Dự án Mẫu Sơn: Siêu tổ hợp du lịch sinh thái đang chờ cất cánh
Dự án Mẫu Sơn là quần thể khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và tuyến cáp treo lớn tại Lạng Sơn, do Sun Group Việt Nam đầu tư với mục tiêu biến vùng núi Mẫu Sơn – nơi được mệnh danh là lạnh nhất Việt Nam – thành điểm đến nghỉ dưỡng, trải nghiệm và tâm linh quy mô hàng đầu miền Bắc, phục vụ khoảng 1 triệu lượt khách mỗi năm.
Điểm đáng chú ý nhất của dự án là quy mô “khủng”: tổng vốn đầu tư được điều chỉnh lên 7.352 tỷ đồng, do Công ty TNHH Mặt trời Mẫu Sơn – thành viên Sun Group Việt Nam – làm chủ đầu tư. Nói cách khác, đây không chỉ là một tuyến cáp treo Lạng Sơn đơn lẻ, mà là nỗ lực xây dựng một hệ sinh thái du lịch sinh thái, vui chơi, lưu trú, tắm khoáng, thương mại dịch vụ trên diện tích khoảng 692 ha quanh núi Mẫu Sơn.
Quan điểm cần nêu rõ: nếu dự án thành công, Mẫu Sơn sẽ chuyển từ một điểm đến còn hoang sơ thành “đầu kéo” du lịch mới; nhưng nếu chậm tiến độ thêm nữa, đây sẽ là ví dụ tiêu biểu cho cách một dự án trọng điểm bị bào mòn bởi thủ tục và giải phóng mặt bằng kéo dài.
Văn bản 2592: Tỉnh Lạng Sơn đặt dự án vào chế độ “ưu tiên cao độ”
Tín hiệu rõ nhất cho thấy dự án Mẫu Sơn được “bật đèn xanh” mạnh mẽ là việc UBND tỉnh Lạng Sơn vừa ban hành Văn bản số 2592, yêu cầu tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp để phát huy hiệu quả dự án quần thể khu du lịch sinh thái và cáp treo Mẫu Sơn. Nói thẳng: tỉnh đang đưa dự án vào chế độ ưu tiên, sau nhiều năm ì ạch điều chỉnh chủ trương đầu tư.
Theo văn bản này, các sở, ngành và địa phương phải xử lý “tận gốc” các vướng mắc về quy hoạch, đầu tư xây dựng, đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng. Sở Xây dựng được giao chủ trì rà soát quy hoạch và thủ tục đầu tư; Sở Nông nghiệp và Môi trường xử lý các vấn đề đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đồng thời đề xuất giải pháp đẩy nhanh giải phóng mặt bằng.
Quyết định mang tính thông điệp: Lạng Sơn chấp nhận “ôm” trách nhiệm khó nhất – gỡ nút thắt quy hoạch và đất đai – để nhà đầu tư tập trung vào chuyên môn xây dựng và vận hành. Nhưng đi kèm, tỉnh cũng buộc Sun Group Việt Nam phải góp đủ vốn chủ sở hữu, huy động vốn đúng tiến độ và ứng trước kinh phí bồi thường, tái định cư. Đây là thỏa thuận trách nhiệm hai chiều, và nếu một bên chùn tay, cả dự án sẽ lại đứng im.
Giải phóng mặt bằng: Nút thắt sống còn trước khi cáp treo bắc lên ‘nóc nhà vùng Đông Bắc’
Trong mọi dự án hạ tầng du lịch, giải phóng mặt bằng là phép thử lớn nhất, và cáp treo Lạng Sơn lên đỉnh Mẫu Sơn cũng không ngoại lệ. UBND các xã Mẫu Sơn và Lộc Bình được yêu cầu “quyết liệt” triển khai công tác giải phóng mặt bằng, tăng cường tuyên truyền, vận động, đối thoại với các hộ dân, cá nhân và cộng đồng bị ảnh hưởng; đồng thời phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và nhà đầu tư hoàn thành kiểm đếm, lập và thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trong năm 2026 tại các khu vực trọng điểm như ga đi, ga đến, tuyến cáp treo, đỉnh Mẫu Sơn và núi Phặt Chỉ – nơi tuyến cáp dài khoảng 4,5 km sẽ vươn tới “nóc nhà vùng Đông Bắc”, cao hơn 1.500 m so với mực nước biển. Quan điểm cần nói thẳng: nếu mốc 2026 cho các khu vực này trượt thêm, mọi kế hoạch tiến độ sau đó chỉ còn là con số trên giấy.
