Tạm dừng phỏng vấn visa định cư Mỹ: bản chất vấn đề
Việc Mỹ tạm dừng phỏng vấn visa định cư là quyết định của Bộ Ngoại giao sử dụng một khoảng thời gian để tổ chức đào tạo chuyên sâu cho viên chức lãnh sự, đồng thời siết chặt tiêu chuẩn xét duyệt nhằm sàng lọc kỹ hơn người muốn nhập cư lâu dài, khiến toàn bộ hồ sơ visa định cư trên toàn cầu bị điều chỉnh lịch và tạo thêm một lớp kiểm soát mới trong chính sách thị thực và nhập cư Mỹ.
Điểm quan trọng cần nhìn thẳng: đây không phải sự "đóng cửa" toàn bộ hệ thống thị thực, mà là động thái nhắm trực diện vào nhóm xin visa định cư Mỹ – những người muốn sống dài hạn, đoàn tụ gia đình hoặc nhập cư theo diện lao động được bảo lãnh. Bộ Ngoại giao xác nhận đang tạm thời dừng tất cả lịch hẹn cấp visa định cư trên toàn thế giới để phục vụ khóa tập huấn cho nhân viên các đại sứ quán và lãnh sự quán. Toàn bộ hồ sơ xin thị thực định cư đã bị tạm dừng khi cơ quan này muốn triển khai chính sách giới hạn tiếp cận với các đương đơn có thể phải phụ thuộc vào sự trợ giúp của Mỹ. Điều này cho thấy mục tiêu chính trị lớn hơn: củng cố hình ảnh một chính quyền siết chặt nhập cư, đồng thời tái định nghĩa ai là người "xứng đáng" được cấp quyền định cư.
Những diện visa bị ảnh hưởng và không bị ảnh hưởng
Sai lầm nghiêm trọng đang lan truyền là coi đây như lệnh "ngưng cấp visa" trên toàn cầu. Thực tế, quyết định tạm dừng phỏng vấn visa chỉ ảnh hưởng đến visa định cư, không tác động đến các loại thị thực không định cư như du lịch, du học, công tác hay lao động tạm thời. Việc này tạo ra một đường ranh rõ ràng: người muốn nhập cư Mỹ lâu dài phải đối mặt với sự trì hoãn và sàng lọc mới, còn người chỉ sang ngắn hạn vẫn đi theo quy trình cũ. Nếu không nắm rõ, nhiều gia đình sẽ hoang mang và hoãn kế hoạch một cách không cần thiết.
Cụ thể, visa định cư Mỹ là các diện immigrant visa cấp cho người dự định sống vĩnh viễn hoặc dài hạn tại Mỹ, chủ yếu là đoàn tụ gia đình, một số diện lao động có bảo lãnh. Toàn bộ lịch hẹn phỏng vấn visa định cư hiện có sẽ được điều chỉnh để phù hợp chương trình tập huấn. Ngược lại, các loại visa không định cư như F-1 dành cho du học sinh, B-1/B-2 dành cho công tác và du lịch không nằm trong phạm vi đợt tạm dừng phỏng vấn này. Vì thế, những ai đang chuẩn bị hồ sơ du học, du lịch, công tác không nên tự đánh đồng mình với dòng người bị tạm hoãn và bỏ lỡ cơ hội chỉ vì thông tin sai lệch.
Tiêu chuẩn mới: "gánh nặng xã hội" và đào tạo chuyên sâu
Nếu chỉ nhìn vào chuyện dừng lịch hẹn vài tuần mà bỏ qua nội dung đào tạo, chúng ta sẽ đánh giá thấp mức độ thay đổi của chính sách thị thực. Bộ Ngoại giao cho biết khóa tập huấn nhằm hướng dẫn nhân viên lãnh sự Mỹ sàng lọc những người xin visa có nguy cơ trở thành "gánh nặng xã hội", tức phụ thuộc vào các khoản trợ cấp công dành cho người Mỹ đủ điều kiện đang gặp khó khăn. Các cuộc hẹn phỏng vấn phải điều chỉnh để phục vụ công tác "đào tạo chuyên sâu", đảm bảo viên chức lãnh sự được trang bị đầy đủ để đánh giá từng người xin thị thực một cách toàn diện và nhất quán. Nói thẳng, đây là bước chuẩn hóa lại cách hiểu và áp dụng tiêu chí public charge theo hướng nghiêm ngặt hơn.
