APEC Phú Quốc: hội nghị một tuần, chiến lược nhiều thập kỷ
APEC 2027 Phú Quốc là sự kiện đối ngoại cấp cao nơi các nhà lãnh đạo kinh tế khu vực tụ hội, nhưng đồng thời được định hướng như cú hích chiến lược để nâng hạ tầng Phú Quốc lên tầm điểm đến quốc tế và tạo nền tảng phát triển bền vững cho đảo, thay vì chỉ xây dựng công trình phục vụ một hội nghị ngắn ngày rồi để lãng phí.
Ngay từ đầu, nhiều chuyên gia kinh tế đã nhấn mạnh APEC phải là “điểm khởi đầu cho một cuộc chơi lớn hơn”: dùng sự kiện để định vị lại Phú Quốc, qua đó góp phần định vị hình ảnh Việt Nam trong quan hệ quốc tế. Cách tiếp cận này khác hẳn tư duy làm sự kiện xong là xếp lại. Chiều 2/8, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp tại An Thới với tỉnh và các bộ, ngành để rà soát tiến độ các dự án hạ tầng phục vụ sự kiện đối ngoại lớn nhất của Việt Nam từ nay đến năm 2030. Ông khẳng định APEC 2027 không chỉ là một hội nghị quốc tế mà phải tạo động lực phát triển lâu dài cho Phú Quốc và cả nước.
Hạ tầng Phú Quốc đổi nhịp: xây cho APEC nhưng nhắm tương lai
Thông điệp quan trọng nhất của đợt chuẩn bị APEC 2027 Phú Quốc là: mọi hạ tầng đều được thiết kế với vòng đời phát triển dài hạn. Theo phân tích của giới chuyên môn, “những công trình được xây dựng không chỉ để phục vụ một kỳ APEC, mà phải tạo nền tảng phát triển lâu dài; không chỉ dành cho riêng Phú Quốc, mà còn góp phần giới thiệu một hình ảnh Việt Nam mới với thế giới”. Đó chính là tiêu chí phát triển bền vững, nơi mỗi mét vuông bê tông sau hội nghị vẫn tiếp tục sinh lợi cho cộng đồng và kinh tế khu vực.
Thực tế triển khai cho thấy quy mô và tốc độ đều ở mức “nước rút”. Trung tâm Hội nghị APEC đã hoàn thành khoảng 97–98% kết cấu bê tông, công tác lợp mái vượt mốc 70% tính đến tháng 8/2026. Một báo cáo khác cho biết trung tâm này đã đạt khoảng 98% phần kết cấu bê tông cốt thép, 93% kết cấu thép, trong khi Nhà biểu diễn đa năng khoảng 97% phần bê tông cốt thép và đang tăng tốc kết cấu thép để kịp tiến độ. Đây không chỉ là công trình đón lãnh đạo APEC; nếu khai thác tốt, chúng sẽ trở thành hạ tầng hội nghị, hội thảo quốc tế, kéo thêm những dòng khách chất lượng cao về đảo trong nhiều năm.
Đầu tư đồng loạt: từ sân bay, đại lộ APEC đến đô thị bản sắc
Điểm khác biệt của APEC 2027 Phú Quốc là quy hoạch hạ tầng được triển khai đồng loạt, không dừng ở một vài công trình biểu tượng. Đoàn công tác Trung ương đã kiểm tra trực tiếp Trung tâm Hội nghị APEC, Nhà biểu diễn đa năng, dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, các tuyến giao thông kết nối và hệ thống khách sạn phục vụ APEC. Ở sân bay, nhà ga T2 đã hoàn thành khoảng 95% phần kết cấu bê tông, còn đường cất hạ cánh số 2 đạt khoảng 85%, mục tiêu hoàn thành trong năm. Những hạng mục này giúp Phú Quốc bước qua ngưỡng “đảo nghỉ dưỡng” truyền thống để trở thành cửa ngõ hội nhập của cả vùng biển Tây Nam.