Về phía người dân, dự án mang lại cơ hội nhưng cũng tạo áp lực tái định cư, thay đổi sinh kế, sắp xếp lại hoạt động kinh doanh tự phát. Cách chính quyền và Sun Group Việt Nam xử lý bồi thường, hỗ trợ, di dời mồ mả sẽ quyết định mức độ đồng thuận địa phương. Một dự án du lịch sinh thái mà bỏ qua cảm xúc và quyền lợi cộng đồng thì rất khó được xã hội ủng hộ lâu dài.
Tiến độ mới: Lộ trình dài hơi, kỳ vọng lớn nhưng rủi ro không nhỏ
Sau hơn 6 năm triển khai, dự án đã ba lần điều chỉnh, giãn thời gian thực hiện. Lần điều chỉnh mới nhất vào tháng 6 đồng thời chấp thuận Công ty TNHH Mặt trời Mẫu Sơn của Sun Group là nhà đầu tư chính. Điều này cho thấy cả tỉnh và doanh nghiệp đều phải “thiết kế lại” lộ trình phù hợp với thực tế phức tạp hơn dự tính ban đầu.
Theo quyết định mới, giai đoạn I gần 122 ha sẽ triển khai từ quý II/2026 đến quý II/2031; trong đó công tác giải phóng mặt bằng phải hoàn thành trong năm 2026, còn các hạng mục nhà ga đi, ga đến, tuyến cáp treo và một số công trình khác dự kiến hoàn thành vào quý II/2028. Giai đoạn II hơn 570 ha sẽ kéo dài đến quý IV/2032, bao gồm hoàn thiện thủ tục đầu tư, xây dựng và đưa vào khai thác các hạng mục dịch vụ, lưu trú, vui chơi, văn hóa, tâm linh.
Nhìn ở góc độ cơ hội, đây là lộ trình đủ dài để Mẫu Sơn từng bước hình thành một trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe, đáp ứng khoảng 1 triệu lượt khách mỗi năm. Nhưng ở chiều ngược lại, khoảng thời gian hơn một thập kỷ cũng đồng nghĩa rủi ro về biến động thị trường, chính sách và môi trường tự nhiên là không hề nhỏ. Dự án cần một cơ chế giám sát tiến độ và minh bạch thông tin để tránh lặp lại vòng xoáy “xin điều chỉnh – lùi mốc thời gian” như giai đoạn vừa qua.
Mẫu Sơn sau cáp treo: Cân bằng giữa tăng trưởng, sinh thái và bản sắc
Mẫu Sơn hiện được định hướng trở thành khu du lịch quốc gia, với lợi thế khí hậu mát lạnh, cảnh quan núi cao và bản sắc văn hóa vùng Đông Bắc. Dự án quần thể khu du lịch sinh thái và cáp treo Mẫu Sơn vì thế không chỉ là câu chuyện hạ tầng, mà là “bài thi cuối kỳ” của Lạng Sơn trong việc phát triển du lịch gắn với bảo tồn thiên nhiên và văn hóa.
Mục tiêu chính thức của dự án là xây dựng khu du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, vui chơi giải trí, du lịch sinh thái và văn hóa tâm linh mang bản sắc vùng núi phía Bắc, đáp ứng khoảng 1 triệu lượt khách mỗi năm. Nếu Sun Group Việt Nam thực sự tôn trọng giới hạn môi trường và cộng đồng địa phương, quần thể này có thể trở thành mẫu hình cho phát triển du lịch sinh thái miền núi. Ngược lại, nếu chạy theo mật độ xây dựng, phá vỡ cảnh quan, Mẫu Sơn sẽ đánh mất “đặc sản” lớn nhất: sự hoang sơ và khí hậu độc đáo của nơi được mệnh danh là lạnh nhất Việt Nam.
Kết luận công bằng là: cáp treo Lạng Sơn lên “nóc nhà vùng Đông Bắc” là dự án có tầm chiến lược, nhưng lợi ích dài hạn chỉ xuất hiện khi ba yếu tố cùng được giữ vững – tiến độ thực chất, sinh thái bền vững và cơ hội công bằng cho người dân địa phương. Đây là lúc cả tỉnh Lạng Sơn lẫn Sun Group phải chứng minh họ không chỉ giỏi làm dự án lớn, mà còn biết làm đúng.
