Nhiên liệu là động lực tăng giá nổi bật
CPI là chỉ số đo mức biến động bình quân của giá hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng, qua đó phản ánh sức ép giá mà các hộ gia đình phải đối mặt. Tháng 10, chỉ số này tăng 0,20% so với tháng trước, theo báo cáo Cục Thống kê công bố ngày 3/11. Mức tăng không lớn, nhưng nguồn cơn đáng chú ý: giá nhiên liệu đi lên theo thị trường thế giới đã nhanh chóng truyền vào nhóm giao thông. Giá xăng tăng 6,86%, dầu diesel tăng 0,75%; toàn nhóm giao thông tăng 2,66% và đóng góp 0,27 điểm phần trăm vào CPI chung. Điều đó cho thấy biến động năng lượng vẫn có khả năng khuếch đại áp lực giá trong nước, ngay cả khi các nhóm hàng khác không cùng tăng. Người đi lại và các hoạt động phụ thuộc vận tải vì thế là nơi áp lực dễ nhận thấy nhất.
Dịch vụ thiết yếu góp thêm sức ép, nhưng mức tăng không đồng đều
Nhiên liệu không phải tác nhân duy nhất. Việc điều chỉnh một số dịch vụ công thiết yếu cũng góp phần đẩy mặt bằng giá lên. Trong tháng, nhóm giáo dục tăng 0,31%; dịch vụ giáo dục tăng 0,33% khi một số trường dân lập điều chỉnh học phí năm học mới. Nhóm thuốc và dịch vụ y tế cũng tăng 0,31%, trong đó giá dịch vụ y tế tăng 0,34% tại một số địa phương. Đây là những khoản chi khó tránh với nhiều gia đình, nên dù mức tăng từng nhóm không lớn, tác động lên ngân sách hộ vẫn đáng lưu ý. Tuy nhiên, rổ CPI không tăng một chiều: nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,24%, góp phần kéo CPI chung giảm 0,09 điểm phần trăm. Thịt lợn giảm 2,33% nhờ nguồn cung dồi dào và sức tiêu thụ hạn chế, nhưng rau tươi tăng 1,62% do thời tiết bất lợi. Diễn biến trái chiều ấy giúp lý giải vì sao CPI chung chỉ nhích nhẹ.
Đặt mức tăng tháng bên cạnh lạm phát bình quân
Cần phân biệt mức tăng theo tháng với xu hướng lạm phát tích lũy. CPI tháng 10 tăng 4,41% so với tháng 12/2025 và 5,09% so với cùng kỳ năm trước; còn CPI bình quân 10 tháng tăng 4,57% so với cùng kỳ, trong khi lạm phát cơ bản tăng 4,24%. Vì vậy, con số 0,20% không đủ để kết luận áp lực giá đã biến mất, nhưng mức bình quân cho thấy lạm phát vẫn trong giới hạn kiểm soát theo nhận định của Cục Thống kê. Bức tranh hiện tại có hai mặt: nhiên liệu và một số dịch vụ thiết yếu đẩy giá lên, còn nguồn cung nông sản cùng giá thực phẩm giảm tạo lực hãm. Với người tiêu dùng, biến động nhóm giao thông và các khoản chi y tế, giáo dục đáng theo dõi hơn con số CPI chung đơn lẻ. Nhìn tổng thể, lạm phát 10 tháng chưa mất kiểm soát, song diễn biến năng lượng tiếp tục là nguồn áp lực đáng kể.
