Từ chiếc ghế đứng đến bục giảng
Lê Như Băng là cô giáo vùng sâu ở Cà Mau, người biến những thử thách về vóc dáng và hoàn cảnh gia đình thành động lực học tập, rồi mang tiếng Anh đến với học trò nơi xa xôi. Cao 1,23 m, cô từng phải đứng lên ghế mỗi khi được gọi lên bảng; những ánh nhìn tò mò cũng khiến cô mặc cảm về ngoại hình. Nhưng sự khác biệt không nên quyết định một người có thể đi xa đến đâu. Nhà trường bố trí bàn ghế thấp phù hợp, bạn bè thay phiên chở Băng đến lớp, giúp cô có điểm tựa để tiếp tục theo đuổi việc học. Từ cô học trò nhỏ bé, Băng trúng tuyển ngành Ngôn ngữ Anh tại một trường đại học ở Cần Thơ. Đó không phải con đường được trải sẵn: tình thương quanh cô đã giúp giữ vững ước mơ khi chính cô còn ngờ vực mình.
Đến năm thứ hai đại học, gia đình khó khăn khiến Băng từng nghĩ đến việc nghỉ học để đi làm, không muốn trở thành gánh nặng cho người thân. Cô chọn ở lại giảng đường. Quyết định ấy đưa cô đến tấm bằng cử nhân Ngôn ngữ Anh và nghề giáo mà cô hằng mong muốn. Hành trình của một giáo viên vượt khó vì vậy không chỉ nằm ở việc bước qua mặc cảm ngoại hình; đó còn là lúc dám không từ bỏ tương lai giữa áp lực cơm áo.
Chọn nơi xa để gieo chữ
Sau khi tốt nghiệp, Băng không chọn ở lại thành phố tìm công việc thuận lợi hơn. Cô tự nguyện trở về quê, nhận nhiệm vụ tại các điểm trường lẻ thuộc Trường Tiểu học và THCS Viên An Đông, xã Phan Ngọc Hiển, Cà Mau. Lựa chọn ấy có ý nghĩa bởi ở những xã vùng sâu, cơ hội tiếp cận ngoại ngữ của học sinh còn hạn chế. Với các em, việc có giáo viên dạy tiếng Anh đều đặn không phải điều hiển nhiên; với Băng, đó là lý do để đem kiến thức được học trở lại phục vụ quê hương.
Nhà cô ở phường Hòa Thành, cách trường hơn 100 km; từ ngày nhận nhiệm vụ, cô chỉ về thăm cha mẹ được vài lần. Để bám trụ, Băng ở nhờ nhà người quen gần điểm trường. Công việc còn đòi hỏi cô luân chuyển giữa nhiều điểm lẻ, có ngày chạy xe máy hàng chục cây số trên đường nhỏ, quanh co ven vuông tôm. Đó là phần ít được nhìn thấy trong hình ảnh cô giáo đứng lớp: dạy ở vùng sâu đồng nghĩa chấp nhận xa nhà và tự xoay xở để mỗi buổi học vẫn diễn ra.

Qua sông để đến lớp
Những ngày đầu nhận công tác, nhiều đoạn đường vào điểm trường là các tấm đan xi măng cũ, chắp vá. Mùa mưa, mặt đường trơn vì rong rêu; tay lái yếu khiến Băng thường ngã xe, lấm lem bùn đất. Ở một điểm trường chưa có cầu, cô gửi xe rồi nhờ phụ huynh dùng vỏ lãi chở qua sông để kịp vào lớp. Những chuyến đò ấy không phải chi tiết tô điểm cho câu chuyện, mà là điều kiện thực tế để cô giáo tiếp cận học trò.
Sự giúp đỡ của phụ huynh gợi lại điều Băng từng nhận được từ bạn bè và thầy cô khi còn là học sinh: một bàn tay chìa ra có thể giúp người khác tiếp tục con đường của mình. Nay, cô đứng lớp và đem tiếng Anh đến với học sinh Cà Mau, nhiều em còn ít cơ hội học ngoại ngữ. Hai chặng đời ấy soi chiếu lẫn nhau: cô từng cần một lối đi phù hợp để học tập, còn hôm nay bền bỉ vượt đường xa, đường trơn và dòng sông để mở thêm lối học cho các em.
Bền bỉ hơn mọi trở ngại
Điều đáng quý ở Lê Như Băng không chỉ là nghị lực vượt mặc cảm, mà còn là lựa chọn đem năng lực của mình đến nơi việc dạy học vất vả hơn. Thể trạng nhỏ bé, khoảng cách hơn 100 km từ nhà đến trường, những tuyến đường trơn và chuyến vỏ lãi đều là trở ngại cụ thể; không điều nào khiến cô rời bỏ công việc. Câu chuyện của cô giáo vùng sâu vì thế không nên chỉ được nhớ như một tấm gương chịu khó, mà còn như lời nhắc rằng học sinh ở những điểm trường xa xôi xứng đáng có cơ hội tiếp cận tri thức, trong đó có tiếng Anh.
Băng từng được nâng đỡ để đi học; giờ đây cô tiếp tục nâng đỡ học trò bằng bài giảng và sự hiện diện đều đặn của mình. Đường đến lớp có thể bắt đầu bằng chiếc xe máy, kết thúc bằng chuyến vỏ lãi, nhưng mục tiêu vẫn là cánh cửa lớp học mở ra cho các em. Hành trình mang tiếng Anh đến với học trò Cà Mau vẫn tiếp tục qua từng chuyến đò và từng buổi dạy. Đó là kết luận rõ ràng nhất về sự bền bỉ của một giáo viên vượt khó: không chờ nơi dạy học trở nên thuận tiện mới gieo chữ, mà tìm cách đến lớp ngay giữa những cách trở.






