Thỏa thuận Huawei HP cấp phép Wi-Fi: một bước ngoặt hơn cả chuyện bằng sáng chế
Thỏa thuận công nghệ chéo về Wi-Fi giữa Huawei và HP là một thỏa thuận cấp phép chéo bằng sáng chế trên phạm vi toàn cầu, trong đó HP được quyền tiếp cận và sử dụng các bằng sáng chế Wi-Fi, bao gồm cả chuẩn Wi-Fi 6 và Wi-Fi 7, của Huawei trên dải sản phẩm máy tính cá nhân, trong khi Huawei cũng có quyền sử dụng một số bằng sáng chế của HP, qua đó chấm dứt các tranh chấp pháp lý trước đây và mở ra tiền lệ hợp tác công nghệ vượt qua rào cản địa chính trị.
Điểm mấu chốt của thỏa thuận Huawei HP cấp phép Wi-Fi không nằm ở con số phí bản quyền, mà ở thông điệp: chuẩn công nghệ buộc các đối thủ phải hợp tác nếu muốn tồn tại trong một thế giới kết nối toàn cầu. Theo thỏa thuận công nghệ chéo này, HP được tiếp cận các bằng sáng chế Wi-Fi của Huawei, trong khi Huawei cũng có quyền sử dụng một số bằng sáng chế của HP trên phạm vi toàn cầu. Việc hai bên ký kết sau chuỗi kiện tụng liên quan đến bằng sáng chế Wi-Fi 6 cho thấy cả hai đã nhận ra rằng kéo nhau ra tòa không tạo ra giá trị mới, trong khi chia sẻ chuẩn công nghệ lại mở ra nhiều cơ hội kinh doanh hơn. Đây là tín hiệu rõ ràng rằng ngay cả trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, quyền sở hữu trí tuệ về các tiêu chuẩn kết nối vẫn là cầu nối buộc các tập đoàn phải ngồi lại với nhau.
Từ đối đầu Wi-Fi 6 đến thỏa thuận công nghệ chéo: vì sao hai bên buộc phải bắt tay?
Nếu không có chuỗi tranh chấp quanh bằng sáng chế Wi-Fi 6, thỏa thuận hợp tác Huawei HP khó có thể hình thành nhanh như vậy. Tháng 8/2025, Huawei đã kiện HP tại Tòa án Sáng chế Thống nhất của châu Âu, cáo buộc công ty Mỹ sử dụng trái phép một bằng sáng chế liên quan đến Wi-Fi 6. Đến tháng 11 cùng năm, HP buộc phải tham gia nhóm bằng sáng chế Wi-Fi 6 do Sisvel quản lý, qua đó chấm dứt các vụ kiện của Huawei và Philips đối với công ty. Nói cách khác, HP đã phải thừa nhận rằng mình không thể phớt lờ hệ sinh thái bằng sáng chế Wi-Fi 6 mà Huawei đang nắm giữ. Thỏa thuận cấp phép chéo nhiều năm là bước đi tiếp theo, giúp mở rộng đáng kể quy mô hợp tác và chính thức khép lại các vướng mắc pháp lý giữa đôi bên.
Điều đáng chú ý là HP vẫn nhấn mạnh đây chỉ là thỏa thuận cấp phép tiêu chuẩn đối với các bằng sáng chế thiết yếu cho việc tuân thủ chuẩn công nghệ, chứ không phải tín hiệu cho một mối quan hệ kinh doanh sâu rộng với Huawei. Tuy vậy, dù muốn giữ khoảng cách về mặt hình ảnh, HP đã gửi đi một thông điệp thực dụng: doanh nghiệp không thể sản xuất thiết bị kết nối hiện đại mà bỏ qua các thành phần công nghệ đang nằm trong tay đối thủ. Nhóm Sisvel Wi-Fi 6 hiện cho phép doanh nghiệp tiếp cận khoảng 2.000 bằng sáng chế được xem là cần thiết để sản xuất các sản phẩm tương thích với chuẩn Wi-Fi 6, nhưng thỏa thuận trực tiếp mới giữa Huawei và HP còn đi xa hơn khi bao gồm cả các bằng sáng chế Wi-Fi 7 của Huawei. Đó là bước chuyển từ thế phòng thủ pháp lý sang thế chủ động hợp tác.
Lệnh hạn chế của Mỹ không chặn được hợp tác: chuẩn công nghệ thắng địa chính trị
Sự kiện HP ký thỏa thuận cấp phép công nghệ Wi-Fi với Huawei càng gây chú ý khi Huawei đã nằm trong danh sách hạn chế thương mại của Mỹ từ năm 2019. Thông thường, người ta hay nghĩ Entity List đồng nghĩa với việc các tập đoàn Mỹ phải hoàn toàn cắt đứt mọi hình thức giao dịch với doanh nghiệp Trung Quốc. Nhưng thực tế pháp lý phức tạp hơn: theo các quy định kiểm soát xuất khẩu của Washington, nhiều doanh nghiệp Mỹ phải xin giấy phép trước khi cung cấp cho Huawei sản phẩm, phần mềm và công nghệ thuộc phạm vi kiểm soát; tuy nhiên hoạt động cấp phép bằng sáng chế là một lĩnh vực riêng.