Không chỉ vậy, nhiều dự án hạ tầng Phú Quốc khác như tuyến ĐT975, Đại lộ APEC, tuyến đường sắt đô thị, khu tái định cư An Thới và các khu lưu trú cho hội nghị cũng đang được triển khai trên nhiều mũi thi công cùng lúc. Chính quyền các thời kỳ cùng các tập đoàn lớn như Sun Group, Vingroup đã chọn hướng đi nâng Phú Quốc thành nơi hội tụ các giá trị tinh hoa. Nếu hoàn thiện đúng tầm, mạng lưới này sẽ tạo trục giao thông – dịch vụ – đô thị mới, giúp kinh tế khu vực quanh đảo ngọc kết nối sâu hơn vào chuỗi cung ứng và du lịch quốc tế thay vì chỉ sống theo mùa.
Bản lĩnh trong biến động và bài toán tận dụng sau APEC
Phần khó của APEC 2027 Phú Quốc không nằm ở việc xây công trình, mà ở cách giữ nhịp phát triển trong bối cảnh đầy biến động. Biến động địa chính trị, đặc biệt xung đột tại Iran, đã khiến giá nhiên liệu và vật liệu tăng, nguồn nhân lực xây dựng căng thẳng, tác động trực tiếp đến tiến độ và chi phí các dự án. Dù vậy, các nhà đầu tư vẫn duy trì tốc độ, thậm chí chấp nhận giãn tiến độ ở nơi khác để dồn nguồn lực cho Phú Quốc. Đại diện doanh nghiệp thừa nhận “không kêu khó” vì ngay từ đầu đã hiểu đây là những nhiệm vụ khó, nhưng vẫn cam kết dồn toàn bộ nguồn lực để hoàn thành nhà ga T2 sân bay vào cuối tháng 3/2027 và Trung tâm Hội nghị APEC trước 30/4/2027.
Tuy nhiên, bản lĩnh sẽ được kiểm chứng mạnh nhất sau khi đèn APEC tắt. Đã có nơi trên thế giới rơi vào cảnh lãng phí hạ tầng sau các sự kiện tầm cỡ. Muốn tránh “hội chứng sân vận động bỏ hoang”, Phú Quốc buộc phải coi APEC là khởi điểm cho chiến lược phát triển bền vững: xây dựng ngay chương trình hành động đưa đảo thành điểm đến quốc gia và toàn cầu sau APEC, tận dụng chính quá trình chuẩn bị để quảng bá hình ảnh ra thế giới. Điều đó đòi hỏi cơ chế khai thác liên ngành, không làm theo từng sự kiện riêng lẻ, và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trước biến động thị trường từ nay đến khi hội nghị diễn ra.
Lợi ích người dân: từ hạ tầng cứng đến “văn hóa dịch vụ” mới
Cuối cùng, ý nghĩa của APEC 2027 Phú Quốc sẽ đo bằng đời sống của người dân chứ không phải bằng những bức ảnh hội nghị. Khi thế giới đến với đảo ngọc, Phú Quốc không chỉ đại diện cho một địa phương mà trở thành nơi giới thiệu đất nước, con người và khát vọng Việt Nam với cộng đồng quốc tế. Điều này chỉ có giá trị nếu người dân được hưởng lợi thực sự từ giao thông tốt hơn, dịch vụ đa dạng hơn và cơ hội việc làm chất lượng cao hơn – thay vì bị đẩy ra ngoài cuộc chơi.
Trong dịp APEC, trải nghiệm của đại biểu “trên đường phố, bãi biển, tại các điểm dịch vụ hay trong đời sống ban đêm của Phú Quốc” phải thể hiện được một Việt Nam thân thiện, nhân văn, cởi mở. Nếu chuẩn bị tốt, đây không chỉ là sự chuẩn bị cho một tuần APEC mà còn là quá trình xây dựng nền tảng nhân lực và văn hóa dịch vụ cho Phú Quốc trong nhiều năm sau đó. Khi đó, hạ tầng mới – từ đại lộ APEC tới nhà ga T2 – sẽ không hóa thành gánh nặng, mà trở thành “vốn liếng” để Phú Quốc bước vào cuộc chơi kinh tế khu vực bằng bản sắc riêng, với người dân là trung tâm hưởng lợi.