Một phát ngôn của Bộ Ngoại giao khẳng định: "Một nước Mỹ thịnh vượng hơn đồng nghĩa với đảm bảo rằng những người xin thị thực không thể trở thành gánh nặng xã hội... và không có khả năng trở nên phụ thuộc vào các phúc lợi công cộng của Mỹ". Điều này cho thấy trọng tâm xét duyệt mới không chỉ nằm ở giấy tờ bảo trợ tài chính trên danh nghĩa, mà hướng tới việc đánh giá tổng thể năng lực tự chủ: lịch sử việc làm, trình độ học vấn, kỹ năng, hoàn cảnh cá nhân và mức độ gắn kết với cộng đồng đích. Quy trình phỏng vấn sẽ ít “khoan dung” hơn với các hồ sơ thiếu chuẩn bị, khai thiếu hoặc không thống nhất về tài chính. Người xin visa định cư Mỹ, nếu vẫn tiếp tục nghĩ phỏng vấn chỉ là hình thức, sẽ dễ bị đánh trượt bởi những viên chức vừa được đào tạo để tìm kiếm rủi ro public charge.
Một mắt xích trong làn sóng siết nhập cư dưới thời Trump
Quyết định tạm dừng phỏng vấn không xuất hiện trong khoảng trống chính sách; nó là mắt xích mới nhất trong chuỗi siết nhập cư Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump. Báo chí Mỹ đánh giá quyết định này là một phần trong loạt chiến lược nhằm siết chặt cả hoạt động nhập cư hợp pháp lẫn không có giấy tờ, đồng thời xây dựng quy trình chọn lọc khắt khe hơn. Cùng lúc với việc đào tạo lại viên chức lãnh sự, chính quyền cũng công bố kế hoạch thu hồi tới 200.000 visa du lịch hoặc công tác của những người ban đầu nhập cảnh vì du lịch, kinh doanh nhưng tìm cách ở lại lâu hơn bằng cách xin tị nạn. Đây là tín hiệu rõ ràng: Nhà Trắng muốn cắt các kênh "lách" hệ thống và siết trách nhiệm đối với từng đương đơn.
Dưới thời Trump, người nộp đơn xin thị thực còn phải đối mặt với các hạn chế mới như bị xem xét lịch sử mạng xã hội và chi phí xử lý tăng lên. Khoản thu hồi khoảng 175.000 visa Mỹ kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng – với các lý do từ vi phạm hình sự đến việc một số người ca ngợi vụ sát hại nhà hoạt động cánh hữu Charlie Kirk – cho thấy mức độ quyết liệt của chiến dịch. Tuy vậy, không phải mọi biện pháp đều trơn tru: một thẩm phán liên bang đã chặn lệnh cấm cấp visa định cư cho công dân 75 quốc gia mà chính quyền lựa chọn. Việc tạm dừng visa định cư vì vậy vừa là biểu hiện quyết tâm chính trị, vừa là nỗ lực tái thiết công cụ kiểm soát sao cho ít bị tòa án bác bỏ hơn.
Tác động dài hạn và khuyến nghị thực tế cho người Việt
Trong ngắn hạn, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết chưa đưa ra thời điểm nối lại các cuộc hẹn phỏng vấn, việc tạm dừng có thể kéo dài vài tuần tùy địa điểm. Người nộp đơn có lịch phỏng vấn trước đó nhận được thư điện tử thông báo cuộc hẹn bị hủy và sẽ được thông báo ngày giờ mới. Nhưng hệ quả không dừng ở lịch hẹn: hàng loạt chính sách thị thực thắt chặt đã lập tức ảnh hưởng đến giáo dục đại học và du lịch, khi thông điệp chung phát đi là tình trạng hạn chế hơn với những người muốn vào Mỹ. Số sinh viên quốc tế nhập học ở Mỹ năm học 2025-2026 được ước tính giảm 111.000 người so với năm học trước, với tổn thất trực tiếp có thể lên tới hơn 3,4 tỉ USD cho nền kinh tế Mỹ, theo một báo cáo giữa tháng 8-2026. Đây là cái giá kinh tế của một chiến lược nhập cư lấy chuẩn an ninh và phúc lợi làm trọng.
Đối với công dân Việt Nam đang theo đuổi hồ sơ nhập cư Mỹ, việc đầu tiên là bỏ thói quen “để hồ sơ tự chạy”. Lịch phỏng vấn cũ không thể mặc định giữ nguyên; cần thường xuyên kiểm tra thông báo từ đại sứ quán hoặc lãnh sự quán, cũng như hệ thống đặt lịch chính thức. Trong bối cảnh yếu tố public charge được đặt lên hàng đầu, hồ sơ phải thể hiện rõ năng lực tự chủ: tài chính minh bạch, kế hoạch việc làm khả thi, trình độ và kỹ năng phù hợp. Thông tin khai trong đơn, giấy tờ tài chính và nội dung trả lời phỏng vấn phải thống nhất, chính xác – bất kỳ điểm mâu thuẫn nào cũng có thể bị diễn giải là rủi ro phụ thuộc phúc lợi. Với người xin visa không định cư như F-1, B-1/B-2, các diện này không nằm trong phạm vi tạm dừng, nhưng tâm lý thận trọng hơn và chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng vẫn là điều nên làm, bởi làn sóng siết nhập cư dưới thời Trump chưa có dấu hiệu dịu lại.
