Phương án hai môn vẫn đang được lấy ý kiến
Thi vào lớp 10 hai môn là phương án tuyển sinh dự kiến, theo đó địa phương tổ chức thi sẽ dùng Toán và Ngữ văn thay cho ba môn, nhưng không bắt buộc mọi nơi phải thi theo cùng một cách. Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo quy chế tuyển sinh đầu cấp ngày 23/10/2026, lấy ý kiến đến hết ngày 1/11/2026. Đây là đề xuất trong quá trình tham vấn, chưa phải quy định chính thức áp dụng. Dự thảo vẫn để địa phương lựa chọn giữa xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp hai phương thức. Vì vậy, giảm số môn thi không đồng nghĩa với một kỳ thi thống nhất trên cả nước. Với học sinh lớp 9 và gia đình, điều quan trọng lúc này là phân biệt nội dung dự thảo với thông báo tuyển sinh đã được ban hành. Những thay đổi trong kế hoạch học tập nên chờ hướng dẫn chính thức của cơ quan giáo dục địa phương, thay vì dựa vào suy đoán.
Mục tiêu là bớt sàng lọc, không thu hẹp việc học
Đề xuất giảm từ ba môn xuống Toán và Ngữ văn được lý giải bằng ba mục tiêu: giảm áp lực thi cử, bảo đảm cơ hội học tập và khuyến khích học sinh phát triển toàn diện. Theo cơ quan quản lý, bối cảnh tuyển sinh cũng đang thay đổi: tỷ lệ học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở được vào lớp 10 trên cả nước tăng từ khoảng 75% lên hơn 80%, một số địa phương đạt 95–97%. Khi năng lực tiếp nhận tăng, một kỳ thi nhiều môn ở mọi nơi có thể không còn phù hợp. Đây là hướng đi đáng cân nhắc: kỳ thi không nên biến thành rào cản khiến học sinh mất cơ hội tiếp tục học tập. Nhưng giảm môn thi chỉ có ý nghĩa nếu trường học vẫn duy trì chất lượng dạy và học toàn bộ chương trình. Nếu Toán và Ngữ văn trở thành lý do để xem nhẹ các môn khác, áp lực có thể chỉ chuyển chỗ chứ không biến mất.
Hai môn ít hơn chưa chắc kỳ thi nhẹ hơn
Nếu được thông qua, phương án có thể giúp học sinh tập trung củng cố kiến thức, rèn kỹ năng làm bài và xử lý những phần còn yếu ở Toán, Ngữ văn; phụ huynh cũng có thể kỳ vọng giảm thời gian học thêm và áp lực ôn tập. Dự thảo nêu thời gian làm bài Ngữ văn là 120 phút, còn Toán từ 90 đến 120 phút. Tuy nhiên, ít môn hơn không mặc nhiên đồng nghĩa với ít cạnh tranh hơn. Khi chỉ còn hai bài thi, kết quả mỗi môn có thể tác động rõ hơn đến tổng điểm, nhất là ở nơi có nhiều thí sinh tranh suất vào trường mong muốn. Vì thế, học sinh không nên chủ quan hoặc chỉ luyện đề. Nắm chắc kiến thức nền tảng và duy trì việc học đều vẫn là cách chuẩn bị vững hơn cho một quy chế chưa chốt.
Học sinh lớp 9 nên làm gì trong lúc chờ?
Phụ huynh và học sinh chưa nên loại bỏ môn học khỏi kế hoạch chỉ vì môn đó có thể không nằm trong danh sách thi. Môn không dùng để tuyển sinh vẫn thuộc chương trình, góp phần hình thành kiến thức và kỹ năng; việc dồn toàn bộ thời gian cho hai môn có thể làm lệch mục tiêu học tập. Trước mắt, hãy tiếp tục học đầy đủ, củng cố nền tảng và theo dõi thông báo chính thức từ ngành giáo dục địa phương. Thời gian lấy ý kiến kết thúc ngày 1/11/2026; phản hồi của nhà trường, chuyên gia, phụ huynh và học sinh sẽ là căn cứ để Bộ tiếp tục hoàn thiện phương án. Vì vậy, ôn thi lớp 10 lúc này nên tập trung vào năng lực thực chất và thói quen học đều, không chạy theo tin chưa xác nhận. Kết luận cần nhớ rất rõ: dự thảo thi lớp 10 hai môn có thể giảm một phần áp lực, nhưng chưa phải tín hiệu để học sinh đổi hướng ôn tập.
