Đợt cao điểm là lời cảnh báo, không phải thủ tục
Chiến dịch cao điểm phòng, chống sốt xuất huyết và tay chân miệng là nỗ lực phối hợp giữa chính quyền, ngành y tế và người dân nhằm phát hiện sớm nguy cơ, xử lý ổ dịch và ngăn lây lan trong cộng đồng. Sáng 31/10/2026, Sở Y tế TP.HCM phối hợp UBND phường Dĩ An phát động chiến dịch, trong bối cảnh cả hai bệnh đều diễn biến đáng lo ngại. Đây không nên chỉ là một buổi mít tinh hay vài ngày ra quân: hiệu quả phụ thuộc vào việc duy trì giám sát, vệ sinh và phòng bệnh sau khi đoàn công tác rời địa bàn. Với quy mô ca mắc và số tử vong đã ghi nhận, chậm trễ ở cấp hộ gia đình hay cơ sở chăm sóc trẻ đều có thể khiến nguy cơ trong cộng đồng tăng thêm.
Đến tuần 43 năm 2026, thành phố ghi nhận hơn 42.500 ca sốt xuất huyết Dengue, trong đó có 11 trường hợp tử vong; tay chân miệng có hơn 44.000 ca, tăng hơn 65% so với cùng kỳ, cùng 5 trường hợp tử vong và hơn 1.600 ổ dịch. Các con số ấy khiến việc phòng sốt xuất huyết và phòng tay chân miệng trở thành trách nhiệm thường nhật, không phải lựa chọn chỉ dành cho lúc dịch bùng lên.
Nguy cơ kép đòi hỏi phản ứng đúng trọng tâm
Sốt xuất huyết đang có xu hướng tăng trở lại trong những tuần gần đây, trong khi mùa mưa vẫn còn tạo điều kiện để nguy cơ tiếp tục gia tăng. Với tay chân miệng, sự lưu hành của vi rút EV71 có thể dẫn đến biến chứng nặng; số ca mắc tăng tại trường mầm non và nhóm trẻ càng khiến việc phát hiện sớm trở nên cấp thiết. Bởi vậy, ngành y tế không thể chỉ chờ bệnh viện tiếp nhận ca nặng. Giám sát dịch tễ, nhận diện ca bệnh và xử lý ổ dịch từ sớm phải đi cùng hướng dẫn cụ thể để gia đình, trường học biết cần làm gì.
Biện pháp phải phù hợp với từng bệnh. Diệt muỗi, diệt lăng quăng và loại bỏ nơi muỗi sinh sản mới là cách phòng sốt xuất huyết có tính căn cơ; phun hóa chất chỉ được thực hiện đúng chỉ định, đúng đối tượng và quy trình, không phun tràn lan hay thay thế việc diệt lăng quăng. Với tay chân miệng, rửa tay bằng xà phòng, vệ sinh đồ chơi và khử khuẩn các bề mặt trẻ thường chạm tới cần được duy trì tại gia đình lẫn cơ sở giáo dục.
Huy động lực lượng, bắt đầu từ việc làm hằng tuần
Thành phố đã huy động chính quyền địa phương, ngành y tế, các đoàn thể và cộng tác viên sức khỏe cộng đồng; thông điệp của chiến dịch là kiểm soát dịch bệnh bằng sức mạnh tổng hợp, đặc biệt để bảo vệ trẻ em. Ngay sau lễ phát động, năm xe loa tuyên truyền lưu động đi qua các tuyến đường trọng điểm, khu dân cư, khu nhà trọ công nhân và chợ. Các đoàn công tác đồng thời khảo sát điểm nguy cơ tại khu phố Thắng Lợi 2 và kiểm tra vệ sinh, khử khuẩn, điều kiện rửa tay, theo dõi sức khỏe trẻ tại Trường Mầm non Thống Nhất. Đây là bước đi thiết thực, nhưng giá trị của nó phải được đo bằng những nguy cơ được xử lý và sự chủ động được duy trì.
Người dân có thể góp phần ngay trong sinh hoạt thường ngày: mỗi tuần kiểm tra dụng cụ chứa nước, súc rửa và đậy kín lu, khạp, bồn; bỏ chai lọ, vật phế thải có thể đọng nước và diệt lăng quăng. Người chăm sóc trẻ cần rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, chế biến thức ăn và sau khi chăm sóc trẻ; làm sạch đồ chơi, vật dụng và bề mặt tiếp xúc. Khi trẻ có dấu hiệu nghi mắc bệnh, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, tư vấn và xử trí kịp thời, không tự ý điều trị hay cho trẻ tiếp tục đến trường khi chưa bảo đảm an toàn theo hướng dẫn chuyên môn.
Hiệu quả phụ thuộc vào sự liên tục
Chiến dịch chỉ có thể kiểm soát dịch bệnh TP.HCM nếu việc ra quân chuyển thành nếp làm đều đặn: chính quyền phân công rõ trách nhiệm, kiểm tra các điểm nguy cơ và xử lý đến nơi đến chốn; ngành y tế tiếp tục giám sát, phát hiện ca bệnh sớm; trường học phối hợp sát với phụ huynh. Người dân cũng cần coi việc dọn nơi đọng nước, rửa tay và vệ sinh đồ dùng của trẻ là việc thường xuyên, không đợi loa tuyên truyền nhắc mới làm. Tuyên truyền có thể khởi động hành động, nhưng chính sự lặp lại mới ngăn nguy cơ tái phát.
Sốt xuất huyết và tay chân miệng đang tạo áp lực rõ ràng lên cộng đồng, nhất là trẻ nhỏ. TP.HCM đã phát động chiến dịch và triển khai tuyên truyền, khảo sát, kiểm tra tại địa bàn; bước tiếp theo là giữ nhịp phối hợp và xử lý nguy cơ liên tục. Khi chính quyền, cơ sở y tế, trường học và từng gia đình cùng làm đúng phần việc của mình, chiến dịch mới có cơ hội chuyển từ lời kêu gọi thành hàng rào bảo vệ sức khỏe thực chất.
