễn ra trong vài ngày.
Thành phố ghi nhận hơn 42.500 ca sốt xuất huyết trong 10 tháng, với 11 trường hợp tử vong; số ca đang tăng trở lại. Tay chân miệng có hơn 44.000 ca, tăng hơn 65% so với cùng kỳ năm trước, cùng 5 trường hợp tử vong và hơn 1.600 ổ dịch. Riêng tuần gần nhất được thống kê, số ca nghi mắc sốt xuất huyết gần 1.800, cao hơn gần 10% so với mức trung bình tháng trước. Những con số này khiến việc coi mùa mưa và cuối năm là giai đoạn phải tăng cảnh giác trở thành yêu cầu thực tế, không phải lời kêu gọi chung chung.
Phòng sốt xuất huyết: xử lý nơi muỗi đẻ trứng
Để phòng sốt xuất huyết, trọng tâm ở mỗi hộ gia đình là không để nước đọng thành nơi sinh sản của muỗi. Ít nhất mỗi tuần một lần, hãy kiểm tra các dụng cụ chứa nước; súc rửa và đậy kín lu, khạp, bồn chứa; loại bỏ chai lọ, vật phế thải có thể đọng nước; đồng thời diệt lăng quăng và giữ vệ sinh khu vực sống. Việc lặp lại đều đặn quan trọng hơn một đợt tổng vệ sinh rồi bỏ quên.
Phun hóa chất không thể thay thế việc diệt lăng quăng. Ngành y tế lưu ý hóa chất phải được sử dụng đúng chỉ định chuyên môn, đúng đối tượng và quy trình; người dân không nên tự phun tràn lan hoặc xem đó là giải pháp duy nhất. Chính quyền và ngành y tế tại các phường, xã, đặc khu được yêu cầu ra quân vệ sinh môi trường, kiểm tra và xử lý điểm nguy cơ, ổ dịch đang hoạt động trên địa bàn. Người dân có thể phối hợp bằng cách báo các điểm đọng nước khó xử lý, thay vì chờ lực lượng chuyên môn tự phát hiện.
Phòng tay chân miệng: ưu tiên vệ sinh và phát hiện sớm
Phòng tay chân miệng đòi hỏi cách làm khác với kiểm soát muỗi: duy trì vệ sinh tay, đồ vật và bề mặt trẻ thường chạm vào. Rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước sạch, nhất là trước khi ăn, trước khi chế biến thức ăn và sau khi chăm sóc hoặc vệ sinh cho trẻ; thường xuyên làm sạch đồ chơi, vật dụng và các bề mặt tiếp xúc. Những việc nhỏ này cần thành nếp trong gia đình, thay vì chỉ làm khi nghe tin có ổ dịch.
Nhà trẻ, trường mầm non và cơ sở chăm sóc trẻ cần theo dõi sức khỏe trẻ mỗi ngày, vệ sinh và khử khuẩn lớp học, sàn nhà, bàn ghế, đồ chơi; khi nghi trẻ mắc bệnh, cần thông báo cơ sở y tế để được hướng dẫn xử lý. Thành phố ghi nhận virus EV71, chủng có thể gây biến chứng nặng, nên việc nhận biết sớm và phối hợp giữa phụ huynh, nhà trường, y tế không thể bị xem nhẹ. Khi trẻ có dấu hiệu nghi mắc bệnh, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá, không tự chẩn đoán hoặc trì hoãn việc tìm tư vấn.
Chiến dịch chỉ có ý nghĩa khi thành thói quen
Ngay sau lễ phát động, năm xe loa tuyên truyền lưu động đi qua các tuyến đường chính ở phường Dĩ An, còn các đoàn công tác khảo sát và hướng dẫn xử lý điểm nguy cơ. Hoạt động hưởng ứng sẽ được đẩy mạnh tại các phường, xã và đặc khu trên toàn thành phố, gồm tổng vệ sinh môi trường, kiểm tra điểm nguy cơ và xử lý ổ dịch đang hoạt động. Đây là bước cần thiết để đưa thông tin và hỗ trợ đến khu dân cư, nhưng kết quả lâu dài phụ thuộc vào việc giám sát có liên tục và người dân có duy trì hành động sau đợt cao điểm hay không.
Với dịch bệnh mùa mưa, không có một biện pháp đơn lẻ nào bảo vệ được cả cộng đồng: kiểm soát muỗi cần loại bỏ nơi đọng nước, còn hạn chế tay chân miệng cần rửa tay, vệ sinh vật dụng và phát hiện trẻ nghi mắc kịp thời. Mỗi gia đình nên dành một thời điểm cố định hằng tuần để kiểm tra nhà cửa, đồng thời duy trì vệ sinh hằng ngày. Chiến dịch sẽ chỉ thực sự ngăn dịch bùng phát và lan rộng nếu những việc ấy tiếp tục sau khi xe tuyên truyền rời phố.
