Mục tiêu 45-50 triệu khách: tham vọng buộc phải đổi mô hình
Du lịch Việt Nam 2030 là tầm nhìn đưa ngành này trở thành kinh tế mũi nhọn với mục tiêu đón 45-50 triệu khách quốc tế, duy trì tăng trưởng du lịch hai con số, đồng thời nâng tầm chất lượng dịch vụ, sức cạnh tranh điểm đến và giá trị trải nghiệm để tiệm cận chuẩn công nghiệp du lịch toàn cầu.
Điểm khác biệt của giai đoạn mới là tăng trưởng hai con số không còn được hiểu như một năm “bứt tốc” rồi chững lại, mà là yêu cầu duy trì liên tục trong cả giai đoạn 2026-2030. Đây là cú xoay chiến lược: từ đếm lượt khách sang xây hệ sinh thái đủ sức giữ đà, thay vì phụ thuộc vào một vài mùa cao điểm hay thị trường đơn lẻ. Tham vọng 45-50 triệu khách quốc tế cùng 160 triệu khách nội địa và tổng thu 80-90 tỷ USD được đặt trong Nghị quyết 26-NQ/TW không chỉ là con số đẹp trên giấy, mà là áp lực buộc ngành phải thay đổi cách làm, nếu không muốn rơi vào bẫy tăng trưởng “rộng mà không sâu”.
Kịch bản 2026: năm bản lề để giữ nhịp tăng trưởng hai con số
Ngày 10/9/2026, Thứ trưởng Hồ An Phong đã ký Quyết định 2338/QĐ-BVHTTDL ban hành Kịch bản phát triển ngành du lịch gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số, vừa để “cứu” những tháng cuối năm 2026, vừa đặt nền cho giai đoạn 2027-2030. Việc một bộ ngành phải ra kịch bản riêng cho tăng trưởng du lịch cho thấy vai trò của ngành trong bức tranh GDP chung: du lịch được yêu cầu đóng góp để tăng trưởng cả nước năm 2026 phấn đấu đạt từ 10% trở lên, đi cùng ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
Kịch bản không nhìn từng năm rời rạc mà chia thành ba lớp thời gian: giải pháp trước mắt để đạt 25-27 triệu khách quốc tế năm 2026; giải pháp trung hạn 2027-2030 để ổn định tăng trưởng; và giải pháp dài hạn nhằm duy trì tăng trưởng hai con số suốt giai đoạn 2026-2030. Năm 2026 vì thế được định nghĩa rõ ràng là “bản lề” đến mục tiêu 45-50 triệu khách quốc tế, với yêu cầu đặt nền tảng về thị trường, sản phẩm, hạ tầng, công nghệ và năng lực quản trị, chứ không chỉ chạy theo con số một mùa cao điểm.
Từ chạy số lượng sang nâng chất lượng và giá trị trải nghiệm
Nếu chỉ đếm khách, du lịch Việt Nam sẽ mãi là “nhà trọ giá rẻ” trong chuỗi giá trị khu vực. Các văn kiện mới đã nói thẳng điều này khi nhấn mạnh: mục tiêu không chỉ là tăng số lượng khách, mà còn phải nâng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú, tăng tỷ lệ khách quốc tế quay lại, thu hút phân khúc chi tiêu cao và lưu trú dài ngày, đồng thời giảm tính mùa vụ và đa dạng hóa thị trường, sản phẩm. Nghị quyết 26 nhấn mạnh chuyển từ tăng trưởng về số lượng sang chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh; từ khai thác tài nguyên sang kiến tạo giá trị trải nghiệm.
Thị trường nội địa tiếp tục là “đệm giảm sốc” với các sản phẩm ngắn ngày, giá hợp lý, linh hoạt hơn, kèm định hướng kéo một phần nhu cầu đi nước ngoài về các dịch vụ cao cấp trong nước. Điều này, nếu làm nghiêm túc, sẽ tác động trực tiếp đến túi tiền và trải nghiệm của người dân: nhiều sản phẩm chất lượng cao hơn, đúng giá trị hơn, thay vì những tour giá rẻ đổi lại là dịch vụ thấp và “chặt chém”. Đó mới là cách tăng thu từ du lịch mà không làm quá tải tài nguyên hay bào mòn hình ảnh điểm đến.
15 tập đoàn du lịch mạnh: từ “lớn” sang “dẫn dắt”
Điểm mang tính đột phá của chiến lược phát triển du lịch mới là đặt doanh nghiệp vào trung tâm, với mục tiêu đến năm 2030 hình thành 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh và sức cạnh tranh quốc tế. Con số 15 không phải trò “khoanh danh sách” cho đẹp; nó là thông điệp cần một lớp doanh nghiệp đủ sức công nghiệp hóa du lịch, kiến tạo điểm đến, dẫn dắt chuỗi giá trị và đưa thương hiệu Việt ra khỏi biên giới quốc gia.
Điều đáng nói là khái niệm “mạnh” được giải thích rất khác “to”. Một tập đoàn du lịch mạnh không chỉ có nhiều phòng khách sạn hay công viên giải trí, mà phải có khả năng tạo ra thị trường, tổ chức chuỗi giá trị và đưa thương hiệu đi xa. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy có tập đoàn mạnh nhờ hệ thống thương hiệu và quản trị khách sạn toàn cầu, có tập đoàn mạnh nhờ nền tảng phân phối và dữ liệu khách hàng, hoặc nhờ phát triển điểm đến tích hợp kết nối lưu trú, giải trí, mua sắm, hội nghị. Điều đó gợi ý rằng Việt Nam cần đa dạng mô hình “sếu đầu đàn”, thay vì chỉ nhân bản một kiểu doanh nghiệp bất động sản – khách sạn truyền thống.
Chiến lược phát triển du lịch: muốn công nghiệp hóa phải dám giao quyền cho doanh nghiệp
Nghị quyết 26 mô tả khá rõ bản chất công nghiệp hóa du lịch: chuyên nghiệp hóa toàn bộ chuỗi giá trị, từ hạ tầng tiếp cận, vận chuyển, lưu trú, giải trí đến thương mại, văn hóa, công nghệ, dữ liệu và phân phối quốc tế; khi các mắt xích này kết nối, tài nguyên mới thành sản phẩm, sản phẩm thành thương hiệu và thương hiệu thành sức cạnh tranh quốc gia. Ở chiều quản lý nhà nước, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chia nhiệm vụ thành ba nhóm thời gian, trong đó giai đoạn trung hạn tập trung phát triển sản phẩm, nâng chất lượng dịch vụ, đẩy mạnh các dòng sản phẩm mũi nhọn như du lịch y tế, chăm sóc sức khỏe, mạo hiểm, ẩm thực, Halal, golf, MICE.
Tuy nhiên, để những dòng sản phẩm này đi vào đời sống, nhà nước không thể ôm phần việc của thị trường. Mục tiêu hình thành 15 tập đoàn du lịch mạnh chỉ có ý nghĩa khi chính sách dám “nhường sân” cho doanh nghiệp dẫn dắt quản lý điểm đến, lữ hành quốc tế, du lịch cao cấp và kinh tế đêm. Nếu vẫn tư duy quản lý từng khu, từng lễ hội, từng chiến dịch xúc tiến rời rạc, mọi kịch bản tăng trưởng du lịch hai con số sẽ chỉ nằm trên giấy. Ngược lại, khi doanh nghiệp được giao trách nhiệm lẫn quyền lợi trong một hệ sinh thái liên ngành, liên vùng, việc giữ đà tăng trưởng và nâng chất du lịch Việt Nam 2030 sẽ không còn là khẩu hiệu.
