Thoát nạn nhanh quan trọng hơn giữ đồ
Kỹ năng thoát nạn khi có cháy là những hành động cần thiết giúp học sinh rời khỏi khu vực nguy hiểm an toàn, gồm báo động, nghe hướng dẫn, tránh khói và chọn lối thoát phù hợp. Khi trường học báo cháy, điều cần làm trước tiên không phải là thu dọn bàn học mà là di chuyển theo chỉ dẫn.
Vụ cháy tại Trường THCS Kim Liên ở Hà Nội ngày 5/11 cho thấy nguy cơ của cháy trường học không thể xem nhẹ: một người tử vong. Tin báo được tiếp nhận vào khoảng 12h18; lực lượng chức năng điều động 7 xe chữa cháy, 1 xe chỉ huy và hơn 60 cán bộ, chiến sĩ. Đám cháy được khống chế lúc 12h40 và dập tắt hoàn toàn khoảng 13h. Những con số ấy nhắc rằng tình huống có thể diễn biến nhanh, nên từng giây sơ tán đều đáng giá.
Thông điệp cần nhớ rất rõ: nghe thầy cô hoặc lực lượng chức năng hô sơ tán thì đi ngay, không quay lại lấy cặp, điện thoại hay sách vở. An toàn phòng cháy bắt đầu từ việc mỗi học sinh biết ưu tiên tính mạng và làm theo phương án đã được hướng dẫn.
Vì sao phải bỏ lại cặp sách?
Một học sinh kể rằng em nghe tiếng nổ, ngửi thấy mùi khét rồi thấy cô giáo và bác bảo vệ chạy dọc hành lang hô sơ tán. Em vội gom sách vở vào ba lô trước khi kéo bạn ra ngoài; trên đường thoát, học sinh chen chúc và một số bạn bị ngã. Diễn biến này cho thấy phản xạ thu dọn đồ, dù có vẻ chỉ mất vài giây, có thể làm cả lớp chậm lại.
Dừng lại lấy đồ làm mất thời gian trong lúc khói, lửa có thể lan; mang cặp nặng hoặc vật cồng kềnh còn khiến người đeo di chuyển chậm, nhất là ở cửa hẹp và cầu thang, đồng thời cản trở những người phía sau. Bỏ lại tài sản không phải là phản ứng thái quá mà là lựa chọn đúng khi cần sơ tán học sinh nhanh chóng.
Vì vậy, khi nghe lệnh sơ tán, hãy để nguyên đồ trên bàn, nhường lối và đi theo hướng dẫn. Không quay lại lớp sau khi đã ra ngoài; việc tìm kiếm đồ đạc thuộc về người có trách nhiệm và chỉ được thực hiện khi khu vực an toàn.
Sáu kỹ năng học sinh cần nhớ
- Giữ bình tĩnh, hô hoán báo động và báo ngay cho giáo viên, nhân viên nhà trường hoặc người lớn. Có thể gọi 114 khi có thể; không chạy lung tung, chen lấn hay tự lao vào đám cháy.
- Khi có khói, cúi thấp người hoặc bò sát sàn để hạn chế hít khói nóng và khí độc. Nếu khăn hay vải ướt ở ngay bên cạnh, có thể dùng che mũi miệng, nhưng đừng mất thời gian đi tìm.
- Đi theo biển chỉ dẫn và hướng dẫn sơ tán; ưu tiên cầu thang bộ khi lối đi được xác định an toàn. Tuyệt đối không dùng thang máy vì có thể mất điện, mắc kẹt hoặc bị khói xâm nhập.
- Trước khi mở cửa, quan sát khe cửa và dùng mu bàn tay kiểm tra cửa, tay nắm. Nếu cửa nóng hoặc có khói, lửa phía bên kia, không mở; nếu chưa thấy dấu hiệu nguy hiểm, mở từ từ và đứng lệch sang bên.
- Nếu lối thoát bị khói hoặc lửa chặn, không cố chạy xuyên qua. Vào phòng có thể đóng kín cửa, chèn khe nếu có vật liệu sẵn, gọi 114, báo vị trí và ra hiệu cho lực lượng cứu hộ.
- Không tự ý nhảy từ tầng cao hoặc trèo qua nơi nguy hiểm; sau khi ra khỏi khu vực cháy, không quay lại lấy đồ hay vào trong khi chưa được phép.
Đây là những kỹ năng thoát nạn học sinh nên được ôn tập trước khi có sự cố, thay vì chờ đến lúc khói xuất hiện mới tìm cách ứng phó. Khi đến lớp hoặc một khu nhà mới, hãy để ý cầu thang bộ và lối thoát để biết đường đi khi cần.
Bình tĩnh nghe hướng dẫn, không chen lấn
Tại Kim Liên, lực lượng chức năng khẩn trương đưa học sinh từ các khối nhà đến khu vực an toàn trong lúc triển khai chữa cháy và cứu nạn. Với học sinh, vai trò thiết thực nhất là nghe giáo viên, đi theo lối được hướng dẫn và giữ khoảng cách, thay vì tự chọn đường hoặc quay lại lớp. Bình tĩnh không có nghĩa là chậm chạp: đó là di chuyển ngay, nhưng có trật tự.
Không xô đẩy, không đi ngược dòng người và không dừng lại chụp ảnh hay xem đám cháy. Nếu bạn bên cạnh hoảng sợ, hãy nhắc bạn đi theo hàng và báo giáo viên khi có người bị ngã hoặc tụt lại; đừng tự tách khỏi nhóm để quay lại tìm.
Nhà trường cần thường xuyên hướng dẫn và thực hành phương án thoát nạn, còn học sinh cần thuộc những nguyên tắc cơ bản trước khi có báo động. Trong một vụ cháy, cặp sách có thể thay thế; thời gian đã mất và cơ hội thoát an toàn thì không. Hãy báo động, nghe hướng dẫn và rời đi ngay.
