Mục tiêu cao chỉ có ý nghĩa khi tăng trưởng đi vào đời sống
Mục tiêu GDP 2027 là định hướng tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, đồng thời giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Sáng 7-11, Quốc hội thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 với 467 trong 469 đại biểu có mặt tán thành. Đây không nên được hiểu là cuộc chạy đua chỉ để đạt một con số: chính Nghị quyết lấy hiệu quả thực chất, năng suất và đời sống người dân làm thước đo.
Tham vọng ấy xuất hiện trong bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực năm 2027 được dự báo còn nhiều diễn biến phức tạp, từ giá năng lượng, nguyên vật liệu, vận tải đến chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn. Vì vậy, mục tiêu cao cần đi cùng kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%, tăng năng suất lao động 8,6% và điều hành vốn, tín dụng thận trọng. Nếu thiếu những điều kiện này, tăng trưởng nhanh có thể tạo áp lực thay vì cải thiện bền vững thu nhập và cơ hội việc làm.
Giao mục tiêu hai chữ số: áp lực phải đi cùng năng lực thực thi
Quốc hội giao 30 trong tổng số 34 tỉnh, thành phố mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, một cách phân bổ cho thấy kỳ vọng tăng trưởng được đặt lên vai nhiều địa phương chứ không chỉ các trung tâm kinh tế lớn. Hải Phòng nhận mục tiêu 13%, cao nhất cả nước; Quảng Ninh 12%; Hà Nội và Đà Nẵng cùng 11%; Thành phố Hồ Chí Minh 10,4%, Đồng Nai 11%. Bốn địa phương còn lại có chỉ tiêu dưới 10%: Sơn La 9,3%, Quảng Trị 9%, Quảng Ngãi 9% và Đồng Tháp 8,7%.
Chỉ tiêu địa phương có thể giúp làm rõ trách nhiệm và thúc đẩy hành động, nhưng con số cao không tự tạo ra năng lực sản xuất, hạ tầng hay nhân lực. Nghị quyết yêu cầu phân cấp, phân quyền phải đi cùng nguồn lực và trách nhiệm, đồng thời chuyển trọng tâm từ chủ trương sang thực thi có tiến độ, kết quả. Đây là điều kiện then chốt để kế hoạch kinh tế 2027 tránh biến thành phép cộng cơ học các chỉ tiêu. Địa phương cần chứng minh mục tiêu phù hợp với lợi thế và năng lực triển khai, thay vì chạy theo thành tích.
Chống đầu tư theo phong trào, ưu tiên công trình có ích
Một điểm đáng chú ý là Quốc hội yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng địa phương đầu tư sân bay, cảng biển, trung tâm dữ liệu hay khu thương mại tự do theo phong trào, gây lãng phí. Lời cảnh báo này đặt đúng trọng tâm: chạy theo dự án hào nhoáng không đồng nghĩa với tạo ra năng suất hay giá trị lâu dài. Với mục tiêu GDP trên 10%, chất lượng lựa chọn đầu tư quan trọng không kém tốc độ giải ngân. Vốn cần được hướng tới nơi có khả năng tạo kết nối, việc làm và hiệu quả kinh tế rõ ràng; đồng thời, vốn ở nơi giải ngân thấp cần được điều chuyển sang nơi triển khai tốt.
Nghị quyết cũng yêu cầu cải cách thủ tục, giảm chi phí và gỡ vướng cho doanh nghiệp, cùng với bảo đảm đủ điện, xăng dầu và xử lý các dự án tồn đọng kéo dài. Đó là những việc ít tạo hiệu ứng hình ảnh hơn một dự án mới, nhưng có thể quyết định liệu nguồn lực hiện có được sử dụng hiệu quả hay không. Khi 30 địa phương cùng được kỳ vọng tăng trưởng hai chữ số, kiểm tra tính cần thiết và khả năng khai thác của từng dự án phải trở thành kỷ luật, không phải lời nhắc sau khi vốn đã bị chôn vào công trình.
Nhà ở xã hội là thước đo cụ thể của thành quả tăng trưởng
Tăng trưởng chỉ thuyết phục khi người dân cảm nhận được qua việc làm, dịch vụ công và điều kiện sống. Trong năm 2027, Quốc hội yêu cầu đẩy nhanh phát triển nhà ở xã hội, nhà cho thuê và nhà ở công nhân, phấn đấu hoàn thành hơn 176.000 căn hộ. Đây là mục tiêu cụ thể đặt cạnh tham vọng GDP, giúp đánh giá kế hoạch bằng kết quả gần với nhu cầu thiết yếu thay vì chỉ bằng tỷ lệ tăng trưởng. Nghị quyết còn yêu cầu cải thiện chất lượng giáo dục, xử lý tình trạng thiếu trường, lớp và giáo viên, nhất là ở đô thị.
Với người lao động, nhà ở xã hội có thể giảm áp lực tìm chỗ ở phù hợp; với gia đình, trường lớp và dịch vụ y tế tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống. Nhưng con số hơn 176.000 căn chỉ có giá trị khi đi kèm tiến độ, khả năng tiếp cận và đúng nhóm cần nhà. Chính phủ cho biết sẽ khẩn trương xây dựng nghị quyết về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu để sớm đưa kế hoạch vào thực hiện. Kết luận nên rõ ràng: mục tiêu tăng trưởng trên 10% đáng theo đuổi, nhưng thành công phải được đo bằng năng suất cao hơn, đầu tư có ích và người dân thực sự hưởng lợi.
