Tuyến cáp treo 4,5 km lên núi lạnh nhất và bước khởi đầu đầy kỳ vọng
Cáp treo Mẫu Sơn là hạng mục trung tâm của dự án Quần thể khu du lịch sinh thái trên 692 ha, tích hợp tuyến cáp dài khoảng 4,5 km, khách sạn nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, tắm khoáng và khu đô thị sinh thái, với tổng vốn đầu tư hơn 7.300 tỷ đồng do Sun Group làm chủ đầu tư. Đây không chỉ là một công trình giao thông du lịch, mà là nỗ lực tái định vị toàn bộ du lịch Mẫu Sơn, biến vùng núi lạnh nhất Việt Nam thành một điểm đến nghỉ dưỡng – trải nghiệm quy mô vùng. Ngày 5/8, lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn trực tiếp kiểm tra tiến độ giải phóng mặt bằng dự án, cho thấy địa phương coi đây là dự án trọng điểm, có tính tạo động lực, chứ không phải một công trình tiện ích đơn lẻ. Theo Cổng thông tin tỉnh, dự án chia hai giai đoạn, trong đó giai đoạn 1 gần 122 ha tập trung hoàn thiện ga đi, ga đến, tuyến cáp treo và hệ thống dịch vụ du lịch cốt lõi.
Mẫu Sơn – núi lạnh nhất, khí hậu mát quanh năm và bài toán tiếp cận
Mẫu Sơn là dãy núi cao ở Đông Bắc Lạng Sơn, nơi đỉnh Phia Mè cao 1.520 m, quần thể khoảng 80 ngọn núi với khí hậu á nhiệt đới và ôn đới, nhiệt độ trung bình năm chỉ khoảng 15,6 độ C, mùa đông nhiều lần xuống dưới 0 độ C, khiến nơi đây thường được mệnh danh là núi lạnh nhất Việt Nam. Đợt rét lịch sử tháng 1/2016 từng ghi nhận nhiệt độ -4,6 độ C, băng giá phủ trắng khu vực – một con số đủ khiến giới săn tuyết coi Mẫu Sơn là “thánh địa lạnh”. Nhờ khí hậu mát mẻ quanh năm và cảnh quan đặc sắc, từ thời Pháp thuộc, Mẫu Sơn đã nổi lên như điểm nghỉ dưỡng miền Bắc, nhưng suốt nhiều thập kỷ, du lịch Mẫu Sơn chủ yếu dựa vào đường bộ quanh co, cách trung tâm Lạng Sơn khoảng 31 km. Điều đó biến trải nghiệm săn băng tuyết thành hành trình khá “kén khách”, giới hạn lượng người tiếp cận, đặc biệt là khách gia đình, người cao tuổi. Cáp treo Mẫu Sơn, nếu vận hành ổn định, sẽ thay đổi căn bản bài toán tiếp cận, đưa du khách lên vùng núi lạnh với hành trình an toàn và dễ đoán hơn.
Tiến độ dự án Sun Group Lạng Sơn: ba lần điều chỉnh và cam kết cuộc đua dài
Sau khi được chấp thuận chủ trương đầu tư năm 2018, dự án Sun Group Lạng Sơn khởi công tháng 5/2022 nhưng nhanh chóng vướng khó khăn giải phóng mặt bằng, thủ tục pháp lý và tác động của COVID-19 cùng biến động kinh tế, khiến tiến độ nhiều lần phải điều chỉnh. Ngày 17/6/2026, UBND tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 1095/QĐ-UBND, điều chỉnh chủ trương đầu tư lần thứ ba, nâng tổng vốn lên hơn 7.352 tỷ đồng, với gần 4.899 tỷ cho giai đoạn I và hơn 2.454 tỷ cho giai đoạn II. Đến đầu tháng 8, các đơn vị đã kiểm đếm 128/128 hộ dân, tương ứng 45,73 ha, đạt 100% diện tích cần bồi thường; phương án bồi thường, hỗ trợ đã được phê duyệt cho 120 trường hợp, 67 hộ nhận tạm ứng, 24,36 ha được người dân tự nguyện bàn giao trước để thi công. Theo báo cáo, khó khăn còn ở việc hoàn thiện thủ tục bồi thường, bàn giao đất và điều kiện triển khai tuyến cáp treo. Tuy vậy, lãnh đạo tỉnh yêu cầu nhà đầu tư khẩn trương ứng kinh phí, tập trung máy móc, nhân lực để “chạy” ngay khi có mặt bằng sạch.
Mốc thời gian: khi nào du khách có thể đi cáp treo Mẫu Sơn?
Đây là câu hỏi ám ảnh cả nhà đầu tư lẫn du khách. Dự án đã ba lần điều chỉnh tiến độ; theo lộ trình mới nhất, giai đoạn từ quý II/2026 đến quý II/2028 tập trung hoàn thiện thủ tục pháp lý, xây dựng tuyến cáp treo, nhà ga và một số hạ tầng, dịch vụ thiết yếu. Mục tiêu đến hết quý II/2028 là hoàn thiện ga đi, ga đến, tuyến cáp treo và các công trình phụ trợ đã phê duyệt. Trước đó, lãnh đạo Sun Group khẳng định sẽ quyết tâm triển khai trong năm 2026, thi công các hạng mục giai đoạn I và phấn đấu đưa vào khai thác cuối năm 2027. Tuy nhiên, cần thẳng thắn: mốc hoàn thiện hạ tầng không đồng nghĩa ngay với ngày đón khách đại trà. Cơ quan chức năng đến nay chưa công bố lịch khai trương thương mại, và các điều chỉnh tiến độ trước đó là lời nhắc rằng du khách nên coi cột mốc 2027–2028 như mục tiêu phấn đấu, chứ không phải lời hứa không thể thay đổi.
Tác động vùng: Mẫu Sơn trong chiến lược du lịch Đông Bắc
Điểm đáng bàn nhất của cáp treo Mẫu Sơn không chỉ là trải nghiệm “bay” lên núi lạnh, mà là vai trò chiến lược trong bản đồ du lịch Đông Bắc. Dự án được kỳ vọng khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch Mẫu Sơn, thúc đẩy du lịch, thương mại, dịch vụ, tạo việc làm và nâng thu nhập người dân. Theo kế hoạch sau điều chỉnh, từ nay đến quý II/2031, dự án tiếp tục đầu tư các khu nghỉ dưỡng, thương mại, dịch vụ, vui chơi giải trí và hạ tầng đồng bộ, phấn đấu hoàn thành toàn bộ, đưa vào khai thác trong quý IV/2032. Mục tiêu là từng bước đưa Mẫu Sơn trở thành trung tâm du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái, văn hóa, tâm linh của vùng trung du, miền núi Bắc Bộ, với kỳ vọng đón khoảng 1 triệu lượt khách năm 2030 và 1,5–2 triệu lượt khách năm 2040. Nếu tuyến cáp treo trở thành sản phẩm đặc trưng như kế hoạch, du lịch Mẫu Sơn sẽ dịch chuyển từ "đi săn rét" tự phát sang một khu du lịch sinh thái có quy hoạch, kết nối tốt với các điểm đến Đông Bắc, tạo trục trải nghiệm mới cho cả vùng.