Chính khoảng trống pháp lý này đã mở đường cho thỏa thuận Huawei HP cấp phép Wi-Fi: hai công ty vẫn có thể thiết lập quan hệ về quyền sở hữu trí tuệ trong khuôn khổ hiện hành. Điều đó cho thấy một nghịch lý thú vị của kỷ nguyên địa chính trị công nghệ: chính phủ có thể hạn chế luồng hàng hóa và chip, nhưng khó có thể "đóng van" chuẩn công nghệ toàn cầu. Theo chia sẻ từ ông Alan Fan, Giám đốc Sở hữu Trí tuệ của Huawei, thỏa thuận này là minh chứng cho năng lực đổi mới sáng tạo độc lập của Huawei và giúp chia sẻ các chuẩn công nghệ chung cho toàn ngành công nghiệp. Nói cách khác, các tiêu chuẩn như Wi-Fi 6 và Wi-Fi 7 buộc các đối thủ phải công nhận lẫn nhau nếu không muốn tự cô lập khỏi thị trường thế giới. Địa chính trị có thể dựng rào cản, nhưng chuẩn công nghệ lại tạo ra áp lực phải hợp tác.
Chiến lược kiếm tiền từ bằng sáng chế: Huawei biến áp lực thành lợi thế
Đằng sau thỏa thuận công nghệ chéo với HP là chiến lược dài hơi của Huawei: biến kho bằng sáng chế khổng lồ thành nguồn doanh thu bù đắp cho những hạn chế thương mại từ Washington. Huawei đã mở rộng đáng kể danh mục bằng sáng chế trong những năm gần đây và ký thỏa thuận với nhiều doanh nghiệp quốc tế, từ Samsung, Nokia, Amazon đến các đối thủ smartphone nội địa như Oppo, Vivo và Xiaomi. Thỏa thuận với HP cho thấy hoạt động cấp phép sở hữu trí tuệ đang trở thành nguồn thu quan trọng đối với Huawei, ngay cả khi công ty bị hạn chế tiếp cận nhiều công nghệ Mỹ. Công ty cho biết đến cuối năm 2025, công nghệ Wi-Fi của hãng đã được sử dụng trên hơn 1,6 tỷ thiết bị điện tử tiêu dùng, không tính điện thoại di động.
Huawei không giấu tham vọng thương mại hóa mạnh mẽ tài sản trí tuệ: từ năm 2022, nhà sáng lập Nhậm Chính Phi đã yêu cầu đội ngũ sở hữu trí tuệ tích cực biến kho bằng sáng chế thành doanh thu thông qua mức phí hợp lý để bù đắp ngân sách nghiên cứu. Hãng đã công bố mức phí thu bản quyền cho chuẩn Wi-Fi 7 ở mức 0,5 USD trên mỗi thiết bị bán ra, và đặt mức phí 50 cent cho mỗi thiết bị tiêu dùng sử dụng công nghệ Wi-Fi 6 của mình. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây là: "Tính đến cuối năm 2025, mạng lưới bằng sáng chế Wi-Fi của Huawei đã hiện diện trên hơn 1,6 tỷ thiết bị trên khắp toàn cầu". Khi HP đồng ý trả phí để dùng các bằng sáng chế Wi-Fi trên sản phẩm PC của mình, điều đó không chỉ là một khoản chi phí bắt buộc, mà còn là sự công nhận vị thế của Huawei trong hệ sinh thái tiêu chuẩn kết nối không dây.
Kết luận: tiền lệ hợp tác toàn cầu dựa trên chuẩn, không dựa trên biên giới
Thỏa thuận hợp tác Huawei HP về cấp phép Wi-Fi là một minh họa điển hình cho cách các chuẩn công nghệ buộc những "gã khổng lồ" phải gác lại tranh chấp để cùng chơi chung một sân. Đầu tiên là tranh chấp pháp lý quanh bằng sáng chế Wi-Fi 6, tiếp theo là việc HP gia nhập danh mục Sisvel Wi-Fi 6 để chấm dứt các vụ kiện, và cuối cùng là thỏa thuận cấp phép chéo nhiều năm với Huawei, chấp nhận trả tiền để đưa các bằng sáng chế Wi-Fi của đối thủ Trung Quốc lên dải sản phẩm máy tính. Chuỗi diễn biến này cho thấy kiện tụng chỉ là giai đoạn "đàm phán cứng" trước khi các bên buộc phải ngồi lại với nhau.
Từ góc nhìn rộng hơn, câu chuyện Huawei HP cấp phép Wi-Fi gửi đi một thông điệp đáng chú ý: trong thế giới kết nối, quyền sở hữu trí tuệ về chuẩn công nghệ là ngôn ngữ chung vượt lên trên ranh giới quốc gia. Hoạt động cấp phép bằng sáng chế là một lĩnh vực riêng, cho phép các bên thiết lập quan hệ về quyền sở hữu trí tuệ ngay cả khi một trong hai đang nằm trong danh sách hạn chế thương mại. Đối với HP, việc ký thỏa thuận giúp công ty bảo đảm quyền sử dụng hợp pháp những công nghệ cần thiết cho các sản phẩm kết nối Wi-Fi; trong khi đó, Huawei tiếp tục củng cố nguồn thu từ bằng sáng chế và vị thế của mình trong hệ sinh thái tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu. Tiền lệ này sẽ còn được nhắc lại mỗi khi các tập đoàn công nghệ cần lý do để hợp tác dù bối cảnh địa chính trị không hề "dễ thở".
